IJ^ u
W'. r-.-- r P m W w w f- W W' J^- w r w W
MM-.^^ ^}i,.m
:.,*}. ';t^^' iisj^.
.^V 'M' -j^- ^p ;t< i;i^-
>^;;^^f -^^./^ '^^ ''^■
^ ^fc
i^i» '^ /
I '
» « *
7 1 n 1 "^
^ T'Y >
S-
[. I: V l "
..hi^
-K
Digitized by the Internet Archive
in 2010 with funding from
University of Ottawa
http://www.archive.org/details/cataloguegnr19fran
CATALOGUE GENERAL
MANUSCRITS
DES BIBLIOTHÈQUES PUBLIQUES
DE FRANCE
L'auteur et les éditeurs déclarent réserver leurs droits de reproductiou et de traduction en France et à l'étranger
Ce volume a été déposé au Ministère de l'intérieur (section de la librairie) en février 1893.
PARIS. TVPOURAPHIB DK K. PLON, NOURRIT ET C'% HUE GARANCIKRK, 8.
MIXISTÈRE DE L'IXSTRL'CTIOM PUBLIQUE ET DES BEAUX-ARTS
CATALOGUE GÉNÉRAL
DES
MANUSCRITS
DES BIBLIOTHÈQUES PUBLIQUES
DE FRANCE
DEPARTEMENTS — TOME XLX
AMIENS
Par E. COYECQUE
A R G U I V I s T L ."l U X ARCHIVES U E LA SEINE
|
PARIS |
|
|
LIBRAIRIE PLON |
|
|
E. PLOX, |
NOURRIT ET C-, IMPRLMEURS-ÉDITEURS |
|
RLE GARAXCIKRE, 10 |
|
|
1803 |
|
|
Tous droits réservés |
|
|
^^^^'^vers/taT^ |
|
|
. BIBLIOTHECA |
trâv.ans'v*.
z
INTRODUCTIOM
La Bibliothèque municipale d'Amiens, comme la plupart des dépôts similaires des départements, doit l'existence aux mesures prises par l'Assemblée constituanteportant suppression des établis- sements religieux et déclarant leurs biens propriétés nationales.
Les établissements dont les bibliothèques réunies constituèrent à Amiens d'abord la bibliothèque de l'École centrale, puis la Bibhothèque communale, quand le gouvernement eut cédé à la municipalité la jouissance de cette collection (20 pluviôse au XI), sont : l'abbaye de Corbie, celles de Saint-Pierre deSelincourt, de Saint-Acheul, de Saint-Fuscien-au-Bois et du Gard; à Amiens, Saint-Jean des Prémontrés , Saint-Martin-aux-Jumeaux , les Augustins, les Oratoriens, les Carmes, les Capucins, les Minimes, les Dominicains, les Feuillants, les Cordeliers, les Céleslins, l'abbaye du Paraclet, l'évêché, le séminaire, le chapitre, l'église Saint-Firmin-le-Confesseur ; ajoutons quelques bibliothèques d'émigrés, notamment celle du chanoine Xavières.
Parmi ces divers établissements, l'abbaye de Corbie doit figu- rer au premier rang, tant pour le nombre que pour la valeur des articles qui en proviennent.
« Fondé au milieu du VIP siècle par la reine Bathilde, le monastère de Corbie fut peuplé d'une colonie venue de Luxeuil. C'est assez dire que dès l'origine il servit de retraite à des moines qui partageaient leur temps entre la prière, le travail des mains et l'étude. En peu d'années il devint une école célèbre, d'où sortirent plusieurs des hommes qui figurèrent avec le plus d'éclat dans l'histoire politique, religieuse et littéraire du V IIP et du
TO.UE XIX. a
ti INTRODUCTION.
IX* siècle. Tels furent, pour ne citer que les noms les plus connus : l'abbc Grimon, que Charles-Martel députa en 741 vers le pape Grégoire IIl ; — saint Adalard, le conseiller de Charle- magnc; — Adalard le jeune, qui fonda l'abbaye de Corvey, foyer de la civilisation saxonne au IX' siècle ; — Wala, dont le souvenir est si intimement lié à celui de Louis le Débonnaire^ — saint Anscaire, Tapôtre des nations du Nord ; — Eudes, évêque de Beauvais, à qui Charles le Chauve confia les missions les plus délicates, et qui composa pour l'archevêque Hincmar un traité contre les erreurs des Grecs ; — Harbert, abbé de Lobbes, qui possédait à un degré remarquable la science de l'ingénieur ; — Paschase Radbert, l'un des oracles de l'Eglise de France au IX' siècle; — Ratramme, le disciple et l'émule de Paschase Radbert; — Dnithmar le Grammairien, qui professa avec succès dans les écoles monastiques de Stavelo et de Malmédy ; — enfin, selon toute apparence, le moine Jean, qu'Alfred le Grand appela en Angleterre pour y renouveler l'enseignement des lettres V «
On conçoit la richesse de la bibliothèque d'un tel monastère : on y trouvait, à côté des monuments de la littérature religieuse, des représentants de la littérature grecque et de la littérature latine ; les manuscrits français y étaient toutefois peu nombreux . aux trois ouvrages indiqués par M. L. Delisle, on ne peut ajouter qu'un exemplaire de VHisloire scolastique, de Pierre le Man- geur ^, et une traduction, en vers français, de la Consolation de la philosophie, de Boèce.
Tous les volumes n'étaient pas de provenance française ; les relations étendues de l'abbaye avec les pays voisins avaient amené à Corbie des manuscrits italiens, allemands et irlandais.
« Les moines de Corbie ne laissaient pas échapper les occa- sions d'acheter des manuscrits qui se présentaient en France... Ils achetèrent aussi des livres déposés chez les usuriers... Pour
' Nous empruntons ces lignes, comme tout ce que nous disons de l'histoire de la bibliothèque de Corbie, à l'étude de M. L. Delisle, insérée dans le Cabinet des manuscrits delà Bibliothèque nationale (II, 104-141), de la collection de {'His- toire générale de Paris.
" Voir, p XXXVIII, le catalogue de 1621, n" 204.
INTRODICTIOX. '"
subvenir aux frais qu'entraîtiaieut la conservation et Taugnien- tationdela bibliotlièque, le garde des livres disposait de certaines rentes qui lui avaient été assignées par le couvent et confirmées par le pape Alexandre III. Il recevait annuellement dix sous de chacun des grands officiers du monastère et cinq sous des offi- ciers d'un ordre inférieur ; il touchait encore une rente de trois muids de grain due parles religieux de Clairfai et les revenus de la terre de Branlères, D'après les ternies mêmes de la lettre d'Alexandre III, une partie des fonds alloués au bibliothécaire servait à couvrir les frais de reliure ; mais ces frais devaient être bien minimes. Rien n'est en effet plus simple que les vieilles reliures des manuscrits de Corbie : elles se composent ordinai- rement de deux planchettes recouvertes d'une peau blanche; conmie feuilles de garde, on prenait des parchemins de rebut, notamment les rouleaux qu'on avait mis en circulation à la mort des abbés, n Ajoutons que les rois mérovingiens avaient assigné en faveur de l'atelier de copistes de Corbie une rente de par- chemin, et que l'abbé Adalard avait, en 822, attaché un parche- minier au monastère.
« Les moines de Corbie ne refusaient pas de prêter leurs livres aux abbayes qui en avaient besoin, soit pour les consulter, soit pour les faire transcrire... »
On trouvait dans les prieurés dépendant de Corbie de petites collections de livres; aux cinq volumes provenant de Saint-Lau- rent de Heilly que possède la Bibliothèque nationale, on peut vraisemblablement joindre les numéros 75 et 79 d'.-lmiens, qui portent cette mention : « Iste liber est Sancte Marie del \ aissi. « M. L. Delisle a dressé une liste des bibliothécaires de Corbie, du Vlir au XIIP siècle, et des religieux qui, durant cette période, copièrent ou revisèrent des manuscrits destinés à l'ahbaye ; on y lit les noms suivants : « Adalardus abbas, Adalardus monachus, Alardus armarius, Andréas prior, Angilbertus abbas, .Audoinus, Félix, Gondacer, Helyas, Herbertus, Hildebrandus, Hugo de Castris, Ingelrannus , Isaac, Ivo, Johannes Ambianensis, Johaunes de Flissicuria, Johannes Monoculus, Letardus levita,
a.
IV IXTUODLCTIOX.
Leulcliaiiiis abbas, Nevelo, Odobicus, Ratbeitus, Ratoldus, Ricberus, Robertus, Robertus de CurcelJis, Rodradus, Vuarem- bertus. « Il convient de citer, en outre, l'abbé Maur Dramne, qui fit exécuter le n° 11 de la Bibliothèque d'Amiens.
A partir du XIII siècle, la plupart des bibliothèques monastiques cessèrent de s'accroître ; il n'en fut heureusement pas de même pour celle de Corbie; seulement, durant la seconde période du moyen âge, l'atelier de copistes resta fermé; les manuscrits étaient pour la plupart achetés à Paris, où ils étaient exécutés par des copistes séculiers. Du XIIP siècle à la fin du XV' siècle, l'his- toire de la librairie de Corbie se réduit à l'énumération des reli- gieux qui achetèrent des livres ou en firent copier ; en voici la liste, dans l'ordre chronologique : Jean du Candas, Thomas de Pissy, Jean « de Crensis )» ou d'Amiens, qui fit exécuter, outre les manuscrits 32, 33 et 369 d'Amiens, le n° 45 du même dépôt; Jean Pinchon, Etienne de Conty, Eustache Alercadé, Pierre de Fontaines, Gilles Catherine, Jacques Ranson, Cbarles Caubbet, Jacques Lohinel, Florimond Coulon.
Le manuscrit 215 d'Amiens a été terminé, le 10 mai 1490, par le copiste Jean du Rù (Johannes de Rivo).
Durant le XVP siècle et les premières années du XITP siècle, la bibliothèque de Corbie, complètement abandonnée par les religieux, dont l'ignorance allait jusqu'à ne plus comprendre les paroles qu'ils récitaient ou chantaient aux offices, fut explorée par un certain nombre de savants, parmi lesquels on a cité Masson, Pilhou, le président Brisson, le Père Sirmond, André Duchesne, Jacques-Auguste de Thou ; ils empruntèrent des manuscrits qui ne furent jamais tous réintégrés à Corbie ; ainsi l'on trouve, àla Bibliothèque nationale, dans le fonds Notre-Dame et dans les collections du président de Thou et de Claude Dupuy d'anciens manuscrits de Corbie ; il en existait aussi dans la bibliothèque du collège de Louis-le-Grand, aujourd'hui à Berlin; la Bibliothèque de Leyde possède un recueil de chroniques copié, en 1154, à Corbie.
« Malgré toutes ces dilapidations, la bibliothèque de Corbie,
II
IXTRODUCTIOM. w
restaurée par les Bénédictins de Ja congrégation de Saint-Maur, n'en restait pas moins un des plus riches dépôts littéraires du nord de la France, comme le prouve un catalogue rédigé en 1G21 » , que nous publions plus bas.
Le 14 novembre 1636, l'armée française s'empara de Corbie, tombée, le 15 août précédent, au pouvoir des Espagnols; l'idée fut aussitôt émise de transporter à Paris les manuscrits du cou- vent et d'en enrichir la Bibliothèque du Roi, sinon celle du Car- dinal; les Bénédictins, prévenus, s'empressèrent de demander au cardinal de Richelieu le maintien de la bibliothèque de Corbie, soit qu'on la laissât à Corbie même, soit que les volumes les plus précieux fussent portés à Paris et déposés à l'abbaye de Saint- Germain des Prés ou au prieuré de Saint-Martin des Champs. On s'arrêta à ce dernier parti, et à la fin de Tannée 1638, dom Anselme Le Michel procéda à l'envoi à Saint-Germain des Prés d'environ 400 manuscrits de Corbie.
Ceux-ci suivirent dès lors la destinée de la bibliothèque de Saint-Germain des Prés ; vingt-cinq environ furent soustraits en 1791 et sont aujourd'hui à Saint-Pétersbourg et à Londres; le reste passa, en 1795-1796, à la Bibhothèque nationale.
Voici l'état numérique des manuscrits du fonds latin de la Bibliothèque nationale (ancien fonds latin de Saint-Germain des Prés) qui proviennent de Corbie :
1153I-I1533, 11549, 11553, 11564, 11575, 11576, 11579, 11580, 11588, 11611, 11616, 11617, 11627, 11631-11639, 11642?, 11671, 11672, 11675, 11681, 11682, 1168i, 11692, 11694, 11699, 11700, 11714?, 11716?, 11719, 11730, 11749, 11860, 11864, 11946, 11949, 11952, 11957, 11958, 11963, 11964, 11995, 11998, 12001?, 12004, 12005?, 12016, 12020, 12021, 12033, 12046, 12050-12052, 12082- 12084, 12098, 12118, 12120, 12122-12126, 12133-12137, 12141. 12147-12152, 12154-12158, 12161, 12162, 12168, 12171-12183, 12185- 12188, 12190, 12196, 12199, 12203, 12205, 12208-12210, 12212- 12215, 12217, 12218, 12220-12222, 12224, 12226, 12228, 12234- 12236, 12239-12242, 122-47, 12248, 12252, 12254, 12257, 12260, 12265, 12269, 12270, 12272-12276, 12280, 12281, 12283-12285, 12287, 12288, 12291, 12292, 12294-12299, 12304, 12306, 12307, 12309, 12315, 12316, 12324, 12325, 124015-12409, 12414, 12416, 12440, 12461, 12512, 12518, 12526, 12527, 12583, 12593, 12597,
VI IXTRODUCTIOX.
12598, 12602, 12(307, 12608, 12612, 12615, 12616, 12634, 12892,
12893, 12945, 12954, 12956, 12958, 12960, 12964, 12970, 12971,
13000, 13002, 13009, 13020, 13023-13029, 13013, 130i4, 13046,
13047, 13048?, 13071, 13170, 13172, 13174, 13176, 13187, 13190,
13191, 13193, 13204, 13218, 13221, 13222, 13331, 13334, 13340,
13341, 13347-13352, 13354, 13359, 13360, 13362, 13363, 13365,
13367, 13369, 13373, 13375, 13377, 133S1, 13384-13386, 13390-
13392, 13395-13397, 13400, 13401, 13403, 13409, 13414, 13417.
13418, 13422, 13432, 13436, 13440, 13468, 13472, 13700, 13747?,
13749, 13753, 13759-13761, 13768, 13770, 13772, 13777?, 13780,
13781, 13833, 13874, 13908, 13909, 13953, 13955-13957, 14080, 14085-14089, 14093?, 14136, 14143, 14150, 14151.
Les manuscrils de Corbie dérobés en 1791 portaient à Saint- Germain des Prés, dans le fonds iatin, les cotes suivantes ^ :
*100, 197, *205, 211, *254, H00\ *432, 460, *613, 686, *717, *719, *725, *737, 775, *783, *789, *800, 840, 844, *847, *858, *861, *1038, 1096, 1128, 1155, 1294.
Les volumes qui n'avaient pas été amenés à Paris demeurèrent à Corbie jusqu'en 1791; ils furent alors dirigés sur Amiens, En mai et juin 1793, Lévrier, juge au tribunal d'Amiens et membre de la Commission des arts , écrivait à dom Poirier, gardien du dépôt de Saint-Germain, que, vériflcation faite, il n'y avait que sept volumes en déficit; c'étaient les numéros sui- vants de l'inventaire du XVIIP siècle, dont nous allons reparler bientôt :
33. Clemenlinae et Extravagantes. 62. Kicolai de Lyra postillae in Prophetas.
97. Copie de quelques cliartes des rois de France qui regardent la ville de Corbie.
123. Rubricae tolius juris civilis.
224. Horalii sermones.
227. llubricae jiiris civilis.
272. Sermones varii et summa de viliis.
Ces pertes se réduisent, du reste, à cinq, les articles 123 et 224 étant aujourd'hui conservés à Amiens sous les n"' 352 et 435.
' Les numéros précédés d'un * sont relatifs à des articles conservés aujourd'liui à Saint-Pétersbourg. Voir K. Gilleut, Lateinische Handschrijten in Saint-Péters- bourg, dans \rues Archiv, V, 241, 599, et VI, 497.
INTRODUCTION. vil
C'est ce même Lévrier qui, chargé en 1794 de dresser le cata- logue des manuscrits du dépôt d'Amiens, crut nécessaire de dépouiller ces volumes de leur reliure de bois; il nous semble difficile, ignorant quel était exactement l'état matériel de ces reliures, de se prononcer équitablcment sur l'opportunité de cette mesure; rappelons seulement que les manuscrits restèrent ensuite plus de trente ans à l'état de liasses. Vers 1825, un ancien négociant, M. Le Prince, résolut de consacrer les loisirs de sa retraite à relier les manuscrits : il iMnt, à cet effet, à Paris, y demeura un an à faire son apj)renlissage , puis retourna à Amiens, où il organisa un atelier et relia plus de cinq cents volumes.
Pour achever l'exposé des vicissitudes de la bibliothèque de Corbie, il nous reste à rappeler le prélèvement opéré en 1803 au profit de la Bibliothèque nationale de 75 manuscrits de Corbie déposés à Amiens. Voici une lettre qu'adressèrent au préfet de la Somme, Quinetle, les trois professeurs de l'Ecole centrale chargés de cette opération :
Amiens, 16 thermidor an XI.
11 VOUS est aisé de concevoir, citoyen préfet, que ces articles sont les plus rares et les plus précieux de la collection, et que c'est avec peine qu9 nous les voyons enlever. Vous partagerez sûrement nos regrets.
Dans celle circonstance, nous croyons être fondés à vous rappeler ce qui s'est passé lorsque vous étiez ministre de l'intérieur et que vous avez jugé devoir placer à la Bibliothèque nationale le manuscrit autographe de L'Eloile, provenant de Saint-Acheul. Sur noire réclamation, appuyée par le commis- saire du gouvernement, vous avez bien voulu dédommager la Bihliollièiiue en lui faisant délivrer douze adicles imprimés provenant des dépôts de Paris et formant ensemble 79 volumes de différents formats, en ouvrages importants et assez rares. Nous espérons que par vos soins, et à la recom- mandation même du citoyen Camus, votre ami, (|ui parait avoir provo(|iié la distraction actuelle, la Bibiiotlièque obtiendra aujourd'hui pareil dédom- magement de la part du citoyen ministre, qui est aussi juste et aussi géné- reux que vous. — Baro.v, Bolrgeois, Traxxoy '.
' Cette lettre, comme la suivante, a été déjà publiée par J. Garnier.
|
Corbie. |
For |
|
1 |
1 |
|
6 |
2 |
|
97 |
» |
vni IMTRODLCTION.
Le 14 fructidor an XI, le président du conservatoire de la Bibliothèque nationale, Capperonnier, adressait l'accusé de réception suivant :
Le conservatoire de la Bibliothèque nationale a reçu avec satisfaction et la plus vive reconnaissance les manuscrits de la ci-devant abbaye de Corbie que vous lui avez adressés le 28 thermidor dernier; ils sont précieux et intéressants sous bien des rapports; le conservatoire me charge de vous en faire tous ses remerciements.
Les manuscrits ainsi transportés à Paris formèrent d'abord le fonds Corbie; ils sont aujourd'hui répartis entre les fonds latin, français, espagnol et italien. En voici l'état, d'après la liste dressée par Capperonnier le 22 messidor an XI :
Fonds Corbie. Cole actaelle.
Lat. 16730. Fi. Josephi antiquitales judaicae.
Lat. 16943. Pétri Comestoris commentaria.
» Chartes concernant la commune de Cor- bie; faire toutes les recherches pour re- trouver ce volume, qui: sur ce catalogue est dit manquer.
Lat. 17768. [Martyrologe d'Adon, etc.]
Lat. 17770. [Autre, etc.]
Lat, 17767. [Martyrologe de Névelon, etc.]
Lat. 17243. Epistolae li. Pauli [sermo S. Augustin!].
Lat. 17225. Quatuor evangelia.
Lat. 18010. Graduale, cum nolis musicalibus anti- quis.
Lat. 18034. Heures, in-8", sur vélin.
Lat. 18251. Geographiae lucubraliones, in-4".
Lat. 18252. Geographiae tractalus, in-12.
Ital. 1503. [Storia di Cola di Renzo e del suo tempo.]
liai. 1500. [Relazione di Cipro nel 1573, di Ascanio Savorgnan.]
Fr. 25331. Recueil de remèdes.
Fr. 25332. Recueil de remèdes.
Fr. 25065. Recueil curieux de couplets, épigrammes, en latin et en français, contre les Jé- suites. 337 16i-3 Fr. 22536-
22538. Histoire de la musique, etc., par dom Caffiaux.
|
125 |
3 |
|
126 |
4 |
|
127 |
5 |
|
158 |
6 |
|
195 |
7 |
|
267 |
8 |
|
201 |
9 |
|
330 |
10 |
|
331 |
11 |
|
332 |
12 |
|
333 |
13 |
|
334 |
14' |
|
335 |
14« |
|
336 |
15 |
INTRODlt:TION. ix
Corbie. Fonds Corbie. Cote acioelle.
342 17 Lat. 18296. V^ de saints.
343-346 W-i Lat. 17762-
17765. [{lartulaires.] 347-350 19-22 Lat. 17758-
17761. Cartiilaires : noir, blanc, Esdras, Xehe- niias. 351 23 Fr. 241U Registre dit Alexandre.
351 bis 24 Fr. 2414». Registre du buffet.
352 25 Lat. 177>7. Hisloriae regalisabbatiaeSancti Pétri Cor-
beiensis conipendiuoi [auclore Antonio deCaulaincourt]. 354-, 355 261-2 Lat. 1/142,
irl43. [Histoire de Corbie, de Bonnefons.]
356 27 Fr.-5251. Instructions sur le partage des nianses.
357 28 La. 17690. Liber continens electiones.
358 29, 29 *w F;. 24150-
24151. Résolutions prises par les senieurs.
359 30 ''r. 25252. Registre contenant la réception des oblats,
commis, etc. 360-363 311* Lat. 17771-
17774. Registres de réceptions et de professions. 364 32' Lat. 17923. [Calalogue de la bibliothèque de l'abbaye
de Corbie.] 365,366 32-^-3 Fr. 24158,
24159. [Inventaires de l'abbaye de Corbie.]
367 33 Lat. 17922. Calaiogus omnium librorum tam manu-
scriploriim quam impressorum biblio- ihecae monaslerii Sancli Pétri Cor- beiensis.
368 34 Lat. 17144. Statuts, ordonnances et règlement du
grand prirur et officiai de Corbie.
Lat. 17145. Registre de l'officialité de Corbie.
Lat. 18039. Ceremoniale locale monaslerii Cor- beiensis.
Fr. 22475. Histoire du caritable de Corbie, par m" Ro- bert Le Maire.
Lat. 17769. Serments et obituaires des carilablcs de Corbie.
Fr. 2il38. Histoire de l'hôpital de Corbie, ensemble une dissertation sur le cardinal Hugues de Foiieto, par le II. P. de Foves.
Fr. 24275. Grammaire arabe, de 1741.
Fr. 23497. Lettres de M. de Rancé et autres papiers trouvés parmi ceux de dom André Sanel.
|
368 bis |
35 |
|
369 |
36 |
|
370 |
37 |
|
371 |
38 |
|
372 |
39 |
|
377 |
40 |
|
378 |
41 |
rVTROJUCTlON.
|
Corbie. |
Fond» Corbie. |
Cote actnelle. |
|
382 |
42 |
Lat. 18371. |
|
383-386 431-^^ |
Fr. 24139- |
|
|
24142. |
||
|
386 Us |
44 |
Fr. 24146. |
|
387 |
45 |
Fr. 24147. |
|
388 |
46 |
Fr. 24148. |
|
389 |
47 |
Fr. 24149. |
|
390 |
48 |
Fr. 24143. |
|
391 |
49 |
Fr. 22476. |
|
392 |
50 |
Fr. 24152. |
|
393 |
51U |
Fr. 24153, 24154. |
|
394 |
5|2 6w |
Fr. 24155. |
|
395 |
52 |
Fr. 24156. |
|
396 |
53 |
Lat. 18040. |
|
397 |
54 |
Fr. 25245. |
|
398 |
55 |
Esp. 390. |
|
399 |
56 |
Lat. 17766, |
|
400 |
57 |
Fr. 25249. |
|
401 |
58 |
Fr. 25250. |
|
402 |
59 |
Fr. 24157. |
|
403 |
60 |
Lat. 18370 |
Slyl( des actes judiciaires de rofficialilé de Corbie.
Regist-es IMalhaeiis, Marcus, Lucas, Johariiies, des parties de propriété ter- ritoriale de l'abbaye de Corbie, en 1331 .
Registre iucherius.
Antre regiUie Bucherius.
Registre Naham.
Trois registres de procès-verbaux de la chasse aux -cygnes.
Répertoire po\r trouver légèrement Ions les privilèges, chartes, bulles, arrêts concernant l'abbaye de Corbie.
Recueil de procès-verbaux de synodes, etc. , de l'abbaye de Corbie.
Registre des actes capiluldires de Corbie.
Compte des octrois le l'abbaye de Corbie,
de 1483 à 1609. Recueil de plusieurs comptes de revenus. Valeur de la mairie dt-Ver. Ceremoniale Corbeiens\ Prévoslé de Dampierre. [Libro de villanelle spagnol et italiane e sonate spagnoie del me' illust. sig. m. il. s. Filippo Roncherolbs, etc.] Protocole des actes volonaires et judi- ciaires. Répertoire de toute la fondation et de
l'église de Corbie. Table alphabétique de tout lecharlrierde
Corbie. Registre de toutes les professiois de foy
faites au monastère de Corbie. Histoire de la fondation et des abbés de Corbie.
Les catalogues de la bibliothèque de Corbie sont relativement nombreux.
Le plus ancien parait dater du XP siècle; il est conservé au Vatican, dans le manuscrit 520, fol. 1 v°, du fonds de la reine Christine de Suède.
INTRODUCTIOX. xi
Le second en date est antérieur à la fin du Xir siècle; du collège de Clermont il passa dans la bibliothèque de Meerman, puis dans celle de sir Thomas Phillipps; il est aujourd'hui à la Bibliothèque royale de Berlin.
Le troisième catalogue, qui remonte au début du XIII° siècle, est conservé, comme le premier, dans le manuscrit 520, folio 2, du fonds de la reine Christine de Suède, au Vatican.
Nous donnons ici le texte de ces trois catalogues. Notre con- frère, M. Léon Doré, membre de l'Ecole française de Rome, a bien voulu nous adresser un texte définitif du premier et du troisième catalogue ' ; nous publions l'état intermédiaire d'après l'édition de M. L. Delisle "\
I
Hi codices reperti sunt in armario Sancti Petri^.
\. ExposUio Cassiodori super psulterium, in tribus libris. — Lat. 12239- 12241.
2. Hieronimus in Isaiam proplielam. — Lat. 11627.
3. Item, Hieronimus super Ezechielem lihri V. — Lat. 12155.
4. Herenei, episcopi Ludunensis, contra omnes liereses.
5. Augustinus de natura et origine animae, ad Renatum. — Lat. 12208?
6. Epitalamium Origenis in Cantica canticorum. — Lat. 11617 ou 12123.
7. Lex romaiia ab Alarico rage abreviala.
8. Libri veterum sedecim.
9. Libri novellarum sex, Theodosi 1, Valenliniani I, Martiani 1.
10. Lex liurgundionum.
11. Lex Gotoriim.
12. Julius Frontinus de geometria; in eodem Siculus Flaccus de agris.
' Les deux catalogues du manuscrit 520 ont clé écrits sur des feuillets de rebut. Oa lit au fol. 2 v", d'une grosse écriture effacée : « Liber Sancti Pétri (iOibeic » ; au bas du fol. 3 : t Zacharie prima pars de concordia (juatuor evanjfclislarum »; au haut du fol. 4 : c probibcre Pbarisiorum panes i; puis cet explicit, en vert et en rouge : a Explicit liber secundus esplanationis in Unum ex quatuor, i Le tout a été cancellé.
* Ces trois plus anciens catalogues de Corbie, publiés par W. L. Delisle (oitvr. cité, II, 427-4V0), l'ont encore été, en 188.5, par Becker, Catalogi bibliotheca- nim antiqui, n"" 55, 79, 136; cet éditeur a élabli une concordance entre le second et le troisième catalogue. — Cf. Gottlieb, Ueber mittelalterliche Bibliotheken, n"' 282-284.
' Ces deux derniers mots sont écrits sur un grattage, d'une maindu XVI^ siècle.
XII IXTRODUCTIOM.
13. Chif];enus Augiislus de limilihus statuendis.
14. Kuclides de (i<]iiris geometricis.
15. Item, Augustiniis de solulionibus diversarum quaestionum. — Lat. 12217.
16. Concordiae evangelistanim libri IIII" S. Augustin!. — Lat. 12190.
17. Ecclesiastica historia Eiisebii. — Lat. 12526 et 12527.
18. Excepliones Eugppii. — Lat. 12228. Cf. lat. 11642?
19. Retractalio in libris Confessionum Augustin!. — Saint-Pétersbourg, quarto, I, 17,
20. Tractatus S. Anibrosii de officiis. — Lat. 13340.
21. Exposilio Ezilie (?) presbyteri super Leviticum. — Lat. 11905.
22. Rufinus in libro Kunieri.
23. Istoria Egesipii. — Lat. 12512.
24. Codex pracmalicum Tiberii Augiisti.
25. Tripartita Istoria. — S.-G. 460, en déficit.
26. Augustinus de opère monachoriim. — Lat. 13367.
27. Liber S. Arnbrosii de Trinitale, a[d] Graliannm imperalorem.
28. Omeliae Origenis de Balam et (A)Balac, et in eodem Joliannis de repa- ralione lapsi. — Mus. britann., Burney 340. Saint-Pétersbourg, folio,
29. TertuUianus de rcsurrectione carnis, de Trinitate, de spectaculis, de niunere, de prescriptionibus ereticorum, de jejuniis adversus fisicos, de monogamia, de pudicitia.
30. Augustinus de utilitate credenti (corr. credendi). — Lat. 13360.
31. Salvianus episcopus de gul)ernal!one Dei. — Lat. 13385.
32. Libri S. Clemenlis, nuniero dccem. Lat. 12118.
33. Hieronimi libri très in Zachariarn prophetam.
34. Item, Hieronimus in Hieremiam prophetam.
35. Collationes abbatis Piamon de tribus generibus monachorum.
36. Ambrosius episcopus de fide ad Gratianum imperalorem.
37. Augustinus de Trinitate.
38. Omelie Origenis in Genesi. — Lat. 11616 ou 12149.
39. Hieronymus de nominibus urbium vel iocorum.
40. Ratbertus Pascbasius de corpore et sanguine Domini. — Lat. 12299.
41. Fulgenlius episcopus de remissione peccatorum. — Lat. 12235.
42. Altrecalio {sic) Atici ortodoxi et Creloboli heretici. — Lat. 13352.
43. Hieronimus in Danihelem prophetam. — Lat. 12156.
44. Optati, Milibitani episcopi, libri septem a[d] Parmenianiim scisma- ticum.
45. Eusebius de fide adversus Sabeliium.
46. Augustinus de singularitate clericorum,
47. Libri duo Hieronimi contra Rufinum presbyterum.
48. Item, Hieronimus contra Juvenianum. — Lat, 13354, Saint-Péters- bourg, quarto, 1, 19,
49. Firmiani Lactantii liber de falsa religione.
INTRODUCTION.
II
Catalogxis lihrorum in hiblioteca Corbeiensi insUus hic hahetur tilulatus. Imprimis codiccs B. Augustini, deinde aliorum doctoruin.
1. Augustini XII volumina super Psallerium'.
2. Augustini de civitate Dei III volumina'.
3. Augustini liber confession uni. — Lat. 12224.
4. Augustini liber epistolarum. — Cf. lat. 12212, 12226.
5. Augustinus contra Crescentium granimaticum. — Lat. 12221.
6. Augustinus de pastoribus. — Lat. 12210.
7. Augustinus de singularilate clericoruni.
8. Augustini codex ad Valerium Ipponiensem.
9. Augustinus adversus quinque bereses. — Lat. 12218.
10. Augustinus de modis locutionum et Valentini ad Augustinuni.
11. Augustini epistole ad Valentinuni.
12. Augustinus de natura boni.
13. Augustinus de baplismo parvulorum. — Lat. 12213.
14. Item, liber de baptismo contra Donatislas. — Lat. 13363.
15. Augustini liber disciplinarum.
16. Augustini liber utrum animaa semet ipsa sit.
17. Augustini liber ad interrogata Simplitiani. — Saint-Pétersbourg, quarto, I, 3.
18. Augustini liber do utilitatc ciedendi. — Lat. 133G0.
19. Augustinus ad Renatum de natura et origine anime. — Lat. 12208.
20. Augustini de doclrina chrisliana.
21. Augustinus, utrum anima a seipsa sit.
22. Augustini de opère monacborum. — Lat. 13367.
23. Augustini liber de catecizandis rudibus. — Lat. 13362.
24. Augustini epistola ad Valerium.
25. Augustini liber academicorum. — Lat. 13369.
26. Augustini liber interrogacionum ac locucionum.
27. Augustinus de concordia evangelistarum. — Lat. 12190.
28. Augustini questioncs et Orosii.
29. Augustini sermones in epistolis S. Jobannis. — Cf. lat. 11635, 12196.
30. Augustini Encbiridion.
31. Augustinus, liber interrogationum et solulionum.
32. Augustini sententie de libre encbiridion.
33. Augustini sermones super evangelium Jobannis. — Cf. lat. 11635, 12196.
34. Augustini solutiones contra diversas res. — Cf. lat. 12217.
' Cf., p. XXXI, le catalogue de 1621, n»' 5-21. « Cf. ïbid., n"' 22-26.
XII LVTRODUCTION.
35. Auguslimis de oc(o parlibiis oralioiiis.
36. Auguslinl soliiliones conlra hereticos. — Cf. lat. 12217.
37. Auguslini musica. — Lat. 13375.
38. Augustin! epistoke. — Cf. lat. 12212, 12226.
39. Auaustinus in Katcgoriis .^ristolelis, et in eodem Doolius de conso- latione philosophiae et de S. Trinitate.
40. Ambiosius, liber de Noe.
41. Ambrosius contra Novatianum. — Lat. 13344.
42. Ambrosius super Lucani evangelistam. — Saint-Pétersbourg, folio, I, 6.
43. Ambrosii expositio in epislola ad Galathas. — Cf. Amiens 87, 88.
44. Ambrosii de Trinilale et de sacramentis.
45. AmbrosiiExarrieron.— Cf. lat. 12135, 12136.
46. Ambrosii epislole ad Romanos. — Cf. Amiens 87, 88.
47. Ambrosii explanalio sex dierum. — Cf. lat. 12135, 12136.
48. Autperli Ambrosii duo codices super Apocalipsin. — Lat. 12287 et 12288.
40. Actus apostolorum.
50. Altanasius de S. Trinitate.
51. Attanasius de fide calbolica.
52. Altanasius, Atlici et Creloboli altercatio.
53. Aratoris liber.
54. Aviti liber epistolarum.
55. Annei Florii epitoma de Tito Livio.
56. Alexandri régis bisloria. — Lat. 14150.
57. Alexandri régis liber. — Lat. 14151.
58. Alarici régis auctoriLas. .
59. Aristolelis Kategorie,
60. Alexandri régis et Dindimi liber de philosophia.
61. Beda contra .lulianum herelicum. — Lat. 12276.
62. Beda super Actus apostolorum. — Lat. 12283.
63. Beda de lemplo Salomonis. — Lat. 12274.
64. Beda, expositio in parabolis Salomonis. — Lat. 12275.
65. Beda super Regum.
66. Buda super Apocalipsin. — Lat. 116S2?
67. Beda in Lucam. — Lat. 11681, 12281 ou Amiens 75.
68. Beda de titulis psalmoriim. — Lat. 12273.
69. Beda in Genesi. — Lat. 13401.
70. Beda de naturis rerum. — Lat. 13403.
71. Beda, Exameron in Genesi. — Cf. lat. 13373 et p. xxxiv, le cata- logue de 1621, n" 116. .
72. Beda de melrica arte.
73. Beda de temporibus, et in eodem ars Donati , et Beda de melrica arte, et epigrammala Prosperi.
74. Boctius de consolatione philosophiae. — Amiens 407 ou 403.
75. Boetius in Isagogis, et in eodem expositio in Eneidis. — Lat. 12958?
INTRODUCTION. xv
76. Boelii aritmelicaelmusicactdeconsolalionephilosiphiae, in unolibio,
77. Iloctii musica et geomelrica. — Lat. 13020 ou yi080.
78. IJoelii musica et breviariiiin S. Adalardi. — Lat. 13908?
79. Boelii aiitmelica, et Beda de latione teniporum.
80. Boelii commenlum in Isagogis et musica etgeometrica. — Lat. 13955.
81. Boelii musica, et in eodem glosae de Martiano.
82. Poetius in Permeniis Arislolelis.
83. Boelii cominenUim super Chalegorias Arislotelis.
84. Boetius deTiinilalc. — Cf. lai. 12120 et 13953.
85. Boelii commenlum deTrinilate. — Idem.
86. Boelius de ihopicis dilferenliis.
87. Boelii musica el pars geometriae. — Lat. 13020 ou 14080.
88. Basilii dialogus.
89. Basilii Exameron. —Lat. 12134.
90. (^anonum corpus. — Cf. lat. llGll.
91. Calcedonensis sinodus. — Lat. 12098,
92. Canones aposlolorum. — Cf. lat. 11611.
93. Canonum capilula. — Cf. lat. 11611.
9i. Canones de Niceno concilio. — Cf. lat. 11611.
95. Collalio SS. Patrum. —Lat. 12634.
96. Casiodori tria volumina super Psalterium. — I^at. 12239-12241.
97. Cipriani epistole. — Lat. 12l!£6.
98. Cirillus super Levilicum. — Saint-Pétersljourg, folio, I, 13.
99. Cassianus de inslilulione et hal)itu monachorum et de vera lihertale- - Lai. 12292.
100. Cicero in retliorica.
101. Cicero Tullius de officiis. — Lat. 13340.
102. Ciceronis liber. — Lat. 14087?
103. Cicero ad Herennium. — S. -G. 1155, en déficit.
104. Cicero Tusculanorum.
105. Cheremonis coilatio.
106. Cornulus in Persio.
107. Calonis libellus, et in eodem ars Focae grammalici.
108. Comenlariorum liber, et in eodem annotaliones in Alarlianum.
109. Danibelis propbelae. — Amiens, 9?
110. Donali secunda editio, el in eodem vitae abbatum.
111. Donatus minor.
112. De quanlitale anime liber unus.
113. De eo quod imagines non suntadorande nec penilus abolendae.
114. De situ Hierusalem liber unus.
115. De natura rerum liber unus.
116. De arte grammalica cujusdam liber.
117. De virginitale sanclarum virginum.
118. De vera liberlate liber cujusdam.
119. Diomedes grammalicus.
120. De caeco inluniinalo liber.
XVI INTRODUCTIOM.
121. Divei-sorum aucloruin liber unus. 12!2. K<]esif)pi i^-toria. — Lat. 12512.
123. Esdras proplieta. — Amiens 10.
124. Eiichoriiùucdunensis episcopi liber. — Lat. 12236.
125. Kusel)ii eronica.
12G. Lusebii ecclesiaslice historié libri duo. — Lut. 12526 et 12527.
127. Eusebius Pampbili adversus Sabellium.
128. Ennodii liber.
120. Kuvangelioruraquattnorlibri. — Cf. lat. 13170, 17225; Amiens 24-26.
130. Exposilio cujusdam in evanj^eliis.
131. Exposilio super librum Eneidorum.
132. Expositio in Canlicis canticorum.
133. Eographii liber in commentum Andriae.
134. Exposilio cujusdam in Virgilium.
135. Expositio in Marcum evangelislani.
136. Eulichis liber de verbo. — Lat. 13026.
137. Expositio cujusdam in epistolis Pauli, et ilem ad Tbessalonicenses expositio.
138. Effiem admonilio ad monachos. — Cf. lat. 12634.
139. Forlunatus de diversis rébus. — Saint-Pétersbourg, non coté. Cf. Gillert, OMIT, cité, V, 255, n" 22.
140. Fulgentius de fide calholica. — S. -G. 840, en déficit.
141. Fulgentius de remissione peccatorum. —Lat. 12235.
142. Fausti liber.
143. Fileaster de heresibus. — Saint-Pétersbourg, quarto, I, 38-39.
144. Francorum gesta. — Lat. 12945?
145. Firminiani Lactanlii liber de falsa religione.
146. Fulgentii fabularuni libellus.
147. Flavii Viceti liber.
148. Foce grammatici ars. — Amiens 426.
149. Gregoiii prima pars in Job '.
150. Gregorii secunda.
151. Gregorii tercia pars.
152. Gregorii quarta pars.
153. Gregorii quinta pars et sexta.
154. Gregorii omeliarum libri quatuor*.
155. Gregorii liber pasloralis. — Lat. 12260.
156. Gregorii in expositione Jhezecbielis libri quattuor.
157. Gregorii dialogorum liber, — Lat. 12257? Cf. p. xxxiii, le cata- logue de 1621, n" 77.
158. Gregorii Turonensis historia. — Lat. 17655.
159. Gregorii epistole. — Saint-Pétersbourg, folio, I, 7.
160. Gregorii Nazanzeni liber. — Saint-Pétersbourg, quarto, I, 46.
' Cf.,p.\xxiietxxxiii, le catalogue de 1621, n<" 56-60, 62-68; Amiens, n"' 41-42. * Cf. iùid., p. x.xxai, n»' 71-75; Amiens, n° 69
INTRODUCTION. xiil
IGl. Glosemata contra Simmacum. 16!2. Glosarii seplein.
163. Gai Cesaris hisloria.
164. Glose super Martianum, — Cf. , p. \i., le catalogue de 1621, n" 257.
165. Glose super Priscianum. — Cf., p. wxix, le catalogue de 1621, n" 221; Amiens 425.
166. Hieroniuii questiones in Genesi. — Cf. lat. 12149, 13347, 133 i8.
167. Hieronimus, in Isaia proplieta, — Lat. 11627.
168. Hieronimus contra Jovinianum. — Lat. 13354.
169. Hieronimus, super Psalteriiim libri duo. — Cf. lat. 12150-12152.
170. Hieronimus in epistola Pauli ad Ephesios. — Lat. 13351. 170 bis. Hieronimus in epistola ad Galatas.
171. Hieronimus super Hieremiam.
172. Hieronimus contra Rufinum. — Lat. 12162.
173. Hieronimus contra Kcclesiasten. — Cf. lat. 13349, 13350.
174. Hieronimus in Psalmis. — Cf. plus haut n" 169.
175. Hieronimus de nominibus urbium vel locorum.
176. Hieronimus super Danihelem. — Cf. lat. 12156, 12158.
177. Hieronimus in Hiezechielem. — Lat. 12155.
178. Hieronimus, liber ecclesiasticorum dogmatum.
179. Hieronimus de vitis sanctorum patrum. — Lat. 12597.
180. Hieronimus, questiones in Genesi. — Cf. plus haut n» 166.
181. Hilarii, Pictavensis episcopi, liber. — Lat. 12133?
182. Hilarii liber de fide catholica.
183. Haimo in Apocalipsin.
184. Liber Hiezechihelis.
185. Haimonis omelie de evangeliis dominicis diebus.
186. Jobannis Romani expositio in Genesi.
187. .Jobannis Os Aurei libri du©. — Lat. 12141 et S. -G. 775, en déticit.
188. Isidorus de novo et veteri Testamento.
189. Isidorus ad Florentinam, sororem suam. — Lat. 13396.
190. Isidorus de diversis legibus.
191. Isidorus Ethimologiarum. — Cf., p. xxxvi, le catalogue de 1621, n<" 159, 161, 163, 164; lat. 13027.
192. Isidorus de David et Goliad.
193. Isidorus de voluntate Dei.
194. Isidori Sinonima, et ejusdem de diversis rébus. — Lat. 14086.
195. Isidori liber.
196. Juliani Tholetanensis liber. — Lat. 12269 et 13400.
197. Juliani Prognostica. — Lat. 12269 et 13400.
198. Josep explanatio in Isaiam. — Lat. 12154.
199. Junii Columellae liber. — S. -G. 1128, en déficit.
200. Iginus de astronomia.
201. Isaie prophetae libellus.
202. Juvenci liber, et in codem Sedulius.
203. Juvenci liber, et similiter in eodem Sedulius.
TOME XIX. b
XVIII l.VTRODLCTIOX.
!20i. Ignalii martvris liber. 205. Isitius super Levilicum. 20G. Job liber.
207. Josuae liber.
208. Luciferi liber ad Constanliuiii imperalorem.
209. Liicani qiiedain pars, et in eodem quedaiu pars Virgilii
210. Lucani poelae liber.
211. Lucani poetae annotationum codex.
212. Lucanus, et in eodem auctores piurimi.
213. Liber in collocutione de rethorica.
214. Martini episcopi vita et transitus. — Lat. 13759.
215. Milo de sobrietate.
216. Martiani Felicis Capellae libri très. — S. -G. 1096, en déficit.
217. Macrobii Theodosii Saturnalioruni liber.
218. Martialis poetae.
219. Martiani expositio a Johanne Sexto excerpta.
220. Martiani et Pulcrerii liber.
221. Matfredi liber.
222. Machabeorum liber. — Amiens 11.
223. Médicinales quattuor.
224. Moysi liber Genesis.
225. Nicholai episcopi ad episcopos aecclesiae.
226. Nasonis poète liber.
227. Xotarii duo.
228. Orosius de situ orbis terrarum ad Augustinum.
229. Origenis in Genesi. — Lat. 11616.
230. Origenis omelie de Balac et Balahani. — Mus. britann., Burney. 3i0. Saint-Pétersbourg, folio, I, 4.
231. Origenis explanalio in epistola ad Romanos. — Lat. 12124.
232. Origenis liber et apoUogeticum Pamphili martiris. — Lat. 12125.
233. Odonis abbatis occupatio.
234. Oratii expositio.
235. Pauli apostoli epistole. — Lat. 17243.
236. Pauli epistole grece et latine. — Saint-Pétersbourg, grec 3.
237. Psalteriuni glosatum.
238. Psalterium tripliciter In uno volumine. — Saint-Pétersbourg, fo- lio, 1, 5.
239. Psalterium depictum.
240. Paulini epistole ad multos.
241. Paulini versus de vita S. Felicis. — Cf. Saint-Pétersbourg, quarto, XIV, 1.
242. Paulini liber de transitu ejusdem. — Cf. Saint-Pétersbourg, quarto, XIV, 1.
243. Paraiipomenon liber,
244. PoUio in duodecim libris Eneidorum.
245. Palerii liber. — Amiens 220.
IXTRODUCTIOX. xix
24G. Philippiis in Job. — Lat. 12016. 247. Porphilii Isagoge. 2iS. Philippicaruin historia.
249. Primasii liber in Apocalipsin. — Lat. 13390.
250. Plinius
251. Prosper d" proinissîonibusDei.
252. Pro.speri opusculiini dediversis rébus.
253. Prudentius liininorum.
254. Prudenlius de psicomacbia, et in eodetn Bcdae de lemporibus.
255. Pompeius granimalicus. — Lat. 1302i.
256. Prisciani ties integri.
257. Prisciani très imperfcclî.
258. Priscianus de constructione.
259. Priscianus de duodecim versibus Eneidorum.
260. Persiiis, in quo et Juvenalis.
261. Questiones in Genesi.
262. Rabbanns in laude S. Crucis. — Amiens 223.
263. Rabbanus super Aclus apostoloruni.
261. Ramtramni monachi contra opposila Grccorum.
265. Ratl)ertus Pascasius de corpore et sanguine Domini. — Lat. 12299.
266. Ralbertiis in Matheum. —Cf. lat. 122%-12298.
267. Ratberlus in Lâmentacione Hiereniie, et in eodem quedam pars Juvenalis. — Lat. 1229i ou 12295.
268. Ruphinus in Prophetis. —Cf. lat. 12148.
269. Rulîni liber.
270. Relhoricc arlis liber.
271. Regum liber. — Lat. 11946.
272. Romanoruni ponlificiim gesta.
273. Remigiiis super Donaturn.
274. Régule qualtuor. — Lat. 12205.
275. Smaragdi liber de gramalica. — Lat. 13029.
276. Smaragdus in parlibus Donati. — Lat. 14089.
277. Sacsonis et Franconls altercalio.
278. Statii liber. — Lat. 13046.
279. Solinus de situ orbis terrarum.
280. Senece liber. — Lat. 12954.
281. Salvii liber de gubernatione Dei.
282. Sedulius, et in eodem versus de S. Benedicto, et Marcellini et Pétri passio ritmice. — Lat. 14143.
283. Sedulius et Prosper, et Beda de metrica arle, et Franco et Saxo, et Orlograpliia Bede.
284. Sedulius, et in eodem Arator.
285. Titus Lucretius poeta.
286. Titus Livius.
287. Terenlii liber, et in eodem disputatio Karoli et Albini.
288. Terenlius, in quo el Stalius.
b.
XX IXTRODUCTION.
289. Themistii philosophi liber. — Lat. 13957.
290. Tertulliani apollogeticiim de iornoranlia.
291. TertuUianus de resurrectione carnis.
292. Tripartila historia.
293. Tiberii Cesaris Pragmalicum.
294. Virgilii egloge, et in eodem libri octo Prisciani.
295. Virgilii pars quedam in Eneidis.
296. Virgilii egloge.
297. Virgilii versus, et in eodem egloge et duo libri Georgicorum.
298. Virgilii quinqne inlegri.
299. Virgilii Maronis epitoma,
300. Vigilius contra X'eslorium. — Saint-Pétersbourg, folio, I, 10.
301. Virorum illustrium liber,
302. Vita B. Adalardi abbatis.
303. Vicloris chronica. 30i. Victorinus in relhorica.
305. Viclorini gramatica. — Laf. 7539?
306. Valerii Maximi codex.
307. Valerianus de aria et angusla via.
308. Vitae vel passiones sanctorum, apostolorum, marlirum et confesso- rum seu virginum, per viginti volumina.
309. Viginli et quattuor libri sine lilulis.
III
1. Auguslinus de p'astoribus liber unus. De mendatio liber unus. Ad Celestinu(nu)m epistola una. Ad Antonium epislola una. Ad Gaium epistola una. Ad Hermogenianum epistola una. Ad Romanuni epislola una. Ad Zenobium epistola una. Ad Nebridium epistole none. De avaricia et luxuria sermo unus. Prosperi Galli epistola una. Hylarii, Arelatensis episcopi, epi- stola una. Auguslinus de predestinatione sanctorum liber I. De dono per- severanlie libri duo. De perfectione jiistilie liber unus. Ad Timasium et Ja- cobum liber unus. Ad Valentinum epistola una. — Lat. 12210.
2. De doctrina chrisliana libri UU"'. — Saint-Pétersbourg, quarto, I, 3.
3. De agone chrisliano. De disciplina chrisliana. De vita chiisliana. Retraclatio de gralia novi Testamenti. — Lat. 13365.
4. De naUira boni liber unus.
5. Quesliones contra Manicheum. Quesliones in epislola ad Romanos, liber unus; ad Galalhas, liber unus. De responsionibus V conlra adversa- lios calholicefidei. De predestinatione adversusPelagianos. Epislola ad Hyla- rium episcopum. Concilium Apostolorum {corr. moderne episcoporum) ad Innocentium, episcopum Romanum ; Innocenlii ad episcopos. — Lat. 12220.
6. Adversus V hereses liber unus. Expositio fidei calholice adversus Manicheum, liber unus. Contra Maximinum Arrianum libri très. Conlra Parsenlium liber unus. — Lat. 12218.
I\'TRODUCTIO\\ xx£
7. De verbis Domini et Apostoli. — Lat. 12199.
8. De Trinitalc.
9. Contra Faiistum hereticum. — Lat. 12222.
10. De civitate Dei pars prima, libri XI.
11. De civitate Dei pars secunda, libri XI.
12. De civitate Dei libri VII, pars secunda. — Lat. 12215.
13. DebaptismoparvuIorumcontraDonatistas, libri seplem. — Lat. 13363.
14. Ad Valerium coniilem do niipliis et conciipiscentia liber uniis. Contra Julianum berelicum epistole XXXiilI. — Lat. 12212.
15. Liber confession iim, libri XllI. — Lat. 12224.
16. De niodis locutionum super Genesim, Exodum, Leviticum, Xumerun), libri VIII. — Lat. 12168.
17. Vigilii episcopi pro defensione fidei calholice. Epistola Pétri Raven- natis ad Euticbiten presbiterum Conslanlinopolim, libri V. Auguslinus ad Pauliniini episcopum de cura gerenda pro inortuis, liber I. De octo ques- tionibus. — Saint-Pétersbourg, folio, I, 10.
18. De civitate Dei pars prima, libri XV.
19. Super Psalterium plura volumina. — Addition marginale, contempo- raine.
20. De iiliiilate credendi. De gralia novi Testamenli. De nalura boni. De octo questionibiis veteris Teslamenti. — Lat. 13360.
21. De gloria et festivitalibus. Augustinus de doctrina christiana. — Lat. 13359.
22. De singularitate clericorum. Gaudentii episcopi in Exodo. De Pasclie ohservalione. Derationesacramenlorum. Deleclioneevangelii. — Lat. 13331.
23. Contra Cresconiiim donalistani. — Lat. 12221.
24. Acbademicorum. De ordine. De natura et origine anime. Responsio contra Arrianum. De quantitate anime. — Lat. 13369.
25. Utrum anima a se ipsa sit, ex libre Retractationum.
26. De mundicia cordis libri duo. De deceni cordis. De conflictu viciorum et virtnluni liber unus. — Deuxième partie du uis. lat. 11636.
27. Quedam lecliones de Evangeliis.
28. De concordia evangelislarum. — Lat, 12190.
29. Egisippus. Soliloquia Augustin!.
30. De vera religione. De libcro arbitrio. Contra Felicianum, De predes- tinatione. Super epistolam ad Romanos. — Lat. 12209.
31. Epistola .leronimi ad Demetriadem virginem. Epistola Juliani Pela- giani ad eamdem. Augustinus supiM' symbolum. Super epistolam Jobannis. Alcuinus de Trinitate, ad Karolum regem.
32. De chatezizandis rudibus. — Lat. 13362.
33. De natura et origine anime liber unus. Ad Petrum liber unus. De adulterinis conjugiis libri II. De observatione jejunii liber unus. Contra adversarium legis et propbetarum libri II. — Lat. 12208.
34. Qncstiones Orosii et responsiones Auguslini. — Lat. 13373.
35. Sermones Auguslini de Pascha. Liber Pasebasii de Spiritu sancto 3G. Ad litleram super Genesim.
XXII IXTRODUCTIOW
37. Soliiliones questionum al) licielicis objectarum. Conlia Adaraanlium. Conlra Arrianos. — Lat. 12217.
38. Jcronimus super Psalterium. — Lai. 12150.
39. Super Jheremiam libri sex.
40. Super Ysaiam. — Lat. 11G27.
41. Super lezecliielem. — Lat. 12155.
42. Super Psalterium. — Lat. 12151.
43. Super epistolam ad Galathas.
44. Super Psalterium.
45. Super Danielem. — Lat. 12156.
46. Defensio Jeronimi contra accusatorem. Epislola ojusdem ad Rufinuni. Prefacio Ilufini super Péri arcon. Inveclio Jeronimi in scripla Piufini. Diii- ioq[us Jeronimi. De nominibus hebreis. — Lat. 12162.
47. Super EccL'siaslen. Origenis super Cantica ranticorum, a Jeronimo translalus. Ejusdem de lialaam et Balac. — Lat. 13350.
48. Contra Jovinianum. Expositio symboli. — Lat. 1335i. 40. Dialogus. — Lat. 13352.
50. Super epislolam ad Ephesios, — Lat. 13351.
51. Liber Juvenci, cum quibusdam epislolis Jeronimi. — Lat. 13047.
52. Super epistolas ad ïitum et Pbilemonem.
53. Super duodecim Prophetas et super Danielem. — Lat. 12158.
54. Super Ecclesiastem. — Lat. 13349.
55. Jeronitnus super Genesim. — Lat. 12149.
56. l'.pislole. — Saint-Pétersbourg^ quarto, 1, 13? Cf. plus bas n" 83.
57. Jeronimus super Ysaiam. — S. -G. 211, en déficit.
58. Epistole.
59. Epistole.
60. In Hesdram.
61. A inb rosi us. Super epistolas adRomanosetadChorinlios. — Amiens 87.
62. In epislolam ad Galatlias et sequentes. — Amiens 88.
63. Super evangeliura Luce. — Saint-Pétersbourg, folio, I, 6.
64. Exameron. — Lat. 12135.
65. De Trinitate.
66. De incarnalione Domini. Pasloralis. De misteriis. De sacramentis. De officiis.
67. De Noe liber unus. De Abrabam libri duo. De David liber I. De JosepU liber unus. De benediclionibus patriarcharum liber unus. De excessu fratris S. Ambrosii libri II. Epistole ejusdem IIll. De incarnatione Domini lil)er unus. — Lat. 12137.
68. Contra Novationum. Johannis de similitudine carnis. Augustinus de quatititale lemporis. Ejusdem de predeslinationibus. Ejusdem de decem cordis. — Lat. 13344,
69. Amhrosius et TuUius de officiis. — Lat. 13340.
70. Explanatio VI dierum, ex dictis Ambrosii.
71. Gregorius. Moralia Gregorii, in sex partilionibus, — Cf, lat. 11671, 11672, 122 i7, 12248; Amiens 41, 42, 44.
IXTRODUCTIOX. >^^i"
72. Omelie Giegorii. — I-at. 12254.
73. Exceptiones de libris Grcgorii.
74. Super lezechielem pars prima. — Lat. 13391.
75. Super lezechielem pars secuiida. — Lat. 12252.
76. Super lezechielem pars prima. — Saint-Pétershourg, quarto, I, li.
77. Gregorialis.
78. Dialogus. — Lat. 12257.
79. Regislruin. — Lat. 11G75.
80. Gregorialis.
81. Pasloralis cure. — Lat. 12260.
82. Episfole de rcgistro cum exceplione. — Saint-Pétershourg, folio, I, 7.
83. Liber dogmatum, ex epistolis .leronimi, — Saint-Pélersbourg, quarto, I, 13. Cf. plus haut n" 56.
84. Omelie Gregorii. — Lat. 13392.
85. Exceptiones Moralium.
86. Omelie Origenis super Pentalcucum, Josueet Judicum. — Lat. 11616.
87. Super Cantica. — Lat. 12123.
88. Apologeticus Panfilii. Péri arcon Originis. — Lat. 12125.
89. Originis de Balaam. Johanncs de reparatione lapsi. — .Mus. hri- tann., Burney 340. Saint-Pétersbourg, folio, I, 4.
90. Omelie super Cantica et Prophetas. — Lat. 11617.
91. Origenes super Numéros. Beda de tabernaculo. — Lat. 12122.
92. Beda de natura rerum. De leinporihus. Cronica. — i.at. 1344)3.
93. Super Genesim. — Lat. 13401.
94. Super Lucam libri sex. — Cf. lat. 11681, 12281.
95. TegratiaDeisuper Julianum hereticum. Super Cantica. — Lat. 12276.
96. Super Parabolas. — Lat. 12275.
97. Super .Marcum. — Lat. 12280.
98. Super Genesim. — Cf. lat. 13373.
99. De templo Salomonis. Questiones super libros Regum W\. Super canticum Abaccuc. — Lat. 12274.
100. Super .^ctus aposlolorum. Super Apocalipsim. — Lat. 12284.
101. Super Actus aposlolorum. — Lat. 12283.
102. De temporihus. — Cf. Amiens 222.
103. Super Samuelem, id est duos primos libros Regum. Xomina loco- rum, ex libris .leronimi. — Lat. 12272.
104. De titulis Psalmorum. — Lat. 12273.
105. De compoto.
106. Beda super Lucam. — Amiens 75.
107. De temporihus.
108. Rabertus super Lamentaliones leremie. Seneca de copia verhorum. Collationes Alexandri et Didimi regum. — Lat. 12295.
109. Super Lameutationes .leremie. — Lat. 1229 i.
110. De corpore et sanguine Domini. — Lat. 12299.
111. Super Matheum lil)ri IIII, pars prima. — Lat. 12296.
112. Super .Malheura pars prima. — Lat. 12297.
XXIV INTRODUCTION.
113. De fide, spe et caritate.
114. Lil)er XII Prophetarum glosalus '.
115. Glose super Psalteriuni.
IIG. Psalterium Gileberti. — Amiens 47 ou lat. 12004.
117. Glose super Psalterium.
118. Epistole Pauli glosate.
119. Johannis evangelium glosatum.
120. Tiluli Psalmorum.
121. Evangelium Mathei, cum glosis.
122. Glose super Evangelia.
123. Glose hyranorum,
124. Glose Psalterii.
125. Glose Psalterii.
126. Gregorii Nazanzeni Apologeticus. — Saint-Pétersbourg, quarto, 1,46.
127. [E]\ceptiones ecclesiasticarum regularum. Expositio super Boetium. Anastasius [corr. Allianasius) contra herelicos.
128. Sententie Lombardi. — Amiens 230.
129. Sermones de ecciesiasticis officiis, et alia.
130. Expositiones Evangeliorum.
131. Prudentius hymnorum.
132. Expositiones Evangeliorum.
133. Jonas de diversis rébus. — Lat. 12270.
134. Bernardi Clarevallensis. — Cf. lat. 13418.
135. Faustus de gratia.
136. Epistole Paulini.
137. Rabanus super Actus aposlolorum. 1;58. Liber etliimologiarum.
139. Seduli et Fortunati versus. — Cf. lat. 14143.
140. Tertullianus de ignorantia.
141. Collationes.
142. Ethimologie Ysidori.
143. Codex Karoli Magni.
144. Pronosticon Juliani. — Lat. 13400.
145. Ysidorus Ethimologie.
146. Rabanus, Beda, de sanctis locis.
147. Amalarius, Robertus, de divinis officiis. — Lat, 11580.
148. Ysidorus de divinis officiis, et alia opuscula de eodcm. Hugo de sacrainenlis. Notule ejusdem. — Lat. 11579.
149. Dldascalicon. Expositio super Lamentaliones Jeremie.
150. Mariale. — Lat. 12593.
151. Anselmus de predestinalione et gratia et libero arbitrio. Cur Deus liomo. Primus liber de claustro anime.
152. Meditationes. Omelie ejusdem cum quibusdam libris ejus.
* Pour les n"' 114, 115, 117 à 125, voir, p. xl et xli, le catalogue de 1621, n»» 270 i 288.
IMTRODLCTIOM. xx\
153. Libri Prosperi.
154. Exceptiones Paterii. — Amiens 220.
155. Pronoslicon Juliani. — Lat. 12269. 15(3. Inlerrogaliones et respotisiones.
157. Omelie Joannis Chrisoslomi in Matlieum.
158. Sermones ejusdem.
159. Foitunati de diveisis rébus liber XI. De vila S. Martini libri IIII. De laude S. Marie liber unus.
IGO. Fortunati de diversis rébus versus. Aldelmus de virginitate versus.
161. Palerius.
162. Kpistole Valentini monaclii ad Aujjuslinum. Augustinus ad eundem. Sermo de Adam et ligno vetito. Inslilula iVili monachi de VIII viliis. Enchi- ridion Riifini. Régula SS. Patrum Serapionis, Macharii, Paunucbiri et alle- riiis Macharii. — Lat. 12205.
163. Cirilliis de benediclionibus levitarum et sacerdotum. — Saint- Pétersbourg, folio, I, 13.
164. Eiisebii Panphilii de fide contra Sab[ellium] libri duo.
165. De resurreclione liber unus.
166. Item, de resurrectione et ascensione liber unus.
167. De incorporali et invisibili Deo liber I.
168. Ejusdem libri V'IIl. De incoiporali liber I. De anima liber unus. De spiiitali cogitatu bominis liber I. Quod Deus Pater incorporalis est, liber I. De eodem liber unus. Non veni pacem mittere, liber unus. Quod dico bovis in aure, predicate super tecta, liber unus. De operibus bonis et malis liber I. De operibus bonis ex epistola Pauli ad Cborintios II libri duo.
169. Fortunati de diversis rébus. In laudera S. Marie liber unus, bis scriptus. De vita S. Martini libri IIII. Mulla alia de diversis. De virginitate laudanda in sanctis veteris et novi Testamenli. Enigmala Althelmi episcopi et Simphosii scolaslici. Versus Probe, — Saint-Pétersbourg, non coté. Cf. Gillert, ouvr. cité, V, 255, n" 22.
170. Fulgenliide predestinatione liber I. De queslione Arriani liber 1. De alia liber I. Dicta régis Trasamundi cum responsionibus, liber I. De miste- rio Cbristi liber I. De divinitale Cbristi liber unus. De consullatis Optati liber unus. Epistole ad Gallum adproban (?). De passione ejus liber I. Ad Ereptum. AdTheodorum. Ad Venantium. — Lat. 12234.
171. De remissione peccatorum. Ilegula Ticonii. De promissis et lege. De spe[cie] et génère. De tempori bus. De recapitulalione. De diabolo. — Lat. 12235.
172. De fide calholica.
173. Historia Clementis, libri decem. — Lat. 12118.
174. Historia Yrosii. — S.-G. 509, en déficit.
175. Historia Gregorii Turonensis. — Lat. 17655.
176. Historia triperlila. — S.-G. 460, en déficit.
177. Item, triperlila.
178. Historia Egisippi. — Lat. 12512.
179. Historia Francorum.
180. Historia Golhorum.
XXVI IXTRODUCTIOM.
181. Historia Anglorum.
182. Hisloria Fiiciilfi episcopi. 1S3. Hisloria de liello Trojano.
18i. Hisloria Eusebii ccclcsi;istice pars prima. — Lat. 1252G.
185. Hisloria, pars secunda. — Lat. 12527.
18G. Gesla Francoruni Ilierosolimilana. — A l'encre roii|T[e.
187. Historia Trcbercnsiiim. Pauli diaconi Ilonianonim hisloria.
188. Joseplius Anliqiiitatuni el helli jiidaici. — Lat. 16730.
189. Historia Alanducatoris. — Lat. 16943.
190. Historia Gaii Cesaris belli gallici. Cronica ejiisdeni cimi quibusdam epislolis.
191. Philippicarum.
192. Alexandri. Tiberiiis. — Cf. lat. 4568.
193. Floriis, prima pars. — Lat. 1 1575.
194. Secunda pars. — Lat. 11576.
195. Corpus canonum.
196. Canones apostolorum et SS. Patrum.
197. Sinodus Calcedonensis. — Lat. 11611.
198. Sinodus Calcedoncnsis. — Lat. 12098.
199. Secunda pars. — Lat. 11576.
200. Les Romana. — Probablement Pbillipps 1735.
201. Kiclienum concilium.
202. Exceptiones decretorum et legum,
203. Summa Sicardi.
204. Décréta Graliani.
205. Expositio super quedam evangelia.
206. Excepliones decretorum.
207. Exceptiones legum.-
208. Priiiiasius episcopus super Apocalipsim, libri V . — Lat. 13390-
209. Philippi in Job. — Lat. 12016.
210. Angelomi super Regum. — Lat. 11998.
211. Joseph super Ysaiam. — Lat. 12154.
212. Exposilio cujusdam super epistolam ad Romanos. Prosperi de pro- missis et redditis.
213. Paschasii diaconi de Trinitale. Albini, qui et Alcuinus, de Trinitale, et quedam opuscula ejusdem.
214. Cassiodorus de anima. Opuscula Odonis epistola (corr. episcopi) Cameracensis.
215. Meditationes. Versus Hildebertide officio altaris.
216. Isichiiis super Leviticum. — Lat. 11995.
217. Cronica. Tractalus Haimonis. —Lat. 13409.
218. Elucidarium. De penitentia libri VI. — Lat. 12315.
219. Quesliones et responsiones de libris SS. Augustini, Gregorius [corr. Giogorii), Bede et aliorum.
220. Laclancii de falsa religione.
221. Exposilio super Canticum.
IXTRODUCTION. ^^^"
222. Epislole Ivonis.
223. Sentcncie ahbreviale.
22i. Anastasii [con\ Athanasii) de Trinitale libri Vlll.
225. De lîde liber unus. Contra Arriuni, Sabellium, Folinum alteicalio a Vigilio noinine Athanasii édita. Epistola Polaniii una. Alhanasii una. Solu- liones ad objectiones hereliconim.
226. Athanasius de fide calholica.
227. Hylarii de fide qui de Trinitale libri XII. — Lit. 12133.
228. Omelie Valeriani.
229. Effrem.S. Paule vita.
230. Ordo scrutinii. — Saint-Pétersbourg, quarto, I, 3i et 5G.
231. Régula Basilii. Juvenalis. — Saint-Pétersbourg, folio, I, 2.
232. Cronica Victoris.
233. Florus contra .Tohannem quendam. Cassiani de institulione niona- chorum. — Lat. 12292.
23-4. Isidorus Ethimologiarum.
235. Senlencie ad sororem suam.
23G. Eutherius. Ilem, Euchcrius episcopus. Liber differentiarum Ysidori.
— Lat. 12236.
237. Eugippius.
238. Belus de laude Crucis.
239. Salvi(ni)anus de gubernalione Dei. — Lat. 13385.
240. Filaster de beresibus. Tcitullianus de cibis jndaicis. Epistola Bar- nabe. Epistola Jacobi. — Sainl-Pélersbourg, (|uarto, 1, 38-39.
241. Algeri de corpore et sanguine Domini, cum quibusdam opusculis.
— Lat. 12316.
242. Sentencie quedam.
243. Ennodius.
244. Exameron Basilii.
245. Dialogus, libri VI. Cipriani libri IIII, cum quibusdam epistolis. — Cf. lat. 12126.
246. Johannes diaconus super Penlafeueum. [L]uciferi episcopi pro Athanasio libri II. De regulis apostaticis liber unus. De conveniendo cum herelicis liber I. De parcendo in Deum delinquentibus liber I. Quod mo- riendum sit pro Dei filio, liber I. Epislola Florentii, liber I. Albanasii II. Liber ad Constantium. Athanasius ad monachos. — Lat. 12309.
247. De locis versus Prosperi. Versus Fortunali.
248. Epislole Pauli, grece. Epislole Pauli, latine. — Sainl-Pétersbourg, grec 3.
249. Genesis, hebraice.
250. Riifinus in Prophelis. — Lat. 12148.
251. Glosarium grecum etlatinum. — S. -G., en déficit.
252. Robertus de officiis.
253. Omelie.
254. Valerius Maximus.
255. Gesta Brilonum.
xxvnr I\^TRODUCTIOM.
250. Hislorla. 1257. Knchiridion.
258. Canlica canlicorum.
259. Jeronimus de nominil)us uibium vel locoium. 2G0. Julianus Pomerius.
201. Omelie.
202. Consuetiidines S. Adalardi, et ars musica. — Lat. 13908.
203. Régula S. Benedicti.
204. Gesta abbatum Corbeiensium. Donali editin. Vila Brictii, Romani. Filaster de heresibus. Ambrosius de Josepb. Vila S. Eligii [et] Maximini.
2(35. Translatio S. Nicbolai, cluii exposilionibus evangelioriim. Vita S. Ful- gentii, Marcellini, episcopi et confessoris. Passio S, Appollinaiis, Dionisii, S. Germani, Parisiensis episcopi, Audomarii.
200. Passio S. Ignatii, Policarpi, Marcellini et Pétri, Christine, Cipriani, Theodosie, S. Batbildis, Adalardi, Eusebii Vercellensis. Passio S. Mauricii et sociorum. Memoria S. Micbaelis. Passio S. Georgii, Stephani pape, ïlieodole cum tribus filiis. Inventio S. Slepbani prothomarl[ir]is. S. Affre. Vita S. Gaiigerici episcopi. Passio S. Ysaac et Maximiani. Mainnies, Thi- niothei et Appollinaris, truiim [corr. triiim) tratrum, Justi et Pastoris. Vita Victoris, Jusli episcopi. Passio Marcellini [corr. Marcelii?). Vita Lani- berti, Tecle, Cosme et Damiani . Vita Fronti. Passio Reparate, Domini. Vita Pélagie. Vita Philippi episcopi. Inventio capitis S. Johannis Baptiste. Benedicti (corr. Benigni?) presbyleri. Passio Romani, Mauri, Benedicti. Vita Maximiani. Passio S. Marie, Riifini et Valerii. Vita Germani Aulisiodorensis, S. Gregorii, Egidii, Anscharii, Vita Jberonimi, Adalardi et aliorum. Aiigus- lini. Passio S. Vincencii, Laurentii, Agapiti, Sixti, Ypolili, Andrée, Tebeo- rum, Albani. Vita S. Martini. Vita et passio plurimorum. Karlerfi, Baugerici. Passio Processi et Marliniani. Vita Goaris. Passio Procopii, Cirilli, Felicita- tis cum filiis. Translatio S. Benedicti et Scholastice. Vita Arnulfi. Passio Victoris, Apoilinaris, Christine, Jacobi apostoli, Christofori, Cucufatis, Pan- taleonis, Nazarii. Vita Lupi episcopi, Abdon et Sennes. Vita Germani episcopi.
207. Karoli magni.
208. Nicolai et Mauri.
209. Pétri, Pauli, Jacobi, Philippi. Virtutes Jobannisevangeliste. Bartho- lomei miracula et passio apostolorum Andrée, Thome, Jacobi, Symonis et Jude.
270. S. Cuberli et alia passio Sebastiani. Vita Alexis. Passio Blasii. Vita Thebaldi. Passio Vili, Modesti, Crescentie, Cirici et Julite.
271. Translatio S. Gentiani [et] Precordii.
272. Vita Karoli.
273. Anscharii.
274. Wandregisili.
275. Miracula S. Dionisii et passio ejusdem. Fusciani, Victorici, Gentiani. 270. Translatio S. Precordii. Passio Justini. Vita B, Marie Egyptiace.
Passio SS. virginum Sophie, Fidei, Spei, Caritatis. Vila Hunegundis. Trans- latio ejusdem. Miracula ejusdem. Vita Eufrosine, Justine. Vita Margarete. Vita iMarie virginis, Anastasie, Genovefe. Passio Agathe, Cecilie, Agnelis.
IXTRODUCTIOX. x>^ix
277. Demeliii. Gramatica Bede. 27K. lîalaam.
279. Radulfus super Leviticum. — Lat. 11564.
280. Liber confessioniim.
281. Commentum Boelii superYsago^as Porfilii.Musica et geometriacjus- dem.
282. Boecius de consolalione philosophie.
283. Musica et geometria.
284. Musica et geometria.
285. Super Péri armenias liber.
280. \otule super Bo ejtium de Trinitate, cutn aliis opusculis. Commen- tum in Isagogas Porfirii.
287. Gramalica Eulicii. Prima Relhorica Tullii.
288. Arismetica. Musica. De consolatione.
289. Musica et geometria.
290. Arismetica. Tullii de senectute. Macrobius.
291. Arismetica. Topica. Liber divisionum.
292. Galhegorici (corr. Calegorici),ypothetici sillogissni {corr. sillogismi).
293. De consolatione.
294. De consolalione.
295. Tullius liber, secunda relhorica.
296. Ulraque relhorica.
297. Prima.
298. Utraque relhorica. Rhelorica Fortunati.
299. Rhelorica secunda.
300. Musica Aiiguslini. — Lat. 13375.
301. iMartiani Capelle de nuptiis Mercurii et Philosogie (^corr. Philoso- phie). — S.-G. 1096, en déficit.
302. Ars Prisciani. — Amiens 425.
303. Ars Prisciani.
304. Ars Prisciani. '
305. Prisciani Constructionum.
306. Prisciani Constructionum.
307. Ars Prisciani.
308. Diomedes, Probus, gramatici.
309. Annei Flori de Tito Livio.
310. Orthographia. Ethimologie.
311. Smaragdus in parlibus Donati.
312. Gramatica Vicloris.
313. Editio Donati prima.
314. De gramatica.
315. Smaragdi gramalica. — Lat. 13029.
316. Liber de temporibus.
317. Gramalica Pompei, cum commente in Donalum. — Lat. 13024.
318. Dirivaliones.
319. Utraque editio Donati.
XXX INTRODUCTION
320. iMacrobius. Priscianus conslruclionum.
321. Thiineus Platonis.
322. Philosophia magistri Willelmi de Concis.
323. Terenlius, cum Statio Thebaidos.
324. Terenlius.
325. Plinius. — Lat. 6796.
326. Bucolicus, cum Georgicis.
327. Epislole Sidonii, Rcmigii super Donalum.
328. Lucanus.
329. Eneis.
330. Fulgentius super Eneidos.
331. [Glose] super Odas.
332. Virgilius.
333. Flavius de re militari.
334. Lucanus.
335. Solinus de silu orbis terrarum.
336. Persius. Juvenalis.
337. Bucolica.
338. Lucanus.
339. Martialis.
340. Slalius.
341. Eneidos.
342. Ovidius Fastorum.
343. Salustius.
344. Servius in Enéide.
345. Idem.
346. Pollion in Enéide.
347. Cornntus in Persium.
348. Glose Odarum. Commentum in Statium.
349. Vaca in Lucanum.
350. Titi Livii decada tercia. — Lat. 5730.
351. Idem.
352. Epislole Senece ad Lucilium.
353. Seneca de controversiis.
354. Liuni Moderati rei ruslice.
355. Tili Lucrelii de rerum natura.
356. Seneca de beneficiis.
357. Lucanus.
358. iMacrobius Salurnaliorum.
359. De naluris avium.
360. Hisler {cory\ Hisloria) Cornelii de bello Trojano,
361. Marlirologium. Vilas [corr. Vile) Patrum.
362. Martirologium.
Entre autres documents relatifs à la bibliothèque de Corbie, le manuscrit latin 13071 de la Bibliothèque nationale renferme
lYTRODUCTIOX. xxxr
(fol. 43-50) un catalogue des manuscrits rédigé en 1G21 ; ce catalogue ne fournit pas un état complet des manuscrits alors conservés à Corbie : le rédacteur a, de parti pris, négligé les volumes contenant tout ou partie des livres saints, ainsi que les livres liturgiques, qu'il estima sans doute faire plutôt partie du trésor que delà bibliothèque; il a, d'autre part, commis quelques omissions involontaires; grâce, pourtant, au supplément dont nous faisons suivre le catalogue de 1621, on pourra se rendre un compte fort exact de ce qu'était à cette date la bibliothèque de l'abbaye de Corbie.
Catalogus librorum hihliolhecae Corbeiensis manuscriptorum [acciiralus.
Anno IG21].
1. Serniones S. Augustini de verhis Domini et apostoli Pauli et alioriini, ex epistolis canonicis, et in fine serniones de celebritate defunctorum et assumplione B. Mariae. — Lat. 12199.
2. Ejusdem seimones in Joannem, ah eo loco nhi agitur de coena Domini iisiiue ad finem, cum vila domini Hieronimi. — I^at. 11635.
3. Ejusdem de concoidia evangelistarum. — Lat. 12190.
4. Ejusdem epistolae. — Lat. 1222G.
5. Ejusdem exposilio a primo usque adtrecesimumpsalmum. — Lat. 12171.
6. Ejusdem expositio a nonagesimo usque ad centesimum psalmum. — Lat. 12178.
7. Ejusdem expositio a lil" usque ad finem. — Lat. 12183.
8. Ejusdem exposilio psalmi a 134» ad 142™. — Lat. 12182.
9. Ejusdem expositio a 61° ad 71"°. — Lat. 12175.
10. Ejusdem exposilio 8 71» usque ad 80™ psalmum. — Lat. 12176.
11. Ejusdem exposilio ab 81" usque ad 90™ psalmum. — Lat. 12177.
12. Ejusdem expositio a 58» usque ad 79™ psalmum. — Lat. 12188.
13. Ejusdem evpositio a 101" usque ad 109™ psalmum. — Lat. 12179.
14. Ejusdem ab 87° usque ad 108'" psalmum. — Lat. 12186.
15. Ejusdem exposilio a 109» usque ad 134™ psalmum. — Lat. 12187.
16. Ejusdem exposilio a primo usque ad 51™ psalmum. — Lat. 11634?
17. Ejusdem exposilio a lit» usque ad 118 psalmum. — Lat. 12180.
18. Ejusdem expositio a 43 usque ad 87™ psalmum. — Lat. 12185.
19. Ejusdem exposilio a 40° usque ad 50™ psalmum. — Lat. 12173.
20. Ejusdem exposilio a 51» usque ad 58™ psalmum. — Lat. 12174.
21. Ejusdem exposilio super psalmos graduâtes.
22. Ejusdem de ci vitale Dei libri 22. — Lat. 11638.
23. Ejusdem de ciiilate Dei a primo ad decimum. — Lat. 12214.
24. Ejusdem de civitale Dei libri [n-?;22. — Lit. 11637?
25. Ejusdem de civilate Dei a primo ad decimum. — Lat. 11639.
XXXII IMTRODUCTION.
2G. Ejusdem de civitate Dei a 16" usqiie ad finem. — Lat. 12215.
27. Ejusdem de libero arbitiio et contra Felicianum Arrianum; de prae- destinalione et gratia Dei; de libero arbilrio; in epistolam ad Romanos. — Lat. 12209.
28. Ejusdem de origine aninine, de conjugiis adulterinis, de jejunio sab- balhi, contra adversarium legis et prophetarum. — Lat. 12208.
29. Ejusdem contra Faustum , cum ejusdem libri retractatione. — Lat. 12222.
30. Ejusdem solutiones quaeslionuin diversarumol)jectarumab haereticis, littera gotlbica, vel contra Adamantium et contra Arrianos. — Lat. 12217.
31. Ejusdem tractatus in Joannem. — Lat. 12196.
32. Ejusdem Confessiones. — Lat. 12224.
33. Ejusdem de verbisDomini in monte, de munditia cordis liber secundus, liber de decemcbordis, de conflictu vitiorumet virtutum liber. — Lat. 11636.
34. Ejusdem ad interrogata Simpliciani libri duo; contra epistolam fun- dam...; liber de agone christiano; liber de doctrina cbristiana. — Saint-Pétersbourg, quarto, I, 3.
35. Ejusdem quaestiones in Genesim, Exodum, Leviticum et Numéros, littera gotlhica, — Lat. 12168.
36. Ejusdem de baplismo parvulorum libri quinque, de unico baplismo, de spiritu et littera. — Lat. 12213.
37. Ejusdem adversus quinque baereses liber unus; expositio symboli ; contra Manichaeos; contra Maximinum libri très; coUatio cum Pascentio Arriano in domo Anicia Hipponae. — Lat. 12218.
38. Ejusdem de baptismo contra Donatistas libri septem. — Lat. 13363.
39. Ejusdem contra Cresconium grammalicum et donalistam libri qua- tuor. — Lat. 12221.
40. Ejusdem de utilitale [credendi] ; de gralia novi Testament!; de natura boni; de octo quaestionibus veteris Testamenti. — Lat. 13360.
41. Ejusdem Academicorum libri très; de ordine libri duo; de natura et origine animae libri duo; adversus quaestiones perfidiae Arriunoruui; de quantitate animae. — Lat. 13369.
42. Ejusdem epistolae de nuptiis et concupiscentia ; contra Julianimi haereticum Pelagianum liber unus. — Lat. 12212.
43. Ejusdem de pastoiibus liber unus; de mendacio liber unus; epi- stolae 17 ; sermo de avaritia et luxuria ; de praedestinatione liber unus; de donc perseverantiae liber unus; de perfectione justitiae; responsio ad Timasium et Jacobum. — Lat. 12210.
44. Responsio adversus 28 quaestiones Adimanti; in epistolam ad Roma- nos; in epistolam ad Galatas ; liber hypometricon adversus Pelagium et Coelestinum; liber de praedestinatione seude gratia et libero arbitrio contra eosdeni; expositio psalmi 22; concilium Carthaginense ad Innocentium pa- pam secundum; ejusdem Innocentii rescriptum ad concilium. — Lat. 12220.
45. Ejusdem Retractationes. — Saint-Pétersbourg, quarto, 1, 17.
46. Ejusdem Augustin! sermo de gloria S. Pétri; de doctrina cbristiana liber quarlus. — Lat. 13359.
^NTI{ODLOT10^^ xxxm
47. Ejusdem de opère nionachorutn ; de fide et operibus liber; contra partem Donali post cjesta liber unus; de boiiO virjjinilatis liber; de bono conjugali; de bono vidiiitatis liber; de symbolo sermo ; de oratione domi- nica sermo. — Lat. 133G7.
48. Jiiliani Pela^iiiani episcopi epislola ad Demetriadem de in.struclione Virginis; ejusdem Augusiini exposilio symboli contra Jiidaeos, paganos et Arrianos; expositio in epistolam S, Jobannis; Alcuini de Trinitate; ejusdem epislola ad sororem.
49. Ejusdem Augustin! homiliae quaedam, homiliae Paschae; Paschasii diaconi de Spiritu sanclo libri duo. — Lat. 12203.
50. Ejusdem Augustin! de catecbizandis rudibus. — Lat. 13362.
51. Ejusdem de musica libri sex. — Lat. 13375.
52. Ejusdem de agone cbrisliano; de gratia novi Testament!; de disciplina christiana liber; de vita christiana liber. — Lat. 133G5.
53. Ejusdem exposiiio a 31 usque ad 40 psalmum. — Lat. 12172. 5i. Eugippi excerpta ex divo Auguslino. — Lat. 12228.
55. Gregorii magni Registri libri 14, cum ejusdem symbolo. — Lat. 1 1675.
56. Ejusdem Moralium libri in Job a primo ad sextura. — Lat. 11671.
57. A sexto ail decimum. — Lat. 11672.
58. A 17° ad 22". — Lat. 12247.
59. A 23° ad 27'°. — Amiens 44.
60. A 27 ad fmem. — Lat. 12248.
61. Colleclio selectiorum ejusdem epistolarum, transmissa a quodam Paulo (forte erat Paulus diaconus) ad S. Adalardum ; in eodemque codice habelur compendiosa ex Moralibus Gregorii in Job expositio, aulbore...
— Saint-Pétersbourg, folio, I, 7.
62. Ejusdem Gregorii Moralium in Job a primo ad sexlum, prima pars.
— Lat. 12242.
63. A sexto ad nonum.
64. A nono ad 16™. — Amiens 39 et 40?
65. A 16» ad 24'". — Amiens 39 et 40?
66. Ejusdem Gregorii Moralium in Job a primo ad quintum. — Amiens 38.
67. A 22» ad 29".
68. A 25 ad 30"'. — Amiens 43.
69. Ejusdem Sacrameutarium. — Lat. 12052.
70. Ejusdem Pastorale, cum martyrologio. — Lat. 12260.
71. Ejusdem homiliae in Ezecbielem, a prima ad 13'". — Lat, 13391.
72. Ejusdem homiliae in Ezecbielem, a prima ad 13". — Saint-Péters- bourg, quarto, I, 14.
73. Ejusdem bomiliae in Ezecbielem decem ultimae. — Lat. 12252.
74. Ejusdem homiliae in evangelia. — Lat. 12254.
75. Ejusdem homiliae in evangelia. — Lat. 13392.
76. Ejusdem dialogi, cum miraculis B. Leonis papae. — Lat. 12257.
77. Ejusdem dialogi, cum duobus libris D. Joannis Chrysostomi de repa- ralione lapsi.
78. Joannes diaconus, vita d. Gregorii. — Lat. 12608.
TOME XIX. c
xx.viv INTRODUCTION.
79. Paterii expositio in Scripluram, ex operibus B. Gregorii; prima pars, sciiicel in vêtus Teslamenlum. — Amiens 220.
80. Cleinentls papae libri undecim, cum epistola ad D. Jacobum, omnia ex versione Rufini. — Lat. 12118.
81. D. Hieronimi in Isaiam prophelam libri 18, gotihice. — Lai. 11627.
82. Ejusdem in Ezechielem libii 14. — Lat. 12155.
83. Ejusdem in Psalmos expositio. — Lat. 12150.
84. Ejusdem in Psalnios ex[JOsilio. — Lat. 12151.
85. Ejusdem in quosdain psalmos expositio brevior. — Lat. 12152. 8(). Ejusdem in Danielem et diiodecini Propbetas minores. — Lat. 12158.
87. Ejusdem in Danielem. — Lat. 1215(3.
88. D. Hieronimi et Rufini apologiae inveclivae; dialogus contra Pela- gianos sub persona Altii et Critobuli ad Ctesiphontem; quaesliones in Genesim. — Lat. 12162.
89. Ejusdem D. Hieronimi quaesliones in Genesim ; S. Ephren traclalus de fine mundi; Methodus, Paterensis episcopus, de fine mundi. — Lat. 13348.
90. Ejusdem Hieronimi in .lovinianum; Rufini expositio in symbolum.
— Lat. 13354. Saint-Pétersbourg, quarto, I, 19.
91. D. Hieronimi in epislolam ad Ephesios libri 1res. — Lat. 13351.
92. Ejusdem in Genesim et D. Joannis Chrisoslomi homiliae quaedam in psalmos. — Lat. 13347.
93. Ejusdem D. Hieronimi de sciiptoribus ecclesiasticis. — Lat. 12161.
94. Ejusdem dialogus Atlii et Critobuli. — Lat. 13352.
95. Ejusdem I). Hieronimi in Ecclesiasten ; Origenes contra Balaan et in Canlica, ex versione D. Hieronimi; planctusOrigenisdeseipso. — Lat. 13350.
96. Ejusdem aliquot epislolae, et ad Marcum et Sabinum ; liber dogmatum ecclesiasticorum. — Saint-Pétersbourg, quarto, 1, 13.
97. Ejusdem D. Hieronimi in Ecclesiasten commentum, ad usum S. Ada- lardi scriptum, — Lat. 13349.
98. S. Ambrosii in epislolas D. Pauli commentarii. — Amiens 87.
99. Ejusdem commentarii in easdem epislolas, tom. 2. — Amiens 88.
100. Ejusdem in psalmum « Qui habitat d ; Eaxanieron ; sermo S. Atba- nasii de novis et modernis mirabilibus imaginis Domini ; visio Taionis, epi- scopi Caesarauguslani; deinvenlione Moralium S. Gregorii papae, e merilis S. Augustin! ; D. Ambrosii de consolalione Valentiniani. — Lat. 12136.
101. Ejusdem Ambrosii Exameron, litlera gotthica. — Lat. 12135.
102. Ejusdem in Lucani. — Saint-Pétersbourg, folio, 1, 6.
103. l'jusdem de patriarchis ; de excessu fratris sui; apologia prophaelae David; de poenitenlia libri duo; epistolae quatuor. — Lat. 12137.
104. Ejusdem de officiis; Ciceronisdeofficiis etdesenectute. — Lat. 13340.
105. Rabani Mauri super Pentateuchum. — Lat. 12307.
106. Ejusdem de sancta Cruce libri duo. — Amiens 223.
107. Ejusdem de natura rerum omnium libri 22. — Lat. 11684.
- 108. Angelomi in libros Regum. — Lat. 11998.
109. Ausbertus in Apocalypsin, libri decem , ternis duobus. — Lat-. 12287, 12288. ,■ ■ , •
IXTRODUCTIOX: xxxv
110. Amonis in epistolas per annuin. — Lat. 12304?
111. Huguonis Folieti Corbeiensis de claustro animae libri quatuor. — Amiens 30 i.
112. Bedae in Lucam, goUhice. — Lat. 12281.
113. Ejiisdem in Lucam. — Amiens 75.
114. Ejusdem in Apocalypsin libri très. — Lat. 116^2?
115. Ejusdem in Samuelem libri quatuor. — Lat. 12272. IIG. Ejusdem in Exameron vel Genesin.
117. Ejusdem in Genesim. — Lat. 13i0l.
118. Ejusdem de gralia Dei contra Julianum; in Canlica canticorum libri sex.— Lat. 12276.
119. Ejusdem in Marcum. — Lat. 12280,
120. Ejusdem in Lucam. — Lat. 1 1681 .
121. Aufi[ustini vel Bedae super illa verba : « Mulierem fortem quis inve- iiiet !) , el ejusdem Bedae in epistolas canonicas; liber collocationum, incerti authoris [l'orle S. Odonis], note au crayon. — Lat. 12285.
122. Ejusdem Bedae in Proverbia Salomonis. — Lat. 12275.
123. Ejusdem in Acta apostolorum. — Lat. 12283.
124. Ejusdem de templo Salomonis; quaestiones in libros Regum ; expo- sitio in canticum Abacuc. — Lat. 12274.
125. Ejusdem argumenta in Psalmos. — Lat. 12273.
121). Ejusdem in Aclus apostolorum; Aratoris in Actus apostolorum, metio; ejusdem Bedae in Apocalypsin. — Lit. 1228-i.
127. Ejusdem in Exameron, et varii tractatus Alcuini et D. Augustini. — Lat. 13373.
128. Ejusdem de natura rerum. — Lat. 13403.
129. Origenis homiliae in Genesim, Exodum, Leviticum librum, Xuraeri, in librum Josue, ex Rufiui interpretalione, Regum, Canlica canticorum, Isaiae, Hieremiae et Ezecbielis. — Lat. 11616.
130. Ejusdem Origenis bomiliae 18 in Numéros, ex interpretatione Rufini; Bedae de tabernaculo libri duo. — Lat. 12122.
131. Ejusdem Origenis Ttîpl àp/îov ; apologia Pampbili pro iisdem libris, ex interpretatione Rulini. — Lat. 12125.
132. Origenis in Paulum. — Lat. 12124.
133. Ejusdem Origenis homiliae quinque de Balaam etBalac; S. Joannis Chrisostomi de reparalione lapsi. — Mus. brilann., Burney 340. Saint- Pétersbourg, folio, I, 4.
134. S. Joannis Chrisostomi de sacerdolio libri sex. — S. -G. 775, endéOcit.
135. Ejusdem 37 homiliae. — Lat. 12141.
136. Origenis in Cantica canticorum, cum aliis homeliis, ex interpreta- tione Ruffini. — Lat. 11617.
137. S. Basilii Exameron, ex.rersione Eustathii, et supplementurn perGre- goriumNicenum, ex versione Dionysii Exigui, litteris gothicis. — Lat. 12134.
138. Basilii régula, ex interpretatione Rufini. — Saint-Pétersbourg, folio, 1, 2.
139. D. Hilarii de Trinilate et liber de synodis. — Lat. 12133.
c.
XXXVI INTRODUCTION.
140. Sediilii poetae historia evangelica et quidam versus de D. Benedicto et Petto oxoicista. — Lat. 141-43,
141. D. Gregoiii iMazianzeni Apologeticon, ex inlerprelatione Rufini; de epiphania Doinini libri duo; de Pentecoste ; de seipso reverso ex agro ; de Hieremia; de reconciliatione monachorum ; de vastalione grandinis. — Saint-Pétersbourg, quarto, 1, 46.
142. Slatula Palrum; admonilio S. Ephren ad monachos ; S. .Toannis Chrisostomi de consolatione mortis; D. Augustini de resurrectione; ejusdem de latrone; passio SS. Joannis et Pauli. — Lat. 12634.
143. S. Cyrilli Alexandriniin Levilicum. — Saint-Pétersbourg, folio, I, 13.
144. S. Fulgenlii de remissione peccalorum libri duo; Tichonii regulae. — Lat. 12235.
145. Ejusdem Fulgentii de praedestinatione liber unus; de quaestione ab Arrianis proposita liber unus; de alla quaestione liber unus; dicta Thrasi- mundi et responsa, liber unus; de mysterio mediatoris ad eundem liber unus; ad Optatum liber unus ; epislola ad Gallum de viduilate ; ad Probam de virginitate et bumilitate ; epistola ad Probam ; epistola de bono cbarilatis ; epistola ad Theodorum senatorem ; epistola ad Genanlium. — Lat. 12234.
146. Cassiodori in Psalmos, tomi très, — Lat. 12239-12241.
147. Cassiodori historia tripartila, scripta litteris gottbicis, jubente S. Adalardo. — S.-G. 460, en déficit,
148. Primasii libri quinque in Apocalypsin. — Lat. 13390.
149. Cassiani collationes septeni. — S.-G. 1294, en déficit.
150. Ejusdem collationes novem. — Lat. 13384. -
151. Ejusdem libri 12 de institutione et habitu monachorum; Lupi Ser- vati de praedestinatione fragmentum; confessio Godescali monachi; Albini epistola ad Carolum magnum, — Lat. 12292.
152. S. Ambrosii contra Novatianum libri duo; Joannis Chrysoslomi de similitudine carnis peccati; testimonia adversus Pelagium haereticum; D. Auguslini de quanlitate temporis; idem de praedestinatione adversus Caelestinum; ejusdem de decem chordis sermo. — Lat. 13344.
153. Bernardi in Cantica sermones 72, — Amiens 62.
1 54. Ejusdem Apologeticum ; ejusdem epislolae ; homiliae quaedam Hugo- nis a Sanclo Vicloie; Soliloquia, et collectiones cujusdam. — Lnt. 13418.
155.S. AnselmiMonologium;Prosologium ;deincarnatione,deprocessione Spirilus sancti ; decorporeChristi; de simililudinibus; hoaielia super « Intra- vit .lesus in quoddam castellum " et medilaliones, in alio codice. — Lat. 13414,
156. Hesychii in Leviticum libri septem. — Lat. 11995.
157. Radulplii Flaviacensis in Leviticum. — Lat. 11564,
158. Philippi in Job. — Lat. 12016.
159. S. Isidori de originibus libri 20; ejusdem et Braulionis, episcopi Caesaïaugustani, mutuae epislolae. — Lat. 11864.
160. S. Isidori libri duo ad sororem Florentinam; quaedam quae diversis temporibus de Clirislo pronunciata sunt; Ausberti prolixa homilia de trans- figuratione Domini; quidam sermones SS. Isidori et Caesarii; item, sermo D. Augustini de virginilale S. Mariae. — Lat. 13396.
INTRODUCTION. xxxvn
161. Ejusdein Isidori de originibus, a primo ad 13™. 16:2. Ejusdem in Pcntalcuchum , librum Judicum et Regum. — Lat. 13395.
163. Ejusdem libri Originum a 16» ad 20'". — Lat. 13028.
164. Ejusdem libii Originum a 2» ad 20"". — Lat. Ii085.
165. Ejusdem Synonima, homiliae quaedam et excerpta, et alia. — Lat. U086.
166. Quaedam ejusdem Isidori proemiorum, et de viris sanctis; epistola Hieronimi adPaulinum; Isidori de officiis Dominae; Synonynia; S. Adelini Aenigmala. — Saint-Pétersbourg, quarto, I, 15.
167. Ratberti Pascasii de corpore et sanguine Domini. — Lat. 12299.
168. Ejusdem in Lamentationes Hieremiae. — Lat. I229i.
169. Ejusdem in Lamentationes Hieremiae; epistolae Pauli et Senecae; collatio Alexandri magni et Dyndimi, régis Brachmanorum. — Lat. 12295.
170. Ejusdem Ratberti in Matbaeum, a primo ad quinlum. — Lat. 12296.
171. Ejusdem in l\Iathaeum, a quinlo ad octavum. — Lat. 12297.
172. Ejusdem in Alathaeum, ab octavo ad 12'°; in psalmum 44'" libri très. — Lat. 12298.
173. Fortunali de diversis rébus; in laudem S. Marine; de \ita S. Mar- tini, et mulla alia de diversis rébus; de virginilale landanda; Aenigmala Adelini et Sympolii vel Lucani ; Probae Falconis versus aviilsi suiit ex codice; lilleris gotlhicis. — Saint-Pétersbourg, non coté. Cf. Gillert, ouvr. cité, V, 255, n» 22.
174. Passio S. Demetrii ; sermo S. Augustini de omnilnis apostolis; Sedulii hisloria Belbesarii seolastici; Prosperi epigrammala; Bedae de arte metrica; dialogus de grammatica. — Lat. 13377.
175. Libri très de sanctis locis, scripti ex relatione S. Arculphi; versus Probae Falconiae ; carmina quaedam Fortunati, litteris goltbicis ; Logica Aristolelis. — S. -G. 844, en déficit.
176. Hugonis de Sancto Victore de sacramentis christianae lidei; tractatus quidam de corpore Christi, et epistola Hugonis Lingonensis ei subjuncta. — Lat. 12324.
177. Hugonis a Sancto Victore Summae scientiarum tractatus scx; quaes- liones in Genesim; de arca Noe; sermones parvi; epistola D. Bernardi ; tractatus de virtutibus.
178. Ejusdem Hugonis notationes in Genesim ad litteram, in Exodum et Levilicum ; de oratione et meditalione ; in Magnificat ; de Balam et Balac ; de opère trium dierum ejusdem Hugonis; ejusdem de arca Xoe et quaes- tiones quaedam. — Lat. 13422.
179. Ricliaidus a Sancto Victore de theologicis rébus libri sex; epislola- rum Senecae ad Lucilium libri septem. — Lat. 12325.
180. Ejusdem supplementa quaedam tabernaculi Moisis; ejusdem invectio contra Andream super illud : " Ecce virgo concipiot «; ejusdem de eadem re tractatus alter; ejusdem expositio senlentiae Abacuc in inedio annorum ; ejusdem expositio in illud : « Juslus ex fid(> vivit » ; ejusdem exposilio de arbore visa a iXabiicodonosor ; ejusdem de statu interioris liominis; ejusdem
xxxviii INTRODUCTION.
traclatus de sacrificio Abrahae; sermones lotius anni Innocenlii papae. — Lat. 13432.
181. Pelri Lombard! sententiarum libri quatuor. — Amiens 230.
182. Algerus et Ginlinundus contra Berengarium ; item, anonymi de institutione sacerdotum. — Lat. 12316.
183. S. Cypriani quod idola non sunt dii liber unus; quod per Christum orania facta sunl et quod sit sapientia Dei liber unus; de bono misericor- diae liber unus; epistolae 36, et liber unus quod Cbristus venerit, Judaei a Dec recesserint et christiani in eorum locum successerint. — Lat. 12126.
184. Cancellarii Parisiensis sermones feslivales ; Philippi, cancellarii Parisiensis, in Psallerium. — Lat. 12416.
185. Eucberii, Liigdunensis episcopi, erudilionum liber; ejusdeminstruc- tionum liber; de nominibus bebraicis et graecis; chronologia brevis; Isidori Differenliae ; ejusdem chronologia, — Lat. 12236.
186. Juliani, Toletani episcopi, Prognoslicon ; Arnobii et Serapionis alter- catio. —Lat. 12269.
187. Juliani Toletani Prognoslicon; epistolae Idali Barcinonensis duae ; Quiricii Barcinonensis duae; Hildepbonsi duae; S. Prosperi de vita contem- plaliva et activa libri très. — Lat. 13400.
188. Philastride baeresibus ; Teriuliani de cibis judaicis; epistola S. Bar- nabae; epistola D. Jacobisecundum alteram translationem. — Saint-Péters- bourg, quarto, 1, 38-39.
189. Allercatio Athanasii contra Arrium; Auguslini omilia de purgalorio, et diversa opuscula sine lilulis ; chronologia brevis. — Lat. 13334.
190. Aymonis, Alberstadensis episcopi, chronologia; traclatus in epistolas ad Timolbeum, ad Ephesios, ad Philippenses et ad Hebreos. — Lat. 13409.
191. Ejusdem in Cantica canticorum et Prophelas, et collectiones variae; Pétri Manducatoris exposilio evangelici sermonis.
192. Magistri Guilehiii summa theologica. — Lat. 11692.
193. S. Isidori deofticiis ecclesiasticis; Robertus Paululus de officiis divi nis ; magister Honorius Augustodunensis de officiis ecclesiasticis; Ivo Car- notensis de dedicatione ecclesiae et allaris; de gradibus clericorum; Odo Cameracensis de canone missae; Hildeberlus, Coenomannensis episcopus, de officio altaris ; Ernaldi de quinque verbis Domini in cruce pendentis; Reniigii de celebratione missae; item. Spéculum ecclesiae; anonymi et variae inlerrogationes de officiis divinis ; item, epistola cujusdam Isaac, ad liujusmodi materiam spectantem [corr. spectans) , directa ad Jobannem quendam, episcopum Pictaviensem. — Lat. 11579.
194. Amalarii de ecclesiasticis officiis. — Lat. 11580.
195. Ejusdem de officiis ecclesiasticis. — Lat. 12033.
196. Honorii Augustodunensis Gemma animae seu de divinis officiis. — Lat. 13218.
197. Epistola quorundam Patrum; de sihyllis quaedam poemata.
198. Paiili Orosii hisloria. — Saint-Pétersbourg, folio, I, 9.
199. Eusebil histoiia ecclesiaslica a primo ad sextum, e.v interpretatione Rufini. — Lat. 12526.
liXTRODUCTION. xxxix
200. Ejusdem Eusebii a se\to ad nonum, ex inlerprelatione Rufini, ac ejusdem Rufini supplementum. — Lat. 12527.
201. Hegesippi historiarum libri quinqiie. — Lat. 12512.
202. Magistri Pétri Comesloris seii Manducatoris Historia scholastica^ scripta anno 1183. — Lat. 16943.
203. Fljiisdem Historia scholastica. — .'\miens 100.
204. Ejusdem galiice.
205. Flavii Joseplii de antiquilalibus et bello judaico. — Lat. 16730.
206. Freculphi historia ab inilio mundi ad Cbrislum; Methodii de fine mundi sermo. — Lat. 13700.
207. Martini, ordinis Predicatoruni et capellani papae, de imperatoribus.
208. Stephani Contei, Corbeiensis monacbi, tractatus de regibus Franciae.
209. D.Bernardiepistola de re familiari; ejusdem Martini de summispon- tificibus.
210. Dictionarium velus, litteris golthicis.
211. Vocabularium Pappiae.
212. Dictionarium vêtus, cum rhetorica et grammalica.
213. Vêtus poeta gallicus. — Amiens 437.
214. Constantin! Cassiuensis quidam tractatus medicinae. — Amiens 419.
215. Liber de cbirurgia Henrici de Amandavillae, chirurgi Régis, anno Domini 136.? — Lat. 13002.
216. Gallieni tomus ev arabica lingua in latinum translatus ab Arnaldo de Villanova, Barcinoneusi. — Lat. 11860.
217. Jusliniani seu juris civilis tomi très, et aller a tertio usque ad nonum. — Amiens 347-349.
218. Vocabularius utriusque juris.
219. Practica nova Joannis Pelri Ferrarii de Papia.
220. Ovidii Metamorphosis.
221. Prisciani glosae majores.
222. Senecae de quatuor virtutibus cardinalibus. — Lat. 12954.
223. fiiber medicinae. — Amiens 421.
224. Libri physicorum .'\ristolelis. — Amiens 403.
225. Isagoge Porpbyrii, cum Logica Arislotelis; Aristotelis de anima; de partibus animalium, etc. — Lat. 12956.
226. Catonis liber de moribus, cum aliis poematibus. — Amiens 436.
227. Expositio libri ethicorum. — Lat. 12970.
228. Commcntarius in octo physicorum Aristotelis libros, etc. — Amiens 402.
229. .Aristotelis liber topicorum. — Amiens 403.
230. Politiani epistolae.
231. Statii Papinii Thebaidos libri 12. — Lat. 13046.
232. Terentii comediae. — Amiens 441.
233. Donati grammalica.
234. Euticii de verbis in Virgilium futilia quaedam; quaedam de melrica ratione; Prudentii quaedam; Boetii de consolatione philosophica; ecclogae de libris grammalicorum. — Lat. 13026.
XL INTRODUCTION.
235. Joannis de Sacrobosco Sphaera. 23(>. Pompei grammatica. — Lat. 13024.
237. Glossae veteres; Ciceronis Synonyma ab ipso Cicérone composita; alterae glossae; liber de glossis ex libro Kulicii. — Lat. 14087.
238. Virgilii opéra manuscripta veluslissima. — Lat. 13043 ou 13044.
239. Ejusdem opéra manuscripta veluslissima. — Lat. 13043 ou 13044.
240. Ciceronis rhetoricorum libri aliquot. — S. -G. 1155, en déficit.
241. Donati giammatica.
242. Eiilicis vel Eulicii grammalica; Servii Honorati de syllabis. — Lat. 13025.
243. Prisciani Institutio,
244. Smaragdi abbatis grammatica. — Lat. 13029.
2i5. Magislri Radulpbi Britonis quaesliones de anima. — Lat. 12971.
246. Juvenci Historia evangelica et Arislolelis Categoriae, — Amiens 404.
247. Prisciani grammatica, cum ejusdem glossis. — Amiens 425.
248. Arislolelis Logica.
249. Ejusdem Logica.
250. Horalii Sormones. — Amiens 435.
251. Prisciani grammatici Inslilutiones.
252. Biblia sacra, vetustissima, gailicis versibus. — Fr. 15391.
253. Grammatica quaedam, logica quaedam et ethica.
254. Alexandreidos liber imiis; de Alexandro magno versus; aller de eadem maleria. — Lat. 14150, 14151.
255. Grammalica quaedam. — Amiens 427?
256. Arislolelis Logica, rispi spu.£vi.'aç.
257. Marciani Capellae de nupliis philologiae, — S. -G. 1096, en déficit.
258. Hymnorum ecclesiasticorum liber. — Amiens 131.
259. Phocae de grammatica. — Amiens 426.
260. Lucani opéra.
261. Ejusdem libri très primi in alio codice.
262. Velus marlyrologium ; régula D.Benedicti. — Amiens 460.
263. Marlyrologium D. Hieronymi. — Lat. 13747?
264. Exposilio anonyma Psallerii; de Patribus Cassiodoro, Hieronymo, Auguslino elRemigio; ejusdem expositionis tomus2. — Lat. 12001, 12005?
265. GilberliPorretani in Psalle ri um exposilio. — A miens 47 ou Lat. 12004.
266. D. Jacobi de nalivilateB. Marine apocryphus; Hermani Conlracti de miraculis B. Mariae per Angliam et Franciam ; Hugo de Farsilo de mira- culis B. Mariae de Lauduno; Iraclalus de miraculis B. Mariae Suessio- nensis, el aller traclatus de miraculis ejusdem Virginis; item opus S. Hil- defonsi de virginitale B. Mariae. — Lat. 12593.
267. Opusculum Guillelmi Brevis, jacobilae, de vocabulis difflcilioribus Bibliorum.
268. Calhena in Marcum anonymi; Richardus de patriarchis; Bedae homiba in primum capilulum D. Johannis, — Lat. 12020.
269. Volumen continens Ires Psallerii versiones. — Saint-Pétersbourg, folio, 1, 5.
IXTRODLCTIOX. xi.i
270. Glossa in Psalmos omnes. — Amiens 50, 51.
271. Eadein glossa in Psalmos. — .Amiens 50, 51.
272. Glossa in Matliaeum et Alarcum. — Amiens 71.
273. Glossa super Johannem et Lucam. — Amiens 76.
274. Glossa super Johannem; item, Aclus apostolorum; liber de officiis ecclesiasticis anonymi, qui dicitur Spéculum ecclesiae; ilem, P. Bernardi meditaliones; ejusdem iraclalus de diligendo Deo; ejusdem de conscienlia.
— Amiens 7!).
275. Glossa in omnes epislolas Pauli, et iterum. — Amiens 83, 85.
276. Glossa in Apocalypsim et Epislolas canonicas. — .Amiens 92.
277. Glossa in quatuor Evangelia. — Lat. 11957 ou 1195H.
278. Lyra in utrumque Teslamentum, quatuor ingenlibus voluminibus, Poslillae morales. — Amiens 32, 33, 45 et 66.
279. Glossa brevior in Psalterium. — Amiens 48.
280. Item, in Evangelia. —Lat. 11957 ou 11958.
281 . Item, in Job. — .Amiens 35.
282. Item, iterum. — .Amiens 36.
283. liera, iterum. — Amiens 37.
284. Item, iterum. — S. -G. 211, en déficit.
285. Item, in Tobiam.
286. Ilem, in Genesim. — .Amiens 3i.
287. Item, in Apocalypsim. — .Amiens 93.
288. Item, in epistolam Jacobi.
289. Primus tomus conciliorum, in quo conlinentur canones apostolo- rum 50, concilium Xicenum primum, 20 canones; coiicilium Ancyranum, canones 24; concilium Xeocaesarense, canones 14; Gangrense, canones 20; Constantinopolitanum primum, capilulorum 3; Calchedoninm, canones 27; Sardicense, canones 21 ; Carlhaginense primum, canones 23; canones diver- sorum conciliorum Africae provinciae, numéro 105; item, décréta pontifi- cum urbisRomae usque ad Gregorium Magnum. — Lat. 11611.
290. Tomus 2 continet concilium Calchedonium usque ad 15 Action; terlius tomus conlinet varias epislolas pontKicum; librum Liberali arcbi- diaconi contra Xeslorianos et Eutichianos; ilem, Prosperum conlra Cassia- num, et varias collectiones. — Lat. 12098.
291. Tomus quartus conlinet libres Vigilii contra Xestorium et Eutichen ; item, epislolam Pétri Ravennalis ad Eulichen; item, D. .Auguslini de cura pro mortuis habenda; ilem, de oclo qnaeslionibus ad Diilciliiim. — Saint-Pétersbourg, folio, 1, 10.
292. Boelius de Trinilale; grammatica; conlra Eutichen; de astronomia.
— Lat. 13953.
293. S. Paulini de S. Felice libri sex; Boelii super Predicamenla; Pris- ciani de grammalica'. — Saint-Pétersl)ourg, quarto, XIV, 1.
294. Boelii de musica, arilhmetica, goomotria. — Lat. 14080.
' Oa lit, en regard des articles 292 et 293, celle note : c Pater Sirmond habe- bat duos aut 1res alios tumos; sciendum aa restituerit. i
XLii IXTRODUGTIOM.
!295. Dionysii Areopagilae de coelesti liierarchia; Boelii de Trinilale; aller IractaUis ejusdem de hebdomadibiis ; de duabus naluris, — Lat, 12120.
296. Boelii de musica, geomctria inclusive, ab eodem Boelio translata.
— Lat. 13020.
297. Boelii in Isagogen Porpliyrii libri duo, juxla Iranslationem Victo- rini; item, ejusdem Boelii in Predicamenta; versus de S. Cassiano mar- tyre; Galieni liber. — Lat. 12958.
298. Boelii de inlerprelalione, e Iranslatione Boelii; Marlianus Capella cum commentariis anouimi. — Lat. 12960.
299. Boelii de consolatione philosophica, vcrsibus gallicis. — Amiens 4il 1 .
300. Ejusdem Consolalio, latine. — Amiens 407, 408.
301. Boelii de consolatione philosophica. — Amiens 407, 408.
302. Apuleius de inlerprelalione; ilem, Boelii de inlerprelalione libri duo. — Lai. 13956.
303. Boelii in Porphyrii Isagogen; ilem, astronomia, geomelria exEuclido ; ilem, Marii Plolii, sacerdolis romani, de melris liber; item, Fortunatiani de musica liber. — Lat. 13955.
304. Boetius de rhelorica; item, in Topica et in Ilepl IpaEvia;.
305. Boelii mathemalica. — Lat. 13009.
306. Guiberti de geslis Francorum; ilem, brevis summa vocabulorum ; item, Apologelicum D. Bernardi. — Lat. 12945.
307. S. Bernardinus, de vera religione Iractatus. — Amiens 282.
308. Cujusdam religiosi Elucidarium, libri duo; item, Theodulphi de ordine bablismi; item, Halitgarii episcopi Poenilenliale, libri sex; sermones S. Eligii; item, epislola de coelo lapsa lerosolimam; item, senlentia Ful- berti episcopi de fide servanda; quidam liber qui Correplor sipe Modicus seu Poenilenliale dicitur. — Lat. 12315.
309. Johannis Lectoris, jacobitae, summa casuum. — Amiens 270.
310. Barlholomei de Pisis, jacobitae, summa decasibus. — Amiens 271? Cf. plus bas n° 461.
311. Raymundi Summae libri qualuor. [Qainquies , diversa magnitu- dine'.] — Amiens 266, 267, 268, 269?
312. Ordo scrutinii vel potius de ordine bablismi; item, Theodulphus de ordine bablismi; farrago collcctionum de clericis, forte Dungali, cujus ver- sus quidam habentur ciica finem libri; Halitgarii Poenilenliale, libri sex.
— Saint-Pétersbourg, quarto, I, 34 et 56^.
313. Quidam libellas exemplorum. — Lat. 13472.
314. Quaedam summa casuum; item, libellus de genealogiis ducum Lolharingiae et Brabanliae. — Amiens 269?
315. Humberli de erudilione religiosorum, exemplaria duo. — Amiens 305.
316. Sermones S.. Caesarii ad monachos ; Pétri Cantoris de poenitenlia
' Cf. lat. 13071, fol. 59 V». , - Voir L. Delisle, Mémoire sur d'anciens sacramentaires , p. 392-396, dans les Mémoires de l'Académie des Inscriptions, t. XXXII, 1886.
INTllODUCTION. xi.>u
liber; Seneca de copia verborum vel alla de le; ilem, de casibus conscien- liae, versibus. — Lat. 134G8.
317. Privilégia, indulgenliae et chartae abbatiae Corbeiensis . — Lat. 17762, 17703.
318. Vilae sanctorum abbatiae Corbeiensis. — Amiens 461?
319. Vita S, Hugonis Cluniacensis per Giloneni. — Lat. 12607.
320. \ ila S. Anscharii et aliorum quoruradani. — Lat. 13772.
321 . Liber ubi multae sunt sanctorum vitae, quarum quacdam non viden- lur impressae. — Lat. 12612.
322. Legenda Jacobi Januensis, jacobitae, ter. — Lat. 13749, 13753; Amiens 462.
323. Vitae quorunidam sanctorum, ubi estvilaS. Richarii. —Lat. 12616.
324. V itae sanctorum a 9 calendas augusti.
325. Vita S. Martini per Sulpilium ; item, S. Martini de Trinitale; item, Paulini petricordiae libri quatuor; de vita S. Martini, versibus; vita S. Brixii ; item, epistola ad Honorium et Arcadium imperatores; de trans- ita S. Martini, et alia quaedam de eodem sanclo. — Lat. 13759.
326. Vitae sanctorum quorumdam; item, liber medicinae de mulieria causa. — Saint-Pétersbourg, folio, 1, 12.
327. S. Hieronymi de vita Palrum; ilem, vila S. Anlbonii per S. Atbana- sium, Evagrio interprète ; ilem, vita S. Brindani. — Lat. 12597.
328. Vitae aposlolorum; sermo S. Auguslini de apostolis; sermo de S. ALilbia; item, conflictus divorum Pétri etPauli cum Simone; de cathedra S. Pelri et sermo D. Auguslini de eadem re; divisio aposlolorum; vita S. Carleffi ; ilem, S. Theodorici et aliorum; item, Tingaloci ; item, vita S. Adalardi.
329. Habet vitas aposlolorum et quosdam sermones, et vitam SS. Ru- fini et Valerii, per S. Ralbertum. — Lat. 12602.
330. Vita S. Bernardi per Ernaldum Bonevallensem, et per Gaufridum; ilem, epistola S. Bernardi de Sancto Victore ad Guidonem abbatem et monachos Aremarenses; item, vita S. Francisci; ilem, Iraclatus de quo- dam vase reliquiarum bujus domus, quod dicitur Prima, compositus anno 1275. — Lat. 13780.
331. Vilae aposlolorum et doclorum et martyrum, divorum Pétri et Pauli, ex graeco S. Lini.
332. Vitae sanctorum ab aprili ad aiiguslum; ilem, marlyrium S. Pauli, ex graeco Lini, et sermo S. Johannis Clirisostomi de D. Paulo.
333. Vila D. Martini per Sulpilium ; item, miracula per Gregorium Turo- nensem;ilem, S. Martini de Trinitale tractalus ; liber de quodam miraculo D. Martini per quendam episcopum Trajectensem scriptus. — Lat. 13770.
33i. Vita Chrisli. — Amiens 102.
335. Vitae sanclorum a festo S. Martini ad nalivilatem Domini.
336. Vita et translalio S. Ballildis et Bertille, Chellcnsis abbatissae; item, S. Adalardi, cum ecloga de ejus miraculis; item, brève carmen de Ville- brordo, Haymone, Lupo, episcopis. — Lat. 18296.
337. Translalio S. Micolai, et aliquot epislolac Ibeologales, Mauricii,
xuv INTRODUCTION.
Pétri, Guilleliîii, quaruin vita Guillelmi direcla est ad Hugonem a Sancto Victoie; item, homiliae quaedam et versus quidam et variae collecliones.
338. Item, prima pars Summae. — Amiens 237.
339. Item, prima secundae. — Amiens 238.
340. Item, secunda secundae. — Amiens 239.
341. Item, tertia pars, et quaesliones quaedam. — Amiens 240.
342. Summa contra genliles. — Amiens 242.
343. Quaesliones disputatae et quaedam quaestiones Egidii Romani. — Amiens 244.
344. Item, D. Tliomae quodlibeta septem et Aegidii Romani tria. — Amiens 243.
345. Item, D. Thomae in libros physicorum.
346. Item, contra gentiles summa.
347. In Johannem. — Amiens 78.
348. In secundum Sentenliarum. — Amiens 235.
349. In tertium Sentenliarum. — Amiens 236.
350. De bono et malo, et quaestiones Aegidii Romani de resurrectione.
— Amiens 241.
351. Sex codices, numéro 33, inter quos epislolae D. Pauli graece, lit- teris majoribiis (Saint-Pétersbourg, grec 3) ; in quorum uno brevissima est chronologia, in altero sermo S. Augustini de D. Paulo.
352. In alio breviarium evangeliorum, privilegium Urbani pro ecclesia Altrebatensi; item, Paschalis pro eadem ; quarto, absolutio Philippi, régis Francorum; quinto, ejusdem régis jusjurandum pro obedientia Summae Sedi; denique, professio abbatis Corbeie, quando ordinabatur. — Lai. 11963.
353. Summae sacrae Scripturae duae. — .■\miens 97.
354. Item, Concordantia.- — Amiens 95.
355. Item, theologiae summa, soiis Scripturae concinnata testimoniis.
356. Concordia Evangeliorum Zacharii Chrisopolitani, cum commente.
— Amiens 94.
357. Item, eadem, sine commento, et simul in fine quatuor Evangelia etActus apostolorum. — Lat. 11964.
358. Albertanus de doclrina loquendi et tacendi; Hugo a Sancto Victor3 de quinque septenis; S. Augnstinus de spiritu et anima; et quaedam col- leclanea ex Isidoro. — Lat. 12440.
359. Gratiani opus, sex exemplaria. — Amiens 353, 354, 355.
360. Decretalium libri quinque. — Amiens 358?
361. Iterum iidem, secundum novam, inquit, compilaiionem, cl scriptae sunt ante annos 300. — Amiens 357.
362.1lerum, Decretabum bbri quinque, undecies. — Lat. 11714?, 1 1716?
363. Liber sextus Decretalium, sexies. — Amiens 374.
364. Clementinae, quinquies. — Lévrier 33, en déficit.
365. Liber quaestionum Gregorii X in concilie Lugdunensi, bis. — Amiens 359.
366. Constitutiones Johannis 22 in concilie Viennensi, exemplaria duo.
IMTRODUCTION. xi.v
367. Quadruplex hrevis {^lossa super Clemenlitias. — Amiens 359. 3(38. Henrici Boliinx libri duo distinctioniim. — Amiens 305. 3()9. Distinclionum ejusdeni libri 3, 4 et 5.
370. Guidonis de Baisio, archidiaconi Bononiensis, Rosarium. — Amiens 356. Cf. plus bas n" 450.
371. Guillelmi Durandi Spéculum judiciale seu Reperlorium.
372. Henrici Bohinc dislinclionum super Decrelales liber primas'. — Amiens 366.
373. Ejusdem liber secundus.
374. Ejusdem liber mulilus.
375. Ejusdem leclura super quarto Decretalium.
376. Ejusdem lectura super quarto Decretalium, et iterum in alio tomo.
377. Ejusdem de judiciis opus.
378. Johannis de Burgo Pupilla oculi. — Amiens 262? Cf. plus bas n" 445.
379. Rubricae Decretalium.
380. Distincliones Decretalium.
381. Beinardi Longi casuum Decretorum libri quinque.
382. Summa Gaufridi super Decretales. — Amiens 375? Cf. plus bas n»391.
383. Summa Hosliensis. — Amiens 360, 361. Cf. plus bas n» 459.
384. Liber primus Novellae Johannis Andreae *. — Amiens 362.
385. Ejusdem Nouvellae secundus. — Amiens 363.
386. Ejusdem Nouvellae tertius. — Amiens 364.
387. Apparatus Gerardi super Sextum Decretalium ; Dinus sive Dignus super tilulo de regulis juris; apparatus Johannis Andreae super Sextum Decretalium. — Amiens 373.
388. Xovella Johannis Andreae super primum Decretalium.
389. Ejusdem apparatus in Sextum. — Amiens 370.
390. Ejusdem apparatus in Clementinas. — Amiens 371.
391. Summa super titulum Decretalium Gaufredi. — Amiens 375? Cf. plus haut n» 382.
392. Repertorium juris canonici Alartiniani; summa Johannis Andreae super Sextum Decretalium et quartum; item, concordantiae anonymi super libros Sententiarum; inventarium Speculi judicialis ; tabula juris; Symonis Dayreti tal)ula super textibus Bibliae, Decretorum et Decretalium; Johannis Calderigni tabula materiarum traclalarum in Summa Hostiensis ; item, tabula fratris Aslenxis, franciscani, super suam summam juris civilis. — Amiens 383.
393. Bartholomaeus Brixiensis de casibus Decretorum.
394. Quaestiones Decretalium.
395. Apparatus Guillelmi Madagoti super decrelum electionis, et appa- ratus super constitutiones Johannis 22 per Guillelmum de Cassagnis ; item,
' .Vote marjjinale : « Omnes tomi hujus Henrici surit impressi » ?
^ Un lit eu marge, en fuce de cet article : < Item, hujus tonii copiosissimi i?
xi.vi INTRODUCTION.
exlravaganle.s ponlificum; ilem, Joliannos Andreae de modo procedendi in electione; item, Sacramentale Guillelmi de Lauduno. — Amiens 376.
396. Casus Bernardi, libri quinque-, ilem, casus super nouis conslitutio- nibus lescriptis rubrica.
397. Hieronyniiis Clariiis Biixiani in Sexlum Dpcrelalium ; item, siim- mulae Dominici de Sanclogeni; item, .Tobannps Andréas super Clemenlinas.
398. Item, casus Bernardi super Decretales.
399. Ordo judiciarius Aegidii , et aliquod opusculum Bartholomei Brixiensis
400. Ordo judiciarius Aegidii.
401. Ordo judiciarius anonimi. — Amiens 379?
402. Collectio diversorum canonum.
403. Rubricae juris civilis; item, postilla Bernardi Hispani super Decre- tales. — Amiens 352.
404. Rubrica juris civilis. — Lévrier 272, en déficit.
405. Abbatis Montismajoris lectura; item et Pétri deSaxona super Decre- tales.
406. Jobannes, Guillelmi de Lauduno super Clementinas, et Hostiensis super quarto Decretalium. — Amiens 369.
407. Apparatus Johannis Monacbi super Sextum Decretalium. — Amiens 372.
408. Doctor Trivet super Boetium de consolatione. — Amiens 410.
409. Fulberti,episcopiCarnolensis, epistolade incarnatione contra Judaeos.
410. Salviani episcopi ad Salomum libri octo. — Lat. 13385.
411. Calhegoriae, versibus.
412. Compendium Ptolomei.
413. exclus major.
414. Linconiensis super librum Posteriorum.
415. S. Eligii missale. — Lat. 12051.
416. Siicramentale S. Gregorii. — Lat. 12052.
417. Flori in omnes epistolas D. Pauli, ex puris D. Augustini operibus, duo grandia volumina; est Bedae. — Lat. 11575, 11576.
418. Jobannis Scoti Erigenae periphiseon libri quinque copiosi, in quorum quinto deest finis, id est epilogus totius operis, qui ex alio exemplari (lat. 12965), ubi babetur tantum quartus et quintus liber, recuperari potest. Gaule legendus author iste. — Lat. 12964.
419. Jobannes Scot Erigena de predestinatione; refutatur a Floro, in Bibliotheca SS. Patrum, cujus tractatus, quia sui authoris nomen nondum novit, incipil : h Venerunt ad nos, id est ad ecclesiam Lugdunensem " ; Vincenlius Lirinensis de baeresibus; epistolae pascbales très Tbeopbili Alexandrini; item, epislola D. Epipbani ad D. Hieronymum, et D. Hie- ronymi ad Tbeophiliim ; sed baec quatuor postrema impressa reperiuntur; non autem sequens opûs, scilicet solutiones Prisciani ad Cosroam, Persarum regem, de anima. — Lat. 13386.
420. Jobannes diaconus in Pentatheucum; impressus non crcditur. — Lat. 12309.
421. Item, Ruffinus super Osée,. Joël et Amos. — Lat. 12148.
INTRODUCTION. xu'i
•422. Ilem, Origenis super Canlica, libris tribus diffusissimis. — Lat. 12123.
423. Epilhome D. Hieronymi in Isaiam per Joseph, discipulum Alchuini.
— Lat. 12154.
424. Jonas Aurelianensis, quoniodo laici deheant vivere; sequcnlia opéra impressa reperiuntur : D. AHgusliniad comilem; D. Cypiiatuis de duodecini abusionibus saeculi (supposililius est, inquit Bellarminus) ; libri senliarum D. Isidori très; quidam liber sine litulo, directus ad viduam, nescio quis ejus aulhor; sunt et quaedam ibidem alia.. — Lat. 12270.
425. Johannes, episcopus Sabinensis, in Cantica; nescio si sil impressus '.
426. Item, et Quodiibela, a 5 ad 1 4 inclusive, Godefridi de Fonlibus, doc- toris tbeologi. — Lat. 11 69 4.
427. Item, Suffragiuui monachorum seu casus Decrelorum pertinentes ad monachos, per Stephanuni de Conly, Corbeiensem monachum ; vivebat an no 1300.
428. Item, variae declamationes de jure canonico per eundem compila- tae; ilem, absque tamen premisso authoris nomine, sermones de precipuis anni feslivitatibus. — Lat. 12461.
429. Item, Bercborii Gemmelicensis moralitates in Ovidii Métamorphoses.
— La». 14136.
430. Liligium de corpore S. Eligii ; ejusdem sancli missale.
431. Garlandi liber de compulo.
432. Item, epislola Innocentii primi ad SS. Augustinum, Alypium, Eno- dium et Possidonium; tractalus plurimi S. Gaiidentii; item, liber de singu- laritale clericorum anonymus : docetur in eo quod clerici conversalionera mulierum vitaredebent etagitur contra mulierosos sacerdotes. — Lat. 13331.
433. Pelagii sub Rufini nomine errores et epistola S. Fulgentii de fide catholica, et S. Hieronymi ;id Demetriadem. — S. -G. 840, en déficit.
434. Poema de laudibus Viuilfridi, forte est. Bedae; ilem, Beda de par- tibus grammalicae; item, d? quadrifario oper^ Dei ; item, de grammalica tractalus ejusdem. — Lat. 14088?
435. Regulae SS. Patrum Serapionis, Macharii, Papbnulii et alterius Macharii; ilem, epistola Valenlini ad D. Augustinum et D. Augustini ad eundem; item, D. Auguslini de correplione et gralia; sermo de Adam et ligno scientiae; S. Xili instilula de oclo viitis geiieralibus ; Rufini Enchiri- dion, sed dosideralur a codice, non excidit. — Lat. 12205.
436. Variae piaecolleciiones et Donatus, Johannes Gerson.
437. Anonymi quaestiones hebraicae in universam Scripturam.
438. Romuleon, de gestis Romanorum usque ad Conslantinum magnum libri decem ; dicatur Gometio Albornati, hispano, gubernatori Bononie ita- licae, unde liquet opus esse recens. — Amiens 480.
439. Vocabularius incerti, in magno folio. — Lat. 14093?
440. Item, vocabularius britonis canonislae.
' On lit, en regard des articles 419-425, cette note marginale : » Inter lios certum estplures nondum typis excussos ; sed catbalogum accepit eorum PalerSirmondus. •
xi,vm INTRODUCTION.
•441. Bohic.
44'2. Guillelmus de Montelauduno.
443. Johannes monachus.
444. Calderini.
445. Johannes de Burgo, anglicus, Pupilla oculi. — Amiens 262? Cf. plus haut n° 378.
446. Ordo judiciarius Aegidii.
447. Item, Tancredi. — Amiens 380?
448. Bartholomeus Brixiensis.
449. Bartholomeus Elfons.
450. Rosarium ingens Guidonis. — Amiens 356. Cf. plus haut n" 370.
451. Petrus de Sampsona, ahbas Montismajoris.
452. Gerardus.
453. Dignus.
454. Bernardus hispanus.
455. Sanson de Calvomonle.
456. Gaufredus.
457. Thomas de Maaian. — Amiens 381.
458. Guillelmus Magdagotus Nemausensis.
459. Hosliensis. — Amiens 360, 361. Cf. plus haut n" 383.
460. Durandi. — Amiens 378?
461. Stimraa casuum Bartholomaei de Pisis. — Amiens 271? Cf. plus haut n" 310.
462. Bacco in physicam, metaphysicam et de plantis Arislotelis. — Amiens 406.
463. Vilae S. Remigii, Aledardi, Vedasti, Lamberti episcopi, iate, quae etiam habentur in alio tomo (lat. 12414) vitarum sanclorum, simul cum vita S. Firmini, Leodegarii, etc.; in veteri codice, litteris gothicis, carente operimento. — Lat. 12598.
SUPPLÉMENT AU CATALOGUE DE 1621.
1». Manuscrits conservés dans le fonds latin de la Bibliothèque nationale.
11532, 11533. Biblia.
11549. Geuesis et alii veteris Testamenti libri.
11553. Bibliorum pars.
11588. Leclionarium, vita S. Benedicti, passio S. Cornelii.
11642? Eugippii ex S. .Auguslino excerpta.
11699, 11700. Homiliae.
11719? Guidonis de Baisio in Sextum.
11730. Chronicon martinianum.
11749. Vitae sanctorum.
11946. Regum.
INTRODICTIOX. XLix
11940. Psalterium, cuni calendario ; concordia Evangeliorum ; anti- phonae, hymni, elc.
11952. Jeremias et Baruch.
12004. Gilleberli Porretani super Psalmos.
12021. Coininentarius in Matliaeiim; canones hibernici; nonnulla de S. Ricliario ac fraginentiiiu Codicis Iheodosiani.
12040. Loctionarium.
12050. Sa crânien laie.
12082, 12083. RiUmlia.
12084. Slephani de Conliaco consuetudines Corbeienses.
12147. Rufinus in Psalmos.
12149. Hieronynii in Genesini, et alii Iractatus.
12157. Hieronymus in Jonam , Nauni, Sophoniatn et Aggeum; sermo de S. Mariae conceplione; Hieronymus seu Philippus in Job.
12181. Auguslinus in Psalmos.
122(35. Taionis coliecLio senlenliarum ex D, Gregorio.
12276. Bedae in Cantica.
12291. .lonae Aurelianensis Institutiones.
12306. Aimonis in Evangelia.
12406-12i09. Homiliae.
12461. Opuscula juris canonici ; sermones.
12518. Pelri Comestoris Historia scolaslica.
125tS3. Adonis marlyrologium ; Augustini régula; prioralus Sancti Laurentii obituarium.
12615. Vilae sanctorum.
12892. Stepliani de Conliaco consuetudines Corbeienses.
12893. Histoire de Corbie, par Jacques Baron. 13000. Conslantini Panlegni.
13023. Prisciani de XII versibus.
13027. Isidori Elhymologiarum libri XI-XX.
13071. Miscellaiiea.
13170. Evangelia.
13172. .Matbaei Evangelium; Pascliasii Ratberli de eucharislia ; com- mentarius in .Malhaeum ; liomelia S. Leonis.
13174. Aclus aposlolorum; epistole Jacobi, Jude, Pétri ac Johannis ; Apocalypsis; Ralholdi abbatis epitapbium.
13176. Apocalypsis, cum glossa.
13187. Explication dialoguée de la Genèse et de l'oraison dominicale; Alcuin sur la Genèse.
13190. In Psalmos.
13191. In Psalmos variaque alia. 13193. Moralitates in Psalmos.
13204. In Etbica .Arislotelis; Hugonis de Sanclo Caro in Marcum et Malhaeum ; in librum Sapientiae ; Malhaei cum glossa. 13221, 13222. Breviaria Corbaiensia. 13381, Ex Augustino Erici e.xcerpta.
TOME XIX. d
L I.VTRODLCTIOX.
13397. Isidori libri officiorum et de summo bono. 13417. Hugonis Iractatus de claustro animae.
13436. Tliomae Canlipratensis bonum universale de apibus ; S. Basilii de laude celle.
13410. Excerpta ePatribus; S. Coluinbani epistola.
13760. Vitae sanctorum ; Ainonis opuscula.
13761. Vitae sanctorum.
13768. Carmen de mala muliere; translatio S. Nicolai; homllie.
13777? Documenta juridica ad possessionem reliquiarum S. Eligii per t'nientia.
13781. Vila S. Anne; prophetia Hildegardis ; questio Nicolai de Lira; opus fratris J. de Paris, dicti Qui dort, de adventu Christi secundum carnem.
13833. Abbonis de obsidione Lutetiae.
13874? Consuetudinps Cluniacensos et ordinarium Corbeiense.
13908. Consuetudines Adalardi, et ars musica.
13909. Vita Walae.
13957. Themestii de dialecllcis locis ; dialogus Franconis et Saxonis de grammatica; in Apocalypsim; grammalioa astionomicaque quaedam. 14089. Sinaragdi in Donatum et de Isidori Orlhographia. 17225. Evangelia quatuor. 17243. Epistolae Pauli; sermo Augustini.
17767. Martyrologium Nevelonis, etc.
17768. Martyrologium Adonis, etc. 17770. Martyrologium Adonis, etc. 18010. Graduale.
18034. Horae.
S. -G. 1128, en déficit. Columellae de re rustica libri XII.
2». Manuscrits conservés à la Bibliothèque d'Amiens.
I. Biblia sacra. 3-5. Biblia sacra.
6. Pentateuchus.
7. Jesu iVave, Judicum, Ruth.
8. Ezechiel.
9. Daniel et Prophetae minores,
10. Esdras.
II. Maehabaeorum.
12. Parabolae-Ecclesiaslicus.
15. Geiiesis-Ruth.
16. Genesis, Exodus, Esdras et pars Actuum apostolorum.
17. Genesis-.Judicum.
18. Liber Psalmorum, cum canticis et antiquis litaniis.
21. Genesis-Canticum canticorum.
22. Parabolae, Ecclesiastes, Canticum canticorum, Ecclesiasticus, Job, Tobias, Judith, Eslher, Esdras, Macbabaeorum.
IMTRODUCTIOX'. W
23. Proplietae majores et minores, Job, Tobias, Judith, Esther, EsJras, Macliabaeoriim, Tcstamentiim novum. 2i-2G. Qiiijluor Evangelia.
27. Evangeliutn Malhaci.
28. .-\clus apostoloruiii, Epistolae canonicae, Apocalypsis, Regum, Para- lipomenon.
41. S. Gregorii Moralium in Job XII-XVII.
42. Ejusdem Moialium in Job XIX-XXIV.
69. Ejusdein XE homeliaruni in Evangelia libri duo. 73. Glossa in Mathaeuni.
80. Glossae in epistolas Jacobi, Jobannis et Jude; liber quartus Senten- tiarum Pelri Lombardi. 115-118. Breviaiia. 121, 122. niurnalia.
142. Lectiones et homiliae a Paschate ad Adventuni. Ii3. Eecliones et honiiliae ab Adventu ad Purificationem. li%. Honiiliae et seimones. 14G. Lectiones et homiliae per annuni. 147. Lectionarium.
151. Homiliae divisae in lectiones pro canonico officio.
152. Eeclionariuni in festis sanctoruni.
153. Eecliones de sanclis ac de lenipore. 151-157. Missalia.
162. Missale.
172. Liber imngeliorum.
176. Gradnale.
187. Ordo ad visilandos inlirnios.
195, 196. Pontificalia.
198. Horae.
200. Horae.
205. Preces variae.
215. S. Augustini opuscula varia.
222, Bedae de temporum ratione et de natura rerum.
232. S. Honaventurae in secundnm Sententiarum.
233. Ejusdem in tertium Sententiarum, 23i. In primum Sententiarum.
283. Guidonis Ebroicensis sermones.
285. Sermones de Adventu doniinicisque dicbus.
301. Loci communes pro concionatoribiis.
302. Collecliones e Scriptura pro concionatoribus,
303. Joliannis Gualensis Commiinelo,'|uium. 382. Explanationes de jure canonico.
404. Aristotelis, Porpbyrii et IJoelii opéra varia.
405. Porpbyrii, Aristotelis, Gilleberti Porretani , Boetii et S. Thomae opéra varia.
431, Figurae omnes locutionis versibus e.xplicalae.
d.
LU . INTRODUCTION
524. Chronicon Johannis de Caulaincourt ac gesta abbattim Fontanelle. 782. Assemblées générales du clergé de France, etc.
3°. Manuscrits portés au catalogue de dom Pardessus qui sont aujourd'hui
en déficit.
24. « Textus sexti libri Decretalium, cuin apparatu a domino .loanne Monaco composila. Volume in-folio, de 8 cahiers seulement; ce livre fut acheté, en 1462, par dom Gilles Catherine, religieuv deCorbie, étudiant en droit à Paris; il luy coûta alors neuf écus d'or. '«
25. " Henricus Bohic in librum secundum Decretalium. Volume in-folio, en papier, avec quelques feuilles de parchemin entremêlées; écriture du 15° siècle; les armes de celui à qui il appartenoit, se trouvent sur la pre- mière lettre initiale : d'azur, à trois coquilles d'or. »
44. « Henricus Bohic super Decretales. Volume in-folio, en papier, écrit l'an 1463, fini le 17 septembre, par Jean Luxi {corr. Lu|)i), du diocèse d'Amiens. »
46. « Liber Decretalium Gregorii papae noni; conslitutiones Innocentii quarli, cum glossis. Petit volume in-folio; ce volume fut acheté à Paris par dom Gilles Catherine, religieux de Corbie, étudiant en droit, l'an 1462, pour la somme de H écus. »
62. iV'icolal de Lyra poslillae in Prophelas.
149. « Repertorium juris, scriptuni in Universitale Lovaniensi per quem- dam monachum Corbeiensem, anno li67; in fine reperitur decisio Martini papae super usurarum quodam dubio non minimo. »
227. Sermones varii et summa de viitutibus.
238. « Compendium Iheologicum et breviloquium totius Scripturae sacrae, per Albertum Magnum. Au bas du dernier feuillet, on lit que ce livre a appartenu à dom Jacques Ranson, abbé de Saint-Pierre de Corbie; il décéda en 1461. >.
246. « Ce volume, en papier, écriture du 15' siècle, a appartenu à l'abbé Ranson. Il contient : 1» tractatus de septem vitiis capitalibus et virtu- tibus contrariis; 2" LactanliiFirmiani de ira Dei ad Donatum; 3" Lactantius de opificio Dei ; 4° une recette d'onguent pour guérir toutes sortes de playes. »
272. Rubricae juris civilis.
Des manuscrits demeurés à Corbie après 1638 on peut citer quatre inventaires rédigés dans le courant du XVIIP siècle ^ : du premier en date, dora Joseph Avril, prieur de Corbie, communiqua un extrait à Montfaucon'^ ; le second est l'œuvre de dom Pardes-
' Nous ne mentionnons que pour mémoire le catalogue de 1662 (mss. lat. 17922 et 17923), où les manuscrits sont confondus avec les imprimés.
* Bibl. nat., collection Grenier, vol. 15, fol. 42-51. — Bibliotheca bibliotheca- rum manuscriptorum nova, t. II, p. 1406.
INTRODUCTIOX. Lill
sus' ; le troisième est une revision du précédent, due aux soins de dom Grenier ^; le dernier a été dressé par Lévrier vers 1705 ^. Montfaucon a publié dans sa Bibliotheca bibliolhecarum manuscriptorum nova (t. II, p. 1197) un état des manuscrits de l'abbaye de Saint-Pierre de Selincourt- si l'on compare cette liste avec celle des manuscrits provenant de Selincourt conservés à Amiens, on constate les disparitions suivantes :
1. Chrono,q[raphia Sigeberti Gemblacensis, in ciijus fine addita est cbio- nologia ab Adam ad liiidovicum pinni; item, séries summorum pontifi- cum a S. Pelro ad Honoiium lit, et cpiscoporum Morinensium usque ad annum 1 1()0, in-4".
2. Beda de diversitale nominum annorimi, in-folio.
3. Libri ICtymoIogiarum, fragmenta (|uaedam qiiae pulo ex Isidoro polis- simum excetpta, in-i°.
4. Pars lîibbae, in-folio.
5. Homiliae Origenis in Judicum, Canlica, Isaiam, Jeremiam, Ezechie- lem; in Canlica pars altéra; denique fragmenta quaedam tSS. Patriim; plura desunt, est enim mulilus, in-folio.
G. S. Bernardi sermones 23 in Canlica, in-i».
7. Gregorialis sive excepliones ex operibus S. Gregorii super Psalterium, Isaiam, Jeremiam, Ezechieiem, Danielem et Propbelas minores, in-folio.
8. De diversis sentenliis pars quarla, exceptiones ut supra, in-folio. 0. S. Gregorii libri Moralium, bis, in-folio.
10. .Adalberti levilae collectiones ex libris Moralium Gregorii, pro Hair- manno presbytero, in-folio.
11. Sermones et vitae sanclonim, in-folio.
12. Sermones et homiliae, in-i".
13. Sermones Pelri Comestoiis.
li. Duo voluniina Guidonis, ordinis Prrdicatotum.
15. Item, Guilberti de Tornaco voliimrn uniciim.
16. Commenlariiis in Lucam, in-i".
17. Historia scholastica Pétri Trecensis, in-folio.
18. De proprietatibus renim, in-i».
19. De virtulibus et viliis, in-S".
20. Serapionis modici traclatiis, in-i".
21. Aliud volumim medicinaf.
22. Peraldi summa virtiilum et vitiorum, in-4".
23. Régula S. .^ugustini latino-gallica.
24. Consliluliones Bencdicti papae \!I, in-i".
' Bibl. nat., collection Grenier, vol. 15, fol. 1-22.
- Ibid., fol. .32-41.
^ Bibliothèque d'Amiens, ins. n" ôfil.
Li IXTRODUCTIOX.
25. Historiae sancloriim, in-4".
26. Oido judiciarius, in-4".
27. Aliud voliimen de advocatione.
28. Vila S. Norberli, in-4°.
29. Anibrosius de officiis; de apologia David; Baccharius de poenilentia; interrogaliones Aiig'uslini, anglici aposloli, et responsioncs Grcgorii papae, in— 4».
30. Commentarius in Psalmos, ex Auguslino et Cassiodoro, duo volu- niina, in-folio.
31. Concordia evangelica, in-folio.
D'autre part, les n"' 90, 1 10, 225, 284, 528 et 529 d'Amiens, qui proviennent de Selineomt, ne figurent pas au catalogue de Montfaucon.
Le tome IV du n° 507 d'Amiens renferme, parmi les papiers du Père Daire, une liste de manuscrits appartenant à l'abbaye de Saint-Jean des Prémontrés; un certain nombre de volumes ne se retrouvent pas à Amiens; en voici l'cnumération :
1. Annales brèves ordinis Premonslralensis, 3 vol. in-4'.
2. Vita S. Norberti et aliorum sanctoruiil, in-folio.
3. Annales ecclesiae Sancti Johannis, oliin extra, nunc inlra muros Ambiani, in-folio.
4. Inscriptionum antiquaruni romanarum libri X, in-folio, figures.
5. Recueil des armes, blazons, armoiries et devises des papes, cardi- naux, arcbevêques, évêques et monastères, in-folio, figures.
6. Tabula chronologica in quà, servatà annorum série, breviter ostendi- lur qui pontifices, imperatores, reges, duces et principes orbi terrae prae- fuerunt a Chrisli Domini nativilate ad haec nostra usque tempora, in-folio.
7. Sacrae venerandae antiquitatis monumenla, numismata aurea et argenlea et aerea et haebreorum et graecorum populorum, in-folio.
8. Fasciculus exerzitiorum spiritualium, in-^".
9. Commentarius catenatus in regulam S. Augustini, in-i».
10. Tractatus de sacramentis, de Deo et ejus attribulis, de virtutibus theologicis et de resurrectione, 2 vol. in-folio.
A cette liste on peut ajouter un missel, écrit en 1305 par Jean de Guerci^
J. Garnier a relevé dans le manuscrit 553 d'Amiens l'indica- tion de 47 manuscrits appartenant à l'abbaye de Saint-Martin-
' Daire, Tableau historique des sciences, belles-letlres et arts de la province de Picardie, p. 90.
INTRODUCTION. «vi
aux-Jumeaux ' ; il a constaté que les articles suivants sont actuel- lement en déficit :
1. Leodulphus de Saxonia in Psalmos, in-folio.
2. Bedu in epislolas Pauli, in-folio.
3. Table des explications des épilres et des évangiles, par Nicole.
4. Sermones vaiii in evangelia, parle impressi, parte uianuscripti.
5. Tractatus de ecclesia et altributis, in-4°.
6. Tractatus de peccatis et poenitentia.
7. Tractatus de sacranienlis.
8. Institutiones theologicae, 3 vol. in- 4°.
9. Réflexions sur le Pater, in-12.
10. La Passion de Jésus-Christ dans la messe, in-12.
11. Vita S. Germani, episcopi et martvris. 1646.
12. Chronologie, 4 vol. in-i».
13. Figures d'architecture; les cinq ordres, in-folio.
14. Figures de perspective, in-folio.
15. Tractatus de philosophia, 5 vol. in-4°.
16. Breviarium Ambianense, cum nolis, pars aestivalis, in-folio.
17. Psalterium ecclesiae Sancli Dyonisii.
18. Psalterium, ter, in- 4°.
19. Breviarium, in-4''.
20. Diurnale, bis, in-i".
21. Pontificale Redonense, xn-i".
22. Psalmi poenitentiales et officium defunctorum, in-8''.
Dans le cours du X\ III' siècle, on réunit la bibliotlièque de Sainl-Martin-aux-Jumeaux à celle des Célestins, religieux qui depuis assez longtemps déjà avaient été substitués dans l'abbaye aux chanoines réguliers^.
La bibliothèque des Célestins a été complètement dispersée. Dès le milieu du XVI' siècle, d'après Quicherat^; au XVir, d'après M. L. Delisle^, un certain nombre de manuscrits, entre
' Catalogne des mss. d'Amieîis, p. 495 cl 537.
* En 1717, dom Martène cl dom Durand visitèrent Saint-Marlin-aux-Jumcaux : a La bibliothèque est fort bonne, disent-ils; on y trouve même quelques manuscrits dont les plus considérables sont un Laclanre, quelques ouvrages d'Okam, de Pétrarque, de Thomas de Cracovie sur l'Kuchanslic, la vie de S. Pierre Céleslin, l'épître aux Frères du Monl-Dieu sous lo nom de S. Bernard, deux comnicnlaircs sur la règle de S. Benoît, l'un du Père Pocquet, l'autre de Pierre de Lanhviic. » {Voyage littéraire, t. I, pars II, p. 171.) On retrouve l'indicatioi) de ces volumes dans le catalogue du Père Daire, que nous publions : cf. n"' 101, 108, 198, 337, 338.
^ Catalogue des manuscrits d'Arras, série in-A°, p. 7 ., * Ouvr. cité. t. II, p. 251.
Lvi INTRODUCTION.
autres ceux qu'avait donnés au couvent, à la fin du XIV' siècle, Enguerrau de Saint-Fuscien, prévôt de la cathédrale d'Amiens, passèrent à l'abbaye de Saint-Vaast; ceux qui n'ont pas été com- pris dans les dilapidations dont la Bibliothèque d'Arras a été victime dans la première moitié du XLV siècle, se trouvent aujourd'hui dans ce dépôt; en voici la liste ^ :
35. Auguslinus de evangelio secundum Johannem.
36. Ejusdeni de Trinitate.
37. Postillae Nicolai de Lyra in Pentateuchutn.
38. Ejiisdem in epistolas Pauli.
*47. Moralium Gregorii in Job pars prima. *48. Bibliorum pars.
06. Gregorii iMoralium in Job pars ultima. 69. Libri sapientiales, cum glossa.
71. Bibliorum pars.
72. Collationes Cassiani.
74. Bartbolomaeiis Anglicus de proprietatibus rerum.
75. Ambrosius in Lucam.
78. Glossae super epislolas Pauli.
"*81. Augustinus de civitate Dei.
86. S. Johannis Chrysoslomi homiliae de Matthaeo.
*105. Prophetae XII minores, cum glossis.
107. Chrysostomus in Mallhaeum.
*108. Gregorii Moralium in Job pars ultima.
110. Quatuor Evangelia, cum glossis.
115. Alberli Magni Opus naturalium,
119. Pétri Comestoris Scholastica historia.
122. Raymundi Summa casuum, cum glossa.
124. Gregorius in Ezechielem.
"*150. Pétri Lombardi Sententiae.
*303. Origenis homiliae in Isaiam et Jeremiam.
311. Novum ïestamentum.
342. Sermones S. Bernardi in Canlica canticorum.
349. Gualteri Insulensis Alexandreis.
350. S. Augustini opuscula varia.
351. Ludolphi de Saxonia vita Christi.
355. Homiliae super evangeliis.
356. Johannis Teulonici Summa confessorum ; casus novarum conslilu- lionum démentis V.
357. Deuteronomium, cum glossa. 359. Ovidii JMetamorphoseon libri XVI.
' Les articles marqués d'un astérisque proviennent d'Enguerran de Sainl-Fuscîen.
IXTRODUCTIOM. lvii
3G2. Texlus logicae.
*394. Pelri Coinestoi'is Historia scolastica.
397. Giiillelmi, Parisiensis episcopi, rlieloiica divina.
399. Athanasii Exposiliones.
407. Siimma Bernardi super lilulis Decretalium, ac casus Dccrelalium.
411. jMacerde viitulibus licihariim; receptarum liber.
413. Siimmae Johannis Belelli ac magislri Alani.
414. Psallerium, cum glossa.
*421. Opiiscula varia ad usum praedicanlium, et alla.
425. Tractalus de régula vilae christiariae; exemplorum libri.
*429. Siiinma de virtulibus.
431. Biblia sacra.
433. Pétri Lombard!, Tancredi et Hugonis de Sancto Victore opéra; tractalus de dictaniine.
573. Gregorii Moralia in .lob.
*616. Ejusdem homiliae de evangelio; sermoncs pro lempore.
*665. Ejusdem liber pastoralis.
*695. Pétri Cantoris tabula distinctionum.
G9H. Sermones et bomiliae Patrum pro lempore; historia veteris et novi Teslamenli.
700. Isaias, cum glossa.
709. Officium in festo S. Firmini.
710'. Legenda aurea.
*710'. Legenda aurea.
*720. Exposiliones super Cantica canticorum et Apocalypsin.
*72I . Pelri Comestoris Historia evangelica; expositio symboli aposto- lorum ; tabulae astronomicae.
754. Homiliae S. Gregorii de lectionibus evangeliorum.
759. Bedae liber scintillarum.
763. Sermones pro lempore et festis sanclorum.
706. Priscianus de ordinalione parlium oralionis.
769. Dicta et casligationes sapientium.
*771. Manipulus florum a Thoma de Hibernia excerplorum.
772. Sermones mixti; de disciplina scolarium, Boetio adscriptus.
799. Boetius de consolatione philosopbiae.
801. Expositio super epistolas Pauli.
802. Johannis de Abbatisvilla expositio super Cantica canticorum; expo- sitio regulae S. Augusiini per Hugonem de Sancto Victore; Johannis de Deo de poenitentia liber, elc.
806. \icolai de Hanapis manipulus sacrae Scriplurae; alphabetum nar- rationum.
809. Ambrosius de divinis officiis.
815. Summa Raymundi super casibus Decretalium, cum apparalu.
817. x'\rislolelis de sccrelis sccretorum.
819. S. Bonaventurae Breviloquium.
820. Priscianus de seplcm parlibus orationis; dialeclica varia.
LViii INTRODUCTION.
821. Algorismiis; Johannis de Sacio Bosco de splinera ; de ratione per- fectorum, elc.
823. 'Iraclatus exemploium; collationes super evangelia.
824. Hvmni glossali, et alia. 826. Ouaesliones llieoIoc[icae.
!^3I. Hieronymi super Marcum et de officie septem horarum; Cyprianus dj opère et eleemosynis ; explicalio symboli per Rufinum. 832. Sermones mixti. 837. Gdillelmi Peralti summa de tempore. 839. Varia de Maria virgine; de praedicatorum offlciis. *840. Breviloquium pauperis in Scriptura.
Dans la seconde moitié du XVIIP siècle, le savant Célestin Daire a rédigé un catalogue méthodique des manuscrits conservés dans tous les couvents de Céleslins de France; nous avons cru intéressant de constituer, à l'aide de ce catalogue général, un catalogue particulier de la bibliothèque des Céleslins d'Amiens '.
1. Biblia sacra, en un vohime in-folio, écrit magnifi([iiement sur vélin et décoré de vignettes à chaque pags; on y trouve une table alphabétique des Interprétations. Cette Bible, cottée 24, est un présent de Philippe de Mai- zières, chancelier de Chypre, mort en 1405.
2. Biblia sacra, en 3 volumes in-folio, sur vélin, avec des vignettes; elle est précédée de l'épître de S, .lérôme, prêtre, adressée à Paulin, sur tous les livres de l'Ecriture sainte; cottée 12.
3. Biblia sacra, in-4°. Le vélin, l'écriture, les vignettes, tout en est beau. F. de Ranchicourt, chantre, chanoine, vicarial et officiai du diocèse d'Arras, en fit présent, l'an 1511, au monastère d'Amiens; colté A; le volume est terminé par une concordance.
4. Biblia sacra, in-12; de la main d'un nommé Garsirius; le caractère, quoyque fin, est fort beau; on trouve i la fin une concordance; 112.
5. Compilatio ex quatuor evangelistis in unum, in-folio, par Jean Ger- son ; 64.
6. Evangelium Jesu Christi secundum evangelistas quatuor in unum, in-folio, K9X.
7. Evangelia, lamentationes et passiones, in-folio, sur vélin; les deux dernières sont notées; 1. A. X.
' Le catalogue du Père Daire, manuscrit autographe, est conservé à la Bibliothèque nationale, dans le fonds français, sous le n» 15290; ce volume a appartenu à Caussin de Perceval, puis à M. de Cayrol; or, ce dernier ayant donné à la Bibliothèque d'Amiens les manuscrits provenant du Père Daire dont il était détenteur, ce dépôt doit à quelque oubli de n'être pas entré en possession du a Catalogue raisonné des miiniscrits déposez dans les bibliothèques de la congrégation des Gélestins de France v .
I\TRODUCTIO\\ l'i't
8. Epislolaruim, in-folio, sur vélin; DD.
9. Septein psalmi poenilenliales, en vers latins, in-4", 84.
10. Evangelia, Actus aposlolorum et epistolae sacrae, in-8", chargé de noltes, 99.
11. Item, précédé d'un calendrier, in-8', 94-.
12. Evangelium Joliannis, super quatuor evangelia in ununi, in-12, 47.
13. Evangelia, in-12; ce manuscrit n'est que d'environ l'an 1(500; 105.
14. Les Actes des apôtres, les épitres de S. Paul, de S. .liicques, de S. Pierre, de S. Jean et de S. Jude, in-12. Nicolas Rivière, céleslin, qui en est le copiste, étoit profez de Paris et mourut prieur d'Amiens en 1095; il y a ajouté des réflL'xions do sa façon, d'autres du Père Martin Lardenois, son confrère, dont l'éloge s'y trouve, et quelques-unes du savant de L.iunoy; X.
15. Vita Adami, dans un recueil in-i", 84.
16. Evangelium Nicodemi, in-folio, 34.
17. Temps auxquels on doit lire les dilférens livres de la Bible, in- folio, BB.
18. Liber Probae, uxoris Adclfi presulis, in-folio, 34.
19. Concordantia Bibliae, in-12, UST.
20. Catholicon Britonis super Bibliam, in-4'', A2.
21. Collectiones ex sacris Scripturis, 1502, in-folio, 66.
22. Sententiae ex Psalterio collectae, in-8°, 180.
23. Excerpta e Scriplura sacra, in-12, 113, 186.
24. S. Clemenlis Alexandrini sermones, in-folio, BB.
25. Origenis homiliae in verbis evangclii : « Maria stabat ad monumen- tum », 97.
26. Ejusdem homiliae diversae, in-folio, BB, avec les sermons d'autres auteurs, et dans le volume XS\L
27. Ejusdem homilia de Maria Magdalena, recueil in-folio, 25; en fran- çais, in-8», 183.
28. S. Epiphanii epistolae, in-8», 51.
29. D. Cypriani sermones, in-folio, BB.
30. Flores ex ejusdem operibus, in-4'*, 18.
31. Ejusdem de duodecim abusibus mundi, in-S», 51.
32. S. Ambrosii sermones, in-folio, BB, \'SM; in-4°, 11.
33. Extraits de ses oeuvres, in-12, 175.
34. Ejusdem oralio anle missam, 118.
35. Ejusdem de meditatione mortis sermo, in-12, 136.
36. S. Athanasii epistolae, in-8», 51.
37. S. Hilarii flores, recueil 10-4», 18.
38. S. Basllii commonitio ad monachuni, in-8», 51.
39. S. Eusebii Cremonensis epistola ad Damasum et ad Theodosium de morle S. Hieronimi, in-folio, 85.
40. Eusebii Caesariensis homiliae, in-folio, KSM.
41. Flores collecti in commentarios S. Cyrilli in Lcviticum, sexdecim libris digestos, de h main de Jean Sellarius, célestin, quia ajouté à cette col- lection une épitre aux lecteurs et des noies au reste de l'ouvrage ; in-8», NMP.
LX IXTRODUCTIO-V.
42. Collectiones ex S. Cyrillo Alexandrino, 15()2, in-folio, 66; in-S", 3.
43. S. Ephrem sermones cum prologo ad monacbos, sur vélin, in-i", 98.
44. Kjiisdein epislolae, in-S", 51.
45. S. Gregorii Nisseni epislolae, in-S", 51.
46. S. Joliannis Chrysostomi sermo in parasceve, in-folio, KSM ; cet ancien volume, en vélin, est orné de vignettes.
47. Extrada ex eodem, in-i", 8i.
48. Ejusdeni epislolae qiiaedani, in-H", 51; in-12, 113.
49. Ejiisdem sermo de Assumptione, in-l2, 103 A.
50. S. Hieronymi homiliade Eucharistia, in-12, 136; in-folio, 85.
51. Ejusdem prologus in gestis SS. Patrum, in-folio, 34.
52. Ejusdem in Bibliam, ex compilalione Adami de Sancio Victore, in-8», 16.
53. Préface d'un discours du même sur la nativité de la Vierge, in- folio, 34.
54. Ejusdem homiliae quaedam, in-folio, BB ; in-folio NSiM.
55. S. Augustin! homilia de Assumptione, in-4'', 56; in- 12, 136.
56. Extraits du même, traduits par le président Hardis ou Hardier, in-8''5 3; in-12, XYZ.
57. Ejusdem homilia de sacramento allaris, in-12, 136.
58. Ejusdem Soliioquiiim animae, in-8'', 151.
59. Ejusdem Soliloquia, in-12, 89.
60. Ejusdem manuale de verbo Domini, in-8», 111, de la main d'Antoine Petonilla, 151, IL et 103.
61. Ejusdem quaestiones ab Orosio propositae et a B. Auguslino expo- silae, in-folio, 34.
62. Acla S. Auguslini, in-folio, 34.
63. Ejusdem homiliae diversae, in-folio, BB; NSM; in-S», 151; in-12, 149; 103.
64. Ejusdem tractatus de psalmo 101 et aliis usque ad finem Psalterii, in-folio, 40, sur vélin; les lettres majuscules sont joliment historiées; ce manuscrit est d'une ancienneté respectable.
65. Ejusdem de decem cordis, in-folio, 35.
66. Ejusdem homiliae super epistolam S. Johannis apostoli, in-folio, 35.
67. Ejusdem liber de disciplina ecclesiae, in-folio, 35; ce volume, donné par Enguerran de Saint-Fuscien, prévôt de l'église d'Amiens, est ancien, en vélin et correctement écrit.
68. Flores Augustini, in-l», 18.
69. Ejusdem opéra, in-4°, 84; 11.
70. Régula fralrum B. Augustini, cum expositions Hugonis de Sancio Victore, in-4°, 84; in-,12, 150; in-16, K 9.
71. Ejusdem primus liber confessionum, in-4», 84.
72. Annotaliones in hune librum, in-12, M.
73. Ejusdem tractatus de laude dileclionis, in-4'', 68.
74. Ejusdem homilia de igné purgatorio, in-4% 68; in-8°, IL.
75. Ejusdem oraliones^ in-4», 11.
lAJTRODUCTIOX. LXI
76. Ejusdem honiilia de Trinitale, in-i», A 2; 111-12, 103.
77. Ejusdem epistolae quaedam, in-S", 51.
78. Ejusdem homilia de vanilale saeculi, in-S", 51; in-12, 131).
79. Index in poliora S. Augustin! loca, in-8*, 121.
80. Ejusdem niedilationes, in-S", IL.
81. Breviarium docirinae in epislola S. Auguslint ad Sixtum explicatae, in-12, X.
82. Excerpta ex epislolis ejusdem, in-12, X.
83. Ejusdem traclalus de vera et falsa poenilenlia, in-12, M.
84. Ejusdem manuale de locutione animae ad Creatorem, in-12, 173.
85. Ejusdem homilia de iis quae passus est pio nobis Dominus nosler Jesu Cliiistus, in-16, 49.
80. Aut^uslinus in quarto libre de fide et visione Dei, in-16, ML.
87. S. Leonis homiliae quaedam, in-folio, BB.
88. S. Fulgentii homiliae quaedam, in-folio, BB.
89. Ejusdem sermo in haec verba : « Indicabo libi, horao )',etc., in-S", 51.
90. B. Gregorii homiliae, in-folio, BB; ce volume, que donna Enguer- ran de Sainl-Fuscien, prévôt de la calliédrale d'Amiens, est en vélin, bien écrit et ancien.
91. Tabula capitum super Job, in libre Moralium; tabula netabilium dicterum in libre Moralium, in-folio, 85.
92. Ejusdem eratienes. in-12, KQT.
93. Ejusdem de duodecim gradibus humilitalis et superbiae, in-i", .\ 2.
94. Ejusdem meditatienes, in-folio, 34; in-4'', 56.
95. Ejusdem de honestate vilae, in-4», 56, sous le litre de : Formula honeslae vitae.
96. Ejusdem Spéculum monaclierum, in-i», 56.
97. Ejusdem sermenes, in-folio, 25, 28, 33; in-12, 103.
98. Ejusdem opusculum de laude virginis .Mariae, in-folio, 28; ce vo- lume, en vélin, est ancien.
99. Flores et gesta B. Bernard!, in-4», 18; on y trouve plusieurs autres de ses écrits mentionnez cy dessus, et un extrait de ses penséez; 83, de la main d'Augustin de la Porte.
100. Ejusdem opéra, in- 4", 84; in-12, 106.
loi. Ejusdem epistola ad fiatres de Monte Dei, in- 4», 54.
102. Ejusdem dictamen in exhorlatione regularis, in-4", A 2.
103. Ejusdem dictamen meditatienis mortis, in-4', A 2. loi. Doctrina S. Bernard! ad notitium, in-i», 14.
105. Salutationes S. Bernard!, in-12, KQT.
106. Bernard! utilia documenta, in-16, ML.
107. Ejusdem super Magnificat, sermo de Assumptione, in-12, 136.
108. Thomas digestus, in-12, EF.
109. Ejusdem tractatus de incarnatione, in-folio, 13.
110. Ejusdem opéra, in-folio, 8 A, moitié papier, moitié vélin; in-12, 106 A.
111. Vita S. Thomae Aquinatis, per Guillelmum de Toco, fratrum Prodi- calorum, in-8, 48.
Lxn INTRODUCTION.
112. S. Bonaventuie opéra, in-S", 151.
113. Ejusdem vita Christi, in-S», lOi; in-12, 103.
11 i. Kjiisdem de triplici via per quam pervenitur ad veram sapienliam, in-12, 80 A; traduit en François par un céleslin anonyme, m-i", 18.
115. Ejusdem sermones de laude melliflui nominis Jesu Christi, in—i", 2, sur vélin ; in-12, 89.
IIG. Ejusdem epistola de regimine animae, in-4», 56, sous le titre : De regenda conscientia.
117. Ejusdem stimulus divini amoris, in-folio, 85.
118. Ejusdem liber de septem itineribus, in-4», 55.
119. Ejusdem primum bonum seu incentivum amoris, in-i", A 2.
120. Ejusdem qualiter per conlemplationem transit mens in celestem Jérusalem, in-4'', A 2.
121. Ejusdem doclrina sive inslitutio rcligiosorum, in-8'', 110; il y a des différences avec l'édition faite à Lyon en 1G6S.
122. Ejusdem dialogus interanimam et hominem interiorem, in-16, MO.
123. Ejusdem sermones de sui cognitione, in-16, 97; in-16, ML.
124. Extrada e SS. Patribus, in-8», OP ; in-12, 186.
125. Decem et novem libri de verbis seniorum et SS. Patrum quos de graeco in lalinum transtulit Pelagius diaconus, et Joannes subdiaconus, in-4°, 18.
126. Flores sanctorum, in-i", 18.
127. État de l'âme pénitente on paraphrase sur le De profundis, par Nicolas Deleville, célestin, in-8°, 169. L'auteur écrivoit en 1653.
128. Les sept pseaumes, en vers romans, in-8», 101.
129. Commentaria super introitus, missas, epislolas et evangelia a domi- nica in Ramis usque ad Pentecostem, in-8», 53, écrit sur vélin, par Pierre Grouche, céleslin.
130. Explication du Pater, à l'usage des curez, in-4», MSP, moderne.
131. Orationis dominicae expositio, in-4», 56; in-folio, 104, IL; in-12, 106.
132. Nolae in eandem orationem, 8 A.
133. Expositio decem preceptorum Dei , par François de jMaronis , in-4», 96.
134. Hugonis dialogus de veteri Testamento, in-4», 96, vélin.
135. Expositio vcrborum : " Currite dum lucem habetis », in-12, 136.
136. De quatuor evangelistis, in-8», 10, 111.
137. Dictamen super salutalionem augelicam, in-8», 111.
138. Mysleriorum salutis nostrae per Christum completorum ex sacris litteris compendium, in-8°, 3, de la main de Pierre de Sure, célestin.
139. Anonymi super Canlica canticorura, in-12, 103.
140. Nicolai Delleville, celestini, emblemata davidica, cum commenta- riis, ejusdem raiscellanea; in-folio, 42.
Hl. Gersonis quaestiones et epistolae, in-8», 12.
142. Pétri de AUiaco expositio super psalmos poenitentiales, in-i", 15; in-8», 170. — Asbburnham-Barrois, 176?
IXTRODUGTION. i-xui
143. S. Isidoii liber soliloquioruin, in- 4", 19.
14i4. Ludolphus de vila Christi, in-folio.
145. Nicolai de Lyra expositio super Acla apostolorum, seplem epislolas calholicas et Apocaiypsim, in-folio, 3 A, ancien, sur vélin.
14G. Magistri Sentenliaium coniinentaria in epislolas S. Pauli, in-folio, TPM ; celle copie, ancienne, est bien écrite, sur vélin, et assez conforme à l'impression de 1G35, chez Ascensius.
147. Anonimi explicatio evangelii, commentaria super Isaiam, in-i", 56.
148. Interpretatio nominum Scripturae, in-li2, 186.
149. Pierre de Blois, libri lucidarii traclalus IJ. Job, in-i», 96.
150. Ejusdem Summa basiligeronlicon, id est Indus senioris régis, in- lolio, 3i; in-8», 10.
151. Rufmus, presbiter Maxilliensis, de symbolo, in-S», 51.
152. Petii de AUiaco meditaliones super psalmum 25, in-12, 103.
153. S. Ansehni oraliones super psalmum 50, in-12, 113.
154. Ejusdem medilalio de liniore Dei, in-12, 106.
155. Colloquium virginis .Mariae et S. Anselmi de passione Jesu Christi, in-8", 14».
156. Remarques sur ri'^criture sainte, par Nicolas Rivière, célestin, Martin Lardenoys, savant du même ordre, et par M. de Launoy, 1676, in-12, X.
157. Flores operum Bedae, in-i», 18.
158. Vila et passio Domini nostri Jesu Christi, in-folio, 23; in-8'', 10 et 14», IL.
159. La passion de Jésus-Christ désignée dans ses prophéties, in-i", 84.
160. Remarques du Père Thomassin sur les conciles, de la main de Nicolas Mignot, célestin, in-folio, ARCD.
161. Les canons de l'Église, in-i», 1044.
162. Les canons des conciles, avec des notes, in-i", TRS.
163. Isidorus Hispalensis de surnmo bono, in- 4°, 19.
164. Scala naturae seu liber de homine vel summa theologica Raymundi, in-4», 4.
165. Tractatus de adorando sanctissimae Trinitatis mysterio, in-i», YIL.
166. Extrada super altaris sacramentum, in-12, 179, 103.
167. Qualiter Christus in sncramenlo Eucliarisliae sit recipiendus, in-4'', 15.
168. Thomae de Cracovia, docloris theologici, modus devolissimus quo accedere debent fidèles ad sacramentum allaris, in-folio, 13 A.
169. Joannis Gerson tractatus de cclebralione missae, in-8°, 12.
170. Exposition des mystères de la mes.>e, in-S", DD.
171. Opuscules de S. iJonaventure, iti-S", 9, 51'.
172. llem, dicté par Vincent de Lessan, célestin, in-folio, 65.
173. Quinquaginta quinque nomina Dei in Scriptura, decem apud Haebreos, 10-4", A 2.
174. Johannis Gerson tractatus de celebratione missae, in-S", DD.
175. De sacerdotio in-8°, DD.
176. Liber de apibus, de corpore Christi, in-8% 14^
Lxiv INTRODUCTION.
177. Joannes Gerson de myslicae iheologiae contemplatione, in-i", 130, vélin.
178. Ejusdem tractatus de conlemplatione speculativae et practicae Ihco- logiae, in-4°, 130; C 37.
179. Tractatus de indulgentiis, in-i", 161.
180. Commenlarius ia duos primos libros magistri Sententiaruin, in-l», YZ, vieux, sur vélin.
181. Hugo de Sanclo Victore de die judicii, in-12, 136.
182. Ejusdem de virtutibus, in-8», 12, 149.
183. Ejusdem conflictus viliorum et virlutum, ibidem [sic) de l'an 1410, in-8», 10.
184. Extraits sur la pénitence, in-i", 90.
185. Joannes Gerson de excommunicatione, confessione et absolutione, in-8°, 12.
186. Question sur le péché, par un docteur, in-12, 103 A.
187. De sacramentis, in-4'', 13, 15, 17.
188. Tractatus de Deo et attribulis ejus, in-4^ 19, 21, 23.
189. De peccatis, cura animarum et juramento, in-12, 179.
190. De dogmatibus, in-folio, 27 ; ce volume, sur vélin, est bien écrit et embelli par des vignettes; il a appartenu à François de Ranchicourt, licen- tié en l'un et l'autre droit, chanoine d'Arras.
191. Pétri Alplionsi dialogi, in-8«, 48.
192. Tractatus gratiae, in-12, YIL.
193. Kichardus de Sancto Victore de statu interioris hominis post lap- sum, in-B", 5.
194. Hugonis de Sancto Caro, cardinalis. Spéculum ecclesiae, in-8'', 10.
195. Alberli compendium theologicae veritatis, in-8'', 102, 65.
196. Joannis Scoli de régula beatorum et visione beata, in-8'', 119.
197. Ponlitices, concilia et paires qui a saeculo nono praedeslinationem et gratiam mediatoris deffenderunt contra humana mérita, ibidem; on attribue cet écrit au Père Pijart, célestin.
198. Lactanlius de divinis inslilutionibus libri septem, in-folio, 3 B ; ce manuscrit, ancien, auroit servi utilement à l'édition qu'en a donné l'abbé Lenglet du Fresnoy.
199. De eucharislia contra hercticos, KQ.
200. De effectibus eucharisliae, in-l", 56.
201. Miracula eucharistiae, in-folio, 13 A; in-S», 10 et IL.
202. Prologus in tractatu de duodecim ordinibus angelorum, in- folio, 34.
203. Summa Barlholomaei de Pisis, in-folio, MPT; le papier porte à peu près la flgure d'une ancre.
204. Tractatus de ralione iheologiae et de Deo uno, in-4'', 7, 9, 11.
205. Venerabilis Isaac tractatus de sacramento altaris, in-4», 84.
206. llem, d'un autre auteur, in-i», 123.
207. De incarnalionis myslerio quaestiones praecipuae juxla SS. Pairura doctrinam expensae, in-4», 161.
IX'TRODUCTIOY. LXV
208. Lellre d'un ihcologien sur la transsubslanlialion; examen de celle lettre sur la forme d.' la consécration ; réplique à l'evamen, 1G77; in-â", IGl.
209. Abbreviatio de fide et saciamenlis, iti-i", G8.
210. Breviariuni lli 'ologiciuu de sacraaienlis, in-i", MSP; ibidem, en français.
211. Enuclealio veritatum theologicarum, in-i", 122.
212. Consideraliones de confessione et absolulione, in-S", 104.
213. Pétri di^ Candia, siinnnl ponLificis , Iraclalus de conceptione virgi- nis Mariae, in-12, 113.
214. Traclalus d3 baplismo, in-12, 113.
215. De anima, es. SS. Patribus. in-8», 104.
216. X'olae in libruni de cfralia et libero arbitrio, in-12, X.
217. Riibricae circa arliculos lidei, iii-12, 100.
218. De la conception de la Vierge avec le péclié, in-12, X.
210. Launoy, Démonstration de l'élat de la Faculté de tbéologie de Paris, depuis 1497, au sujet de la Conception, in-12, X.
220. An catbolici possint distinguere assertiones catliolicas et herelicas; — quae assertiones sint berelicae, quae calholicae ; — qualiter d3beant convinci lieretici; — qainam possuiit miiculari Jiercsi; — de punitione hereticorum; in-folio, 27.
221. De vindicta terribili Sabiniani beresiarcbae, in-folio, 85.
222. De conversione Judaeorum in villa Branae, in-folio, 13 A.
223. Controversia inter Deum et diabolum de judicio, in-i», 14.
224. Processus per bominem babilus contra diabolum ad tribunal Cbristi, a Petro de Aillaco, in-8'', 10.
225. Conlroversiae saeculi deciini sexti in epitome reductae, in-8», 3. 220. Abrégé des controverses du IG* siècle, in-S", 3.
227. Gersonis de pollutionibus, in-8'', 12.
228. Kjusdem practica brevis et utilis de confessionibus audiendis, in-8», IL
229. Kxamen de conscience, in-12, 175.
230. Aureum opus de peccalis cnpilulibus, in-8», 12.
231. Anselmi, episcopi Cantuariensis, opéra, in-12, 118.
232. Inquisitio de omissis, de diversis Icmporibus variis ecclesiae ofGc'.is designatis, in-4», 9G.
233. Definitiones s?ptem vitiorum capitalium, in-12, 150.
234. De vitiis et virtulibus, iii-8'', 51.
235. Liber conscientiae, in-4», G8.
230. Uayinundus ds consolalione, in-folio, 14 A.
237. Summa de foro poenilentiali utilis et necessaria, maxime sacerdo tibus super boc notiliam non babenlibus, in-8», 10.
238. Casus dubii circa restitutioiietn, iii-12, 150.
239. Comment on doit faire confession, in-8», 101 et 10.
240. Traclalus fratris *** de confessionibus et vitiis, in-4», 18.
241. Traclalus de superbia et aliis vitiis, in-4», 123.
242. Inquisitio scplem criminalium, in-4», 9G.
TOME xi.x. e
Lxvi INTRODUCTION.
243. Carmina de seplem principalibus viliis, in-S», 14.
244. Traclatus casuum, 10-4», A 2,
245. Qiialiter presbiter débet audire confessionem et ioiponere satisfac- tionem, in-12, 150.
246. Isidorus de viliis, in-12, 106.
247. Gesla Saluatoris, in-folio, 34.
248. Vila Jesu Christi, in-4», 11; in-8», 111, 91.
249. Gesla de passione Chrisli, inventa a Theodorico magno, impera- lore, in pretorio Poncii Pilali, in codicibus pubHcis, in-^", 56.
250. Prologiis in libro de vita Chrisli, in-8", 111.
251. Carmina de vita et morte Christi, in-12, 103.
252. Humberti, ordinis Minorum, vita Chrisli, in-12, 113.
253. Pétri de Lantvic, celestini, carmina de vita Christi et mysteriis, in-12, 2.
254. Transitus B. Mariae virginis, in-folio, 34.
255. De miraculis B, Mariae virginis, in-4'', 19.
256. Vita S. Mariae virginis, in-8", 111.
257. Vie de S. Brandan, abbé, en gaulois, in-folio, 87.
258. Nicolas Delleville, cêleslin, vila S. Pelri a Luxemburgo, de l'an 1663, in-foiio, 41.
259. De morte S. Eusebii, in-folio, 85,
260. De mirabili liberatione Silviani, in-folio, 85.
261. Severi Sulpicii vita S. Martini; ejiisdem très libri dialogorum de vita S. Martini; sermo S. Gregorii Turonensis de transita S. Martini; ejusdem de virtutibus et miraculis S. Marlini; operum ejusdem liber pri- mus; libelius cujusdam episcopi Trajectensis de miraculo S. Marlini, in- folio, 59.
262. De felici transita Malachiae episcopi, in-folio, 25.
263. Vita B. Febroniae, in-folio, 25; ce volume, écrit sur vélin, est em- belli par de la dorure et de bonnes vignettes.
264. Legenda Jacobi de Voragine, in-folio, 13 A; in-i", 180; on y voit la vie de S. Domice, de S'° Ulphe, S. Acheul, Jean Bassand, cêleslin.
265. Excerpta e Legenda aurea, in-12, 186.
266. Translalio S. Pelri Celestini, in-folio, 13 A.
267. Pétri d'Ailly vita S. Pétri Celestini, in-folio, DCP; ce volume, en vélin, est orné de vignettes.
268. Vita ejusdem, sur vélin; c'est l'ouvrage de Bérard, disciple du saint ; in-4'', 6.
269. Item, en vers latins, par Denis le Febvre, cêleslin, in --4°, XP, de l'an 1669.
270. Item, a quatuor ejus discipulis scripta, in-4'', 178.
271. Item, en vers latins; on lit en note qu'on trouva le précis de la vie du saint dans sa cellule; in-4'', 178; in-S", 45.
272. La vie de S. Pierre Cêleslin, en ryme, a Nicolao Delleville, celés lino, in-folio, 39.
273. Vita S. Rochi, in-4», 14-4.
INTRODUCTIOX. Lxvn
27i. Vila B. Joannis Bassandi, celeslini, en gaulois, par Nicolas de Slanno, céleslin, in-lG, C.
275. Vila et officium S. Barbarae, in-i", 6; c'est une compilation faite par Jean Wachersele, hemiile de l'ordre de Saint-Augustin, professeur en théologie; in-4°, 90.
27G. La vie de S'^ Barbe et celle de S'^ Marguerite, en vers, in-i", 103.
277. Passio iMicIiodemi, in- 4», 5G.
278. Vita S. Calharinae de Senis, in-12, 103 A.
279. La vie de S. Witasse, on vers romans, in-8°, 101.
280. Vita S. Nicolai, in-12, 103 A.
281. Extrada e vita S. Francisci, in-i», 126.
282. Apparilio angeli B. Francisco, teslamontiim S. Francisci, in-12, ILl.
283. Aicolaus Delleville de discipulis et sociis B. Pclri Celeslini, ir.- folio, 39.
284. Aliraculum S. Udonis, episcopi de Magdehourg, in-12, 106.
285. Vita B. Rogerii Forlis, archiepiscopi Bituricensis, in-16, KQ.
286. Preparatio ad missam, in-folio, 85; in-i", 11.
287. Biel in caiionem missae, in-12, 141.
288. r.eremoniae missae, in-12, CD.
289. De suffragiis sanctorum, in-folio, 23, sur vélin; in-8'', 91.
290. De horis canonicis, in-8'', 10 et 113.
291. Rituale, in-12, 116.
292. Missale, in-folio, OC.
293. Anliphonarium, in-12, XPQ-
294. Modus intonandi et proniinciandi lectiones, in-folio, OC.
295. Lecliones totius anni, in-folio, OC, sur vélin et décoré de vignettes.
296. Lamentationes Jeremiae, cum nolis, in-folio, OC.
297. Hildeberli, Xomagnicensis episcopi, Iractalus de expositions mis- sae, in-i», 8-4.
298. Xotitia compoti et kalendarii, in- 4°, 161.
299. Kalendarium vêtus, KQT.
300. Quomodo infirmi se debeant habere et qualiter assistendum sit mox mo.nturis, in-i", 62*.
301. Preces pro agonia mortis, in-4'', 56.
302. De officio missae, in-i", 11.
303. Bulla Urbani pro oflirio scu feslo corporis Christi, in-4'', 15.
304. Theodori, summi pontiOcis, rubricae, in-8'', 10.
305. Explicatio rubricarum, in-8'', 14-.
30(). Rubricae in libro spiritualis gratiae B. Mathildis, in-12, 114.
307. Liber ordinarius pro sacrisla et cantoribus, in-8'', 143, sur vélin, de l'écriture du Père Cuveron.
308. Breviariura, in-8», 707.
309. Breviarium Celestinorum, écrit sur vélin, en 1496, par Jean Coque- lot, in-12, 107.
310. Commendalio animarum, in-12, 118.
311. Officia ecclesiae, KQT, 118.
e.
Lxviii IXTRODICTION.
312. OfficiumB. Miriae, 118.
313. Officium passionis Domini, in-12, 103 A.
314. Orationariuni, in-8°, 02, en vélin; 140.
315 Oraliones et inlonationes, par Pinrie TApostole, célestin, in-16, MI.
316. Diurnals Celeslinorum, in-8°, 115; in-lG, 108.
317. Horae lamenlalionis B. Mariae super passionem Jesu Chrisli, in-12, 118.
318. Psallerium virg'mis Mariae et Salvaloris, in-12, C3; jn-8", 104.
319. Horae passionis Jesu Chrisli, M et 118, in-12.
320. Dialogue sur la doctrine du chant du choeur, in-12, 103 A.
321. De la psalmodie, in-12, 113 et 136.
322. Prosae cum oralionibus, in-12, 103 A.
323. Prosae de sanclis et mysteriis, 118.
324. Hymne sur le mariage de la Vierge avec S. Joseph, hymni sanc- torum, in-12, 118.
325. Missale monasticum, in-12, 103 A.
326. Horarium, in-12, V; le calendrier est ancien ; ce volume a été copié par Antoine Patironi, célestin, profez du 29 août 1468, prêtre en 1471.
327. Orign cantus ecclesiaslici, in-12, 120.
328. Caroli le Roy piologus in Manipulum florum, ex diversis ac variis aulorilatibus et senlenliis approbalissimorum doctorum recollectis ac decenli ordine p?r capitula instruclis compositum de elucidalione totius sacrae liturq[iae ac divinissimo eucharisliae sacramento; on y explique les cérémonies de la messe; l'auteur écrivoit en 1595; in'-12, 46 A.
329. Oflicium S. Trinilatis, in-12, 93 et 136.
330. Officium S. Anlhonii, in-12, 93 et 103 A.
331. Les heures de la Vierge pour tous les jours de la semaine, écrites en 1576, in-12, 97; le copiste se fait connoilre dans ces vers pitoiables :
Huuc sudore gravi quondam varioque libellum Constripsit moiiacliiis cui Belvacensis orijjo est. Quem soboles Thomam vocat et baptisma Joanuem; Parisius celebri in convenlu splendida mater Et quem celestiua cobors nunc sancta décorât, Scriptor ubi quondam mouachales sumpsit amictus.
332. Horae devotae pro defunclis, in-12, 136.
333. Régula S. Benedicti, in-4'', 20; en vers latins, 54; in-12, CD, avec des notes; 186; in-16, 100 et KQ.
334. Bernardi Cassinensis expositio regulae, in-8'', 142.
335. Expositio in eandem, in-4'', 156 et 164; in-8», 157.
336. Elucidatio in eandem, par un anonyme, in-folio, sur vélin, 181.
337. Commentaria in eandem, in-8'', 109; in-12, 162; c'est l'ouvrage de Pierre Lantwic; item, in-4'', par un anonyme.
338. Constilutiones S. Pétri Celestini, in-8'', OP; on y trouve d'anciens statuts et une bulle de Pie V portant deffence aux Céleslins de transmigrer dans aucun autre ordre; in-folio XIT, avec la liste des provinciaux; iu-4'',
IXTRODLCTIOX. i-xix
écrites en 1671, d'après rimprimé, par Cliarlcs le Tenneur, cêlestin ; ILI, OQV, 165; in-S", KO, avec les slaluts capitiilaires dejiuis 1598 jusqu'en 1615; lA et CD; in-12. G; in- 16, 100 : on y voit la suite des provinciaux jusqu'en 153i.
339. De ortu et orijjine Celestinorum, par Delleville; va jusqu'en 1649; in-i", Q\ 1 .
340. Réllexions sur la règle [de S. Benoît], in-i", 158. 3il. Fragmenta in [ejiisdem] regulani, in-i", 166. 342. Conslitulioncs canonicoruni roguiariiim, in-8'', 10.
3i3. Tractatus Humherti, ordinis fratruni Predicatorum, super regulam S. Augustini, in-12, li8.
34i. Régula et vita fiatruin Minorum, in-16, KQ.
345. Perlectiones quas reliquit B. Franciscus cuidam fiatri, in-i", .A2.
346. De inonasterio Cluniacensi, in-S°, 10.
347. A'icolai Delevillo, Atrebntis, et celeslini, séries et vilao provincialiutu et prioruni congregationis Celestinorum, iii-i", 177; in-12, CD; in-16, K(J.
348. Du même, fond.itions des monastères di3 France, accord avec le.s Célestins d'Italie, in-8", OP.
349. Eju^dem historia capitulorum generaruim, in-S", MK.
350. De modo visilationis monasteriorum faciendae, in-S", .MK.
351. Privilégia Celestinorum, in-16, KO.
352. iVicolai Delleville historia celestina, in-folio 39, SAV; l'ouvrage va jusqu'en 1670.
353. Renseignemens sur le même ordre, in-16, KQ; in-i", 177, QAl. 353 bis. Clironologie des ordres religieux, in-12, 113.
354. Documentum noviiiorum, iii-l6, KQ.
355. Dialogus noviiiorum, in-8'', 180.
356. Apologia de introduclo esu carnium in Heverlano cenobio, par Nicolas Delleville; on y voit une partie de l'histoire de cette maison et les raisons qui y ont introduit le gras avec l'agrément du Pape, in-4°, PM.
357. .loannes Gerson de non usa vel esu carnium, in-8°, 12.
358. Humhertus, ordinis Praedicatorum, de volis religionis, in-12, 146.
359. Xicolai Delleville, celestini, militia religiosa; l'auteur la compotoit en 1655; in-lolio, 9.
360. Exhortatio ad monachos, in-i", 18, A2.
361. Quaedam hona quae proveniunt ex observatione silentii, in-i", 68.
362. Quaestio de ingressu altcrutrius conjuguin in religionem, in-i", 11. 362 Ois. L'trum monachus teneatur obcdire |)raelato suo, in-i", .'\2.
363. Carmina de laude cellae, même volume; in-12, 113, 106.
364. Joannis Gerson epistola de perfectionc et modcramine religionis, in-4», 126.
365. De disciplina claustrali, in-8", 157, 180, par Thomas Malleolli.
366. .Alpliabetum monachi, iiulore Tliomà Malleoli aCampis, in-8", 180.
367. Commenditio vitae solitariae, in-8", 1^0.
368. Enchiridium monachorum, in-8", 180.
369. Vita boni monachi, in-8", 180.
Lxx INTRODUCTION.
370. Senlenliae extradas e seimonibus ad novilios, in-S», 180.
371. Joannes Vallcnsis de informalione rcli<T[iosoriini, in-8», 48.
372. Liber erudilionis rcligiosonim, sur vélin, in-S", 57.
373. De vita et disciplina claustrali, in-12, 103.
374. De religiosis, in-12, 113.
375. Laus silenlii, in-12, 175.
376. Tractatus de religione et castitate, de la main de Robert Caron, cêh'slin, in-12, 146.
377. Torneimcntiim monachorum et canonicorum, poeiiia, in-12, 106.
378. Qiiolidianmn monachorum, in-16, KQ.
379. Stntuta monachorum, in-16, KQ ; in-12, 106 A.
380. Solatium monachorum, in-12, 8 A.
381. De obedienlia et inobedienlia, in-i% 19.
382. .Toannes Tritomius Spanhemensis, de ruina ordinis S. Benedicli, in-lolio, 59; in-4°, 103.
383. Oratio ad virginem Mariam, in-12, 136, KQT.
384. Pétri Pocquet, celesliui, orationarium seu expositio in vitae Christi mysteria, in-folio, 5.1, papier et vélin.
385. Orationes venerahilis Bedae, in-4°, 11 ; in-12, KQT, sur vélin.
386. Bartholinus de oialione, in-12, 113.
387. De oralione, anonimus, in-12, 136.
388. Oraison à S. Chailemagne, in-12, KQT.
389. Preces in quinque vulnera Christi, écrites en 1478, in-12, M.
390. j\ledilationes de passione Jesu Christi per horas distinctae, in-folio, 85; in-8°, 111; in-12, 149.
391. S. Anselmi super evangelium : u Inlravit Jésus in quoddam castel- lum n , in-12, 136.
392. Réflexions sur les trente deniers de la Passion, in-8'', 14^.
393. Cenlum meditationum dominicae passionis, in-i", 15, sur vélin.
394. Anselmi tractatus de passione Domini, in-16, 17, vélin.
395. .loannis Gsrson centilogium elegiacum de meditatione Crucis, in-8°, 151.
396. Meditationes de quindocim gaudiis B. IMariae virginis, in-folio, 34.
397. Dévote méditation de la Vierge à la Croix, avec la réponse de la Croix à la Vierge, in-S», 111.
398. Meditationes de regno Dei et habitantibus in eo, in-8», 104.
399. Meditationes in canonem missae et resurrectionem, in-8°, 14-.
400. Medilationes super Salve, regina, in-8'', IL; in-folio, 13 A, vélin.
401. Meditationes super psalmos poenitenliales, in-12, 116.
402. Hildefonsi archiepiscopi orationes.
403. Imilatio Christi, in-12, 103; in-16, ML.
404. Annotationes in lihrum Thomae a Kempis de imilatione Christi, in-8'', 180, de la main de Jean Galand, célestin.
405. Chapelet d'amour spirituel, in-12, 103 A.
406. Horae dominicae pietatis, in-12, KQT.
407. Rosarium Jésus et Mariae, in-8'', 14*.
IXTRODIICTIOX. i.xxi
408. Conjugationes devolionis, in-8", 119.
409. Itinerariuin scolaslicum predicalionis et miraculorutn Jesu Clirisli, in-16 ML.
410. Quaerimonia B. Mariae ad Crucern el Judaeos, in-i", 84.
411. Epistola B. Ignalii ad virgincm Mariam, responsio virginis Mariae, in-8», 10.
412. Commendatio B. Mariae virginis, oratio quae Trifolium vocatur, ad virginein Mariam, in-S", lOi.
413. Penscez sur la S'= Vierge, ibidem; in-12, 103, 175.
414. Assignaliones de B. Maria, ex libro Mandeviilae; item, en gaulois ; in-12, 175.
415. Document contre les tentations, in- 4», Si.
416. Instructio ad spernendum nuindum, in-i», 19.
417. Instructio super confessionem, in-i", 19.
418. De instruclione animae per Adam a Sanclo Viclore, in-'i», A2.
419. Loyal enseignement pour faireaimerDieii et le prochain, in-12, 103A.
420. Interrogations à un mourant, in-12, 103 A.
421. Monila B. Isidori ad inslruendum liominem qualiter vitia valeat evitare, in-i", 18.
422. Manuale juvenum, in-S", 180.
423. Manuale parvulorum, in-8°, 180.
424. Revelationes B. Malhildis, in-12, KQT; in-8°, 14*; in-12, 113.
425. Pétri, abbalis Cluniaccnsis, tractatus de revelatione nionachi angli, anno 1196, in-8», 10.
426. Revelationes S. Brigillae, in-8", 17.
427. Ejusdem (?) liber celcstis imperatoris, iii-8", 17.
428. Epistola solitarii ad reges, in-8°, 17.
429. Revelationes S. Angelae de Fulgineo super Passioncm, in-8", 14-.
430. Dicta S. Calbarinae de Senis su|)er Passionem, in-8", 14'.
431. Ejusdem liber divinae doctrinae, in-12, 8 A et 154. Ces dialogues ont été mis en latin, l'an 1419, par Etienne de Sienne, prieur de la char- treuse de Grâce, proche Pavie.
432. Revelationes de gaudiis B. Mariae, in-12, 136.
433. Joannes Gerson de revelaliouibus sanctoriim et visionibus, in-8'', 12.
434. Raptus seu visio Tundali, in-4", 14.
435. Qualiter veniat homo per contemplationem ad visionem Dei, in-12, 103.
436. Visio pueri nomine Guillelmi, in-4", 14.
437. Coronae B. Mariae viiginis, in-12, KQT.
438. Tractatus de corona myslica virginis Mariae, in-12, 136.
439. De vita activa et conteniplaliva, in-folio, 111.
440. De contemplatione Domini nostii Jesu Cluisti, in-8, IL.
441. Tiiplex via Sion et contemplalionis, in-8", 48.
442. Compassio super mortem Ghrisli, in-12, 103 A.
443. Contemplatio super passioncm Jesu Christi pro singulis horis cano- nicis, in-8", 48.
ixxn I\TTRODUCTIO\T.
■iii. Scptem remédia ad Deuin atdenler amandiim, in-12, 89.
445. B. Pétri a Luxemhurgo iter spiriUiale percgrini, sive liber de con- templa rmindi, in-folio, 41, traduit par MicolasDelIeville, céleslin, l'an 10G5.
440. Hugonis a Sancto Victorc claiistrum aniniae, in-4°, 18, sur vélin ; in-8", 5; in-12, 148.
447. ColIo(iijiinn criicinxi et peccaloii.<;, in-4", 54; in-S", 14'.
448. De purgalorio S. Palricii, in-i", 14.
4'(0. Decem slultitiae in bello spiriluali, in-4», 14.
450. Libelliis de tribus labornaculis in quibiis castra tenent très niili- tares virtutes, paupertas, hiimililas et patienlia, iii-8'', 80.
451. ïboniae a Campis soliloquium animae, in-8», 80.
452. De la croix de Jésus-Christ, in-12, 175.
453. Arbor crueis Jesu Christi, in-12, 149.
454. De locutione animae ad Creatorem, in-12, 103.
455. Dialogue entre la Vierge et la Croix, in-12, 106.
456. Les div-huit mets dont seront servis les élus, in-12, 106.
457. La voye du Paradis, in-12, 136.
458. Le miroir de l'àme, in-12, 136.
459. Quinque gaudia et septem gaudia virginis Maria?, in-12, 136.
460. Les mets et joyes des saints et amis de Dieu ; mets et douleurs pour les damnez; in-12, 103 A,
461. Horologium sapicntiae, in-H", 104.
462. De divina sapienlia, in-8'', 104.
463. De beneficiis Chrisli, in-12, 136.
464. De promissis celestibus, in-12, 136.
465. HenriciSuso, germani, hornlogium sapientiae, in-folio, lA, sur vélin.
466. Méditations, par le même, in-12, 149.
467. Des vertus, des itioyens de bien vivre et bien mourir, in- 4°, 14.
468. De duodecim fructibus tribulalionum, in-12, 175.
469. De la tribulation, en latin, in-4'', A2; in-8», IL.
470. Nolabilia de viliis, 10-8», VT, 22 A. 47 J . Decem gradus humilitatis, in-12, 113.
472. Septem gradus humilitatis, in-8'', 12.
473. De virtule humilitatis, in-12, 136.
474. De ulilitate tribulationum, in-8'', 104.
475. Diclionarium morale, id est liber calholicon, in-12, CD.
476. Summa aulorilatum sanctorum, in-8'', 51.
477. De fideli dispensatore, in-S», 180.
478. De triplici causa slerilitatis mentis ex Daniele, in-12, 113.
479. Joannis Gerson de cognilione castitalis corporis ; ejusdem opus trium dierum; de veneratione reliquiarum; in-8'', 12.
480. Scientia moftis, in-S", 104.
481. De pugna carnis et spirilus, in-12, 113.
482. Collecta e libro de dono perseverantiae, in-12, X.
483. Extraits du Guidon spirituel, in-12, 0, écrits, en 1621, par Nicolas Dufeu, céleslin.
IXTRODUCTIOM. I-xxiîp
48i. D3 cffcclibus (livini amoris, in-S", 46.
485. Huc^n de Saiiclo Viclote de lande caritilis, in-i", GS; in-lG, i\IO>
4SC. De caritale DA et proximi, in-12, 13(5; in-folio, 35.
48". rralris Ro^erii, orditiis Minoriim, formula lioiieslae \ilae, in-12,8.A^
48S. Forma spiritualis vilae, in-8°, 104.
489. B. Anselmi, Canluaricnsis arcliiepiscopi, formula vilae, in-8", 17i_
490. TraclaUis de amore, por quemdam cailiisianiim, in-12, 148.
491. Règles de la morale clirélienne, in-8', MV.
492. Hiigonis de Palma slimnlus amoris, in-S", IL.
493. Cartula de conlomptii imindi, in-i", 8i.
49i. Hugo a Sanclo Viclore do conleinplu mundi, in-i", 8i. 495. Horlulus rosariim, in-S», 180. 49G. De paradiso, in-8'', IL.
497. Vallis liliorum, in-8», 180.
498. Règles pour bien mourir, in-12, OP.
499. Do la patience, in-12, 13G; in-S», 102.
500. Joannis Gerson leslamenlum percgrini, in-S», 10.
501. Vincentii Bellovacensis epislola ad Ludovicum regem de moite- amici, in-folio, 20 .\.
502. Les neuf paroles d'Hubert de Cologne, in-12, 175.
503. .loannis Gerson ulilis scriplura pro simplicibus, in-i», 84. 50i. Liber de timoré, in-8», 4G.
505. Maximes morales el spirituelles, latines et françoises, in-12, QR, oOG. Pierre d'Ailly, de quatuor exerciliis spirilualibus, in-12, 103 A.
507. Ejusdem prologus liujus operis, in-12, lOG.
508. De vana gloria mundi, in-S», 51.
509. De vera compunclione cordis, in-8», 180.
510. Des vertus morales, in-12, 175.
511. Lamentation sur la perte de la virginité, in-8», 140.
512. La morale chrétienne, ou la vie spirituelle selon les principes de S. Augustin, in-i», IGl.
513. De poenis inteinis, in-8», IL.
514. Virtutes re(iuisitae ad edidcium spiritnale, in-12, 13G.
515. De refrenalione linguae, in-12, 13G.
5IG. Traité de la mort, des peines de l'enfer et des joycs du paradis, in-12, 103 A.
517. De la discrétion et prudence, in-12, 103 .'\.
518. S. Anselmi, Cantuariensis arcliiepiscopi, lamentalio morientis, in-12, lOG.
519. De doctrina cbristiana, in-folio, 35.
520. Liber ad Paulinum de cura pro mor'.uis agenda, in-folio 35.
521. Morum informalio, de ingressu filiorum Israël in Egipto e.xlracla; quid zelus; in-folio, 19, sur vélin.
522. La régie des lins amans ou do charité, in-i», 123.
523. Hugonis traclatus de vana conversalione hujus saeculi, in-i», .A 2.
524. Quod debcmus spiritu ambulare, de elcemosina, in-4», A 2.
i,\xiv INTRODUCTION.
525. Traclatus de reformatione viritim animae, in-S", 10. 520. Compaiatio militis mundi ciim milite Chrisli, in-S", 51.
527. Consolalio pauperum et infiriiiorum, hospitale pauperum, in-8", 80.
528. Tractatus de verbo Dei, in-8'', 45.
529. De oplima cogitatione sui ipsius, in-S", IL.
530. De pocnis inferni et gaudiis celeslibus, in-S", 104.
531. De inferno et damnatis, de purgatoiio, exlremo judicio, signis pas- sionis Christi, morte, peccatis, periculis undequaque, in-8», 40; cet écrit, renfermé dans le volume intitulé : De abondaiilia exemplorum, a été com- posé par Etienne de Bourbon, dit de Bellavilla; ce manuscrit, sur vélin, est ancien et n'a pas été imprimé.
532. Variétez morales, tiréez de rÉcriture, des casuistes et de rhistoiie, in-4°, 63.
533. Antonii a Porta tractatus contra olium; il le dédie à Jean Quelieu, son maître; in-4'', CC.
534. De plantalione celesti, in-12, 103.
535. De dignitate religionis, in-12, 135.
536. Roberli de Villers, celestini, coUectiones, in-4'', 4; ces extraits, par ordre alphabétique, concernent les vertus et les vices.
537. Sermo de conceptione B. Mariae virginis, in-12, 148.
538. Sermon pour apprendre à bien mourir, in-12, 106.
539. Sermo de Passione, in-12, M.
540. Sermo de planctu B. Mariae virginis in morte Christi, MO.
541. Sermo de memoria passionis Domini, in-12,. M. On lit à la fin : « Tradalis parvum codicem istum fratri Jacobo Oger, celestino, si reperiatis alienatum. »
542. Extraits des sermons de Gabriel Anchino, chanoine régulier de Sainl-.Iean-de-Latran, ih-12, 135.
543. Exhortatio ad bona facienda, in-4», A2.
544. Sermones Joannis Gerson, in-12, 103.
545. Sermones Francisci de Maronis, ordinis Minorum, in-12, 113.
546. Sermones Joannis de Abbatisvillainevangelia et epistolasdominicaru m anni, in-folio, 2 volumes, 7 A ; écrits, en 1593, par Guillaume Lorel, céleslin.
547. Anselme du Cbastel, célestin, sermons, in-4», 58.
548. Sermons du Père Nicolas Cuveron, in-4'', 58.
549. Extrada e sermonibus, in-16, KQ.
550. Exhortations sur la règle de S. Benoît, in-4'', 165; on les croit du PèreCrespet; ibidem, 124.
551. Sermons, de la main de Pantaléon Le Beuf, célestin, profès de 1542, in-4», 144.
552. Claudii Boudan de festivitatibus, in-4'', P 168.
553. Themala concionum omnium solemnitatum totius anni, in-8», 22 A.
554. Pdri Blesensis epistolae et documenta, in-4», 19.
555. Sermon sur Pasques, in-12, 171.
556. SiMmo de Spirilu sancto, in-12, 171.
557. Sermon sur la Toussaint, in-12, 103.
IVTRODUCTIOX. i xxv
558. Sermon sur les niorls, in-12, 103.
559. Sermo de niysleriis, in folio, KE; in-i", P.
500. Sermon sur la mort, in-12, 100.
501. Sermon sur le mépris du monde, in-12, 171.
502. S. Aujjuslini epislola de miraculis seu magnificenliis S. Hieronymi, in folio, 85.
503. Huoonis a Sancto Viclore de morte, in-folio, 13 A.
504. Sermo de morlificalioiie, in-12, 171.
505. Sermo qnod in dolore peccalorum nccessarii sunt pudor, limor, spes et amor, in-12, 171, vélin.
500. Diclionarium paiiperuni, in-S", 125; c'est un recueil de discours adaptez au\ dimanches, fériés et aux; saints, vélin.
507. Jacobi de Voragine sermones de feslivilatibus, in-8°, 10 A,
508. Joannis de Choricovia sermo de monte aureo, in-i", 50 et 103.
509. Robert, évèque de Lincoln, sermon prêché devant le Pape, in-folio, 3i.
570. Bedae, SS. .Maximiet Joannis episcopi sermones, in-folio, BB, XSM.
571. Joannis Gerson collectio scrmonum in Magnificat, in-folio, 30.
572. Magistri 00 Lomiliae dominicales et de sanctis, in folio, 84, de l'an 1219, vélin.
573. Sermones tolius anni, de la main de Pantaléon Leboeuf, céleslin, in-4°, 144, 123, en gaulois, de Tan 1397, vélin; 8; in-12, 113, de l'an 1437.
57 4. Hildeberli, Cenonianensis episcopi, sermones, in- 4", 50. 575. Bertoldi sermo in coena Domini, iti-4», 50. 570. Sermones de sanctis, in- 4°, 90.
577. Discours sur les mystères et les saints, par un céleslin, in-i", 129, 182; in-8«, 137.
578. Joannis Gerson sermones, consiJeraliones et epislolae ad fratrem suum celeslinum et ad alios, in-i", 120; il y a une épître adressée au Père Bassand, provincial d^s Célestins.
579. S. Bernardini de Senis sermo in fL-slivitale B. .Mariae virginis et alii, in-8», 10.
580. Jacobi de Villers, celeslini, e\hortationes super regulani S. Bene- dicli, in-S", 155.
581. Nicolas Delleville, célestin, sermons, in-S", QBS.
582. Discours sur le triste spectacle et assistance de la Vierge à la mort de Jésus-Christ, traduit du lalin de Clilovée, in-8'', 183.
583. Exhortatio ad virlules, in-12, 103.
584. Sermo magislralis de jiassione Domini, in-10, 49.
585. Lettres de Sénèque à S. Paul, avec les réponses de l'apôtre, au nombre de 14; la mort d'Hérode; in-folio, 34.
580. Testimoniiini Joseph de Jesu Chrislo, in- 4", A2.
587. B. Isidori episcopi testimonia de passione Christi, in-folio, NS.M.
588. De slatura et qualitale corporis Josu Christi, in-12, 100; in- 4", A2; in-8», IL.
589. Philippi de Maizieres opéra, ejusdem epistola de morte L'rbani quinti, in-12, 113.
I.XXVI I\^TRODUCTIO\'.
590. Chronologia paparum ad annum 157G, iii-8", 3.
591. (]|]ronolo<]ie des cvêf|iies, in-16, KQ- 59i2. Précis des hérésies de liiitlier, in-l:2, 135.
593. Douze douleurs de la inoit, selon S. IJeinard, in-12, 103.
59i. Les stations et iudulijeuces de la ville de Home, in-folio, XIT ; in-4°, 0.
595. Disserlatio de ronianoruin ponlificum dcfinilionibus circa fidem , in-4», IGl.
59G. Kpistok Sathanae ad principes et redores Ecclesiae, n<* 84 (année 1351), in-i°, 56.
597. Càtaloji[us archiepiscoporuni Remensium, in-S", 9G.
598. Kx epistola Joannis Gerson de valor^ indulgenliarum, in-12, M.
599. Chronique des SS. Pères et des papes jusqu'à Clément VII!, in-lG, KQ.
600. Considérations théologiques touchant rinfaillibilité attribuée an Pape en ce qui regarde Li foy, in-i", 161, par liardenois, célestin.
601. Dialogi Okami de jurisdictionc et polestale Ecclesiae, in-folio, 27.
602. Extraits des annales sacrées, contenant, par ordre alphabétique, ce qui regarde les papes, les hérésiarques, les princes, les cérémonies ds l'Eglise, jusqu'en 163i, in-i", 127.
603. De la résidence des évéques, in-i", 161.
60i. Chronologia summorum ponlificum episconorumque Remensis el Noviomensis ccclesiarum, in-i'', 96.
605. De statu clericorum, in-S", 22 A, de la main de Jean Courbet, célestin,
606. De moribus ecclesiae calholicae, in-12, XYZ.
607. Epistola lugubris et moesta, simul et consolatoria de infelici expug- natione ac misera irruplione et invasione insulae Euhoye, diclae Eligro- pontis, a Turcis, ad cardinalem Bessarionem directa, édita a Roderico San- tii, episcopo Palentino, hispano, in-folio, 3 15,
608. Chronica a tempore .lulii Caesaris usque ad annum iil , in-folio, 87; elle est prise de Suétone, Joseph, Eusèbe, Hélinand, Rufin, Cassiodore, Lactance et autres.
609. Martini Poloni historia summorum pontificum et impcralorum, in-i», 22, sur vélin.
610. Aetates mundi, in-8", 10 i.
611. Des faits et dits des anciens, in-12, 116,
612. Chronologie des roys de Erance jusqu'en 1680, avec les parlicula- ritez de leur règne, in-16, KO; in-i», 96,
613. De ortu Erancorum, in-8'', 3.
614. Mathieu de Goussencourt, saintes preuves généalogiques de plu- sieurs seigneurs et dames illustres, desquels sont issus des saints et saintes, in-folio, KQE.
615. Jean de Mandeville, chevalier, voyage de la Terre sainte, avec la description de ce pays, de la main de Guy Ruissole, célestin, en liQi.
616. Description de la Terre sainte, in-12, 175.
617. Chronologie et conquêtes des empereurs jusqu'en 15i0, in-16, KQ.
IMRODLCTION. Lxxvii
• 618. Chronologie des roys d'Anoleteire et d'Ecosse, in-16, KQ.
619. Egidii lloinani liber de regiiniiie principiim, in-i", 17, 1!S, 19, par exlrails.
6:20. Claudii Rapine carmina in lionorem Joannis Bassandi, celeslini ; foniatio monaslerii .Marcossiensis ; in-8", i5.
621. Carmina de passione Jesu Cliiisli, in-12, 56, 106, 118.
622. F. G., religieux cordclier, le Slabat mater, in-12, M.
623. De nalivilale Chrisli, in-12, IKî.
62 i. Complainte à la Vicrj^c, in-12, KQT.
625. Carmina de l'eslivitalibiis anni, in-i», 184.
626. Giiilla;ime de Lessan, céleslin, sonnets sur les mystères de la reli- oion, in-i", 50, sur vélin.
. 627. XLcoIui Delleville, celestini, tragediae, in-i», 61 et 62.
628. De Bailleul Canu, vers en l'Iionneur de S. Pierre Céleslin, in-i», XI*.
629. Hildcljerli carmina, in-i", 5G.
630. Hymni, in-i", 5i.
631. De meditatione morlis, in-i», A2.
632. De vila Jesu imilanda, in-8", 180.
633. De lande cruels, in-12, li9.
63i. i'rophetia sybillae snpienlis, in-folio, 3i. 635. C.irmina sybillae Erillioae, in-12, 113. 63G. Carmina quaedain de s^billis, in-8°, 3.
637. De morte, virtulibus et viliis; carmina Forlunati ad S. Dulfum; vers sur l'âme dévote ; in-12, 175.
638. Morale metrum in lillimo serpcntino de diverso hominis statu, ibidem.
639. Carmina de contempla niundi, in-12, 135, 186.
6i0. Carmina de angelis, arcliangelis et S. .Anna, in-12, 116. 6il. Bataille du corps et de l'âme, dialogue, in-12, 103 A.
642. Modus cantandi officium, in-8", 109.
643. Xicolai Delleville, celeslini, S. Eustachius, S. .Aletius, 1653, trage- diae ; ejusdem altéra, Susanna sive bonor reparatns auxilio B. Mariae vir- ginis; ejusdem Suilocopius sive regni conteniptus; Xalbalocus sive sagaruni oracula periculosa; in-4", 61, 62.
644. Deux poëmes, en vers romans, sur les préceptes de Caton, 10-8", 101.
U45. Sivin, céleslin lyonnois, sonnet à la louange de Guillaume de Les- sin, confrèie; autres par François de Beaufort, B. Tliomé, de Lyon, el Adrien de .Musmo, de Paris, céleslins; in-i", 50.
646. Ebrardi carmina, in-folio, 34.
647. Xicolai de Sains, celeslini, carmina; il y a une pièce sur l'entrés des Allemans en France; in-12, 135.
648. Proverbia, in-12, 175.
649. Rbelorica seii commentarii in Marci Tullii Ciceronis libres de ora- tore, 1626, in-8", 27, 29.
650. De parlibus oralionis, ii.-8", 104, 119.
I.XXVIH IMTRODUCTIOW
651. Brèves in Aiistotelis Organum inslitutioncs, disputationes in ejusdem Logicam, in-S», KT.
G52. IMiilosophia peripatelica, 1613, in-folio, KC,
653. Lucii Annaei Senecae de reinediis fortuitorum, in-16, ML; in- folio, 34.
654. Opuscules de Sénèque, traduits en françois par Florent de Alove, en 1558, et dédiés à M. de Cré(|uy, évê([iie de Nantes, in- 4», VTS.
655. Alani carmina de dialeclica, in-I2, 175.
656. Philosophia, in-folio, SCR; in-i", L.
657. iManuale physicum, in-12, YZ.
658. Firmini Tonelier, compendium dialectices, in-l:2, &, dicté par Vincent de Lessan, céleslin.
659. Compendium logicae, in-12, P, de la main de Jca;i Obry, célestin.
660. CompendiLun moralis, in-4», H, 9, 10.
661. De creatione mundi, in-H", 14*.
662. Senecae liber de beneficiis, in-folio, 34, sur vélin, avec des vignettes.
663. Anonymorum philosophia, 1617, in-12, Z.
664. Logica et moralis, écrit, vers 1640, par Hilaire Milquin, célestin; in-folio, 32, MSA; in-i°, 5, NO; 11, 12, 13, 14, 15, 16.
665. Physica, in-folio, RSC; in-4% TV, XY; 124; in-8», 3.
666. Liber de anima; Radulphi Bricon quaestiones de anima; Gualterus de Brulay de polenliis animae ; Guillelmi de Lechen liber de morte et vita secundum Arislotelem; in-i», 1234.
667. Compendium philosophiae, in-16, &.
668. Alberti Magni tractatus de mineralibus, in-folio, 34.
669. Vincentii de Lessan, celestini, compendium philosophiae, in- folio, 65.
670. Guillelmi Okami logica, id est commentaria in quatuor libres phy- sicorum, in-4'', 43; ce manuscrit, sur vélin, est ancien.
671. Joanniste Certain philosophia, in-4'', 1234, de l'an 1609 et 1613; ibidem, 5, 6, 7, de la main de Jacques de Villers, céleslin.
672. CoUectiones e coUegio Conirabricensi, ibidem, par le même de Villers.
673. Quaestiones quae non continentur in collegio Conimbriensi, coUec- tae ex diversis authoribus, ibidem, par le même.
673 bis. Annotationes in libro de coelo et mundo, ibidem, par le même.
674. Quaestiones metaphysicae, ibidem, par le même.
675. Commentaria in libres Aristotelis physicerum et meteorologicorum, in-4°, NVP.
676. Barlhelomaei de Pise compendium philosophiae moralis, in-4'', 17, 18, 19.
677. Prolegomenon in octo libres physicorum Aristotelis, in-4'', 17, 18, 20, de l'an 1616.
678. Francisci Leleu, celestini, philosophia, in-4", 35, 37; P31.
679. Tractatus de anima, secundum physicam, in-8'', 3, de la main de Pierre de Sure, célestin.
INTRODUCTION. lxxix
680. Prima pars Nichomacliiae Arislotelis, in-S", 51 ; elle a élé traduite de l'arabe en latin l'an 1243.
G81. Traclatus siiinnuilaruin Peiri Hispani, in-i", 44.
G82. Le compost manuel ou niétliode sur les doigts de la main pour connoitre très facilement et à perpétuité les diflérens âges de la lune par rapport au cours du soleil, elles fêles mobiles dans tous les siècles passez et à venir, depuis le concile de Nicée, en 3:25, avec une entière intelligence des supputations anciennes, in- 4", IGO, de l'an 1582.
G83. Ph. de la Hire tal)ulae aslronomicae ad meridianum Parisiensem, in-4», 1, 3, 5.
684. Ilaymundi aslronomia, in-4", 95.
685. Lunarium, in-^", 96.
686. De nalura syderum, venlis, luna, signis celeslibus, compolo, anno solari et mensibus, in-S", 104.
687. Geographia, in-folio, MSA, de la main du Père Delleville, cêlestin, qui écrivoil en 1G29; in-^", Si).
688. Fluminum situs et origo, situs praecipu[or]um monlium, in-i",
689. L'art, science et pratique d'cscripture de la lettre dicte de forme, et aussi de noter, composé en 1550, j)ar un cêlestin d'Eclimont, qui signe F. D.; in-4», BO.
690. Ars Raymundi Lully, in-folio, 29.
691. Liber vitae humanae, par Bernard Gordonius, françois de nation et de l'Académie de Marseille, lequel écrivoit en 1305; Elluchasem eslimitar de Baldacli; tractalus Tacuini sanitalis; de sex rébus ad sanitatem atlinen- tibus ; niodus elevandi, traclandi, sanandi parvulos; niodiis regendijuve- nes, adolescentes, senes, curandi morbos et omnes infirmitates; in-folio, 20 A; cet ancien manuscrit, sur vélin, est un présent de Hugues et Jean d'Ailly.
692. Schola Salerni de sanitate tuenda, in-^», 14.
693. Extracta e Decretalibus, in-8'', 172.
694. Extrada e causis et (piaeslionibus Decreli, in-12, 134.
695. Gollecta e libro Decreli et ipsius apparatu, in-8", 51.
696. Autoritales juris civilis et canonici, in-12, 175,
697. Concordat entre les Célestins de France et ceu.\ d'Italie, KQ.
698. De observations legum, in-4", 11.
699. Delegibus, in-8», 172.
700. Direclorium accenlus de brevibus et longis, in-folio, 8, sur vélin.
701. Modus scribendi diversis persotiis, in-4", 19.
702. Elhymologia vocabulorum ordine alphabetico, in-4", A 2.
703. Regulae accentuum, in-8", 104.
704. De tribus abbrevialioni!)us, in-S", IL.
705. Extrada e Papin, in-12, 148.
7(1G. De apparilione spiritus propo Ambianum, anno 1477, in-8", 14^. 707. Quolibda delracta per Poquet, celeslinum, visa per (Gersonem) Cancellarium Parisiensem et per ipsum ampliata, in-12, M.
Lxxx INTRODUCTION.
708. Slephanus de Borbonio seu de Bellavilla, liber de limore vel de abiindanlia exeinplonim, 4C.
709. Dicta Calonis, in-8», 186.
710. Remarques sur différentes matières, in-12, 4, 120.
711. Vie de plusieurs célestins célèbres, in-8°, OP; in-4°, 19.
712. Philomena, le rossignol, iti-4", G8.
713. Nicolai Delleville vita R. P. Pvicolai Cuveronii, Atrebalis, provin- cialis provinciae cisalpinae Celeslinorum, in-4», XP.
714. D^ honesto et utili, imago mundi, in-folio, 34.
715. Soliloques et dialogues sur la vie solitaire, in-folio, 30.
716. Micolai Delleville veridica recreatio, in-folio, 41.
717. R. P. Joannis Fronteau, canonici regularis Saneti Augustini et can- cellarii Parisiensis apud Sanclam Gonovefam, epislola ad Portu Regienses, in qua ostenditur venerabilem Ihdam minime fuisse monachum ordinis S. Benedicli, 1659, in-4», 161.
718. Farrago, in-4°, 122.
719. Senecae Proverbia, in-i», A 2.
720. Extrada e libro fratris Gerardi de Frnnchelo, oui (itulus Vita fra- trum ordinis Predicatorum ; exlracta e compilatione de laude et preconio Alberti Magni et aliorum doctorum ordinis Predicatorum; in-8'', 10.
721. Franciscus Pelrarqua de sui ipsius et multorum ignorantia, in-8", 15, sur vélin.
722. Titres des papes, cardinaux et autres, quand on leur écrit, in-8», 104.
723. De mulliplici timoré; de memoria praeteritorum ; in-S", 103.
724. Epistolae, in-8", GH ; on apprend, par une note, que l'auteur de ces épitres fut maître d'Hémilian.
725. Excerpta e Floreti libro, in-S", 186.
726. Epistolae diversae, in-12, 132.
727. Ciitalogue des écrivains, in-16, KQ.
728. Petrarcha de remediis utriusquc fortunae, in-folio, A 38, sur vélin, embelli par des figures et des vignettes dorées.
729. Idem, de vita solitaria, in-folio, 2 P, vélin.
La Bibliothèque d'Amiens ne possède que deux volumes pro- venant des Célestins, les n"' 522 et 523 ; on en trouve deux autres à la Bibliothèque nationale \ deux au Musée britan- nique^j deux dans la collection de lord Ashburnham^j le cata-
' Mss. lat. 10358 (OEuvres d'Evrard de Bélhunc, Pierre de Blois, S. Bernard, Albert le Grand, Hildebert, Orosc, S. Augustin, Jean de Garlande) et 12427 (Somme de Jean d'Abbeville).
- Fonds Biirney, n'" 300 et 301, sermons de S. Bernard.
3 Barrois 86 (Feliarchae de remediis ulriusque fortunae) et 176 (Pétri de Alliaco . racditaliones et protcslalio; oraliones).
IXTRODUCTIOM. lxxkj
logiie de la bibliothèque du révérend James H. Todd, vendue à Dublin en 18G9, en mentionne aussi quelques-uns *.
Les manuscrits constituant la bibliothèque du chapitre d'Amiens paraissent avoir disparu dès le XI l" siècle, sans qu'il soit possible de découvrir la moindre trace de ce qu'ils sont devenus^. On peut toutefois avoir une idée de la composition de celte librairie, «jràce à deux inventaires , conservés aux Archives départementales de la Somme (Armoire 1, liasse 50, n° 5, parchemin); le plus ancien (8 feuillets) remonte au mois de mars 1348; l'autre, plus complet (01 pages), a été dressé en 1420. Nous publions ici, après J. Garnier, le texte de ces documents, non sans l'avoir collationné avec soin sur l'original.
I. IWK.VTAIRE UK MARS 1348.
1. Ilem, textiim deauiatum, in ([iio est yiiiago D^'i sedenlis in majeslat;".
2. Item, textuin deauratmii, in quo est ymago \i. Virginis amplexanlis filuiin.
3. Item, textiini novum deinratum, cum euvangelioriim vase corino.
4. Item, II textus euvangeliorum, coopertos de aigento, cum duobis (sic) crucifixis, deauratis ex ordinatione doniini .lohannis Monachi.
5. Item, duos asseres veteres texluum, parlim deauratos, (|uorum unus hahet ymagincm crucifixi et alter Maiiam et angelum, et deferuntur cum B. Honoralo.
6 (Cf. 22^). Item, ununi epistolarium, coopertum de argento.
7. Item, parvum librum processionum, tectum de argento.
8. Item, unum vêtus ordinarium, tectum de argento.
Hec sunt volumina lihrorum.
9 (Cf. 9). Primo, nos habemus missale novum, sine epistolis et evange- liis, in duabus peciis, pro magno altari.
' X"' 1354, 1358-1300, 13G8.
5 Garnier, biventaire du trésor de la calhèdrrde d'Amienx, dans le tome X, p. 229 et siiiv., de la 1" série des Mémoires de la Société des Antiquaires de Picar- die (texte des plus anciens inventaires, précédé d'une introduction^. — Cf. Gotllicb, ouvr. cité, n"' 239 et 2V0.
^ C'est une référence à l'inventaire de 1420.
TO.MK XIX. f
Lxxxii INTRODUCTION.
10 (Cf. 5). Ilom, aliiid missale, pulcliruiii, complctum, quod sepius est in arclm roiro allare.
11. Item, iiniim missale ad missas diei et niortuorum, in duabus pechiis, qiiod piosl)ilcri illai-iim tnissariim pencs se habent.
12 (Cf. 20). Item, evangclia et epistolas, in uno volumine parvo.
13.1tem, voIumfinevan{][elioium, coopertumdecorio, in quolcj][iturcotidie.
14. Ilem, voliimen evangeliorum, qiiod fuit domini Rejjinaldi deXimplia.
15 (Cf. 1). Item, evanfi[eliarium, qiiod fuit remotuin proplei" pondciosi- talem, a lexlu deauralo, ciim yiiiaginil)us clevalis.
16. Item, epistolarium, qiiod fuitpredicli Reginaldi do Nimpha.
17 (Cf. 22). Item, vêtus epistolarium, quod fuit remolum, de asscribus de argento, coopertam albo corio.
18 (Cf. 25 à 32). Item, duo gradalia, cum duobus tropariis, nova, con- similis voluminis.
19 (Cf. 25 à 32). Item, tria gradalia vêlera.
20 (Cf. 25 à 32). Item, unum troparium, parvum, rubeo corio tectum.
21 (Cf. 63). Item, novum libruni conlinontem officia ad regendum cho- rum a precentore et cantore in soliemnitalibus, quem dédit magister Fir- minus ad Lalus, cantor.
22 (Cf. 62 et 6i). Item, quinque libros qui defenmlur ad processiones, tempoie Rogationum.
23 (Cf. 65). Item, VI libellos ad sepeliendum mortiios.
24. Item, anliphonarium novum, in tribus peciis.
25. Item, aliud novum anlipbonarium, incatbenalum juxta altare.
26. Item, duo antiphonaria, quorum unum est bonum et aliud velus. 27 (Cf. 149). Item, anliphonarium parvum, quod domini Michaelis de
Hotoia (sic).
28. Item, unum coUectarium novum, cum manuali, in uno volumine.
29 (Cf. 41 à 43). Item, unum coUectarium.
30 (Cf. 41 à 43). Ilem, unum parvum coUectarium, teclum rubeo Gorio, in quo sunt plures misse.
31 (Cf. 37). Item, unum psalterium, cum bymnis et coliectis, incatbe- natnm rétro altare.
32 (Cf. 39 et 142). Ilem, aliud psalterium, feriale, cum hymnis et coliectis. 33. Item, unum vêtus psalterium, cum hymnis, tropario, alléluia et
offerendis, parvi valoris. — [Dominus J. Sautier habet], note marginale.
34 (Cf. 126). Item, unum martirologium novum, pulcrum, in duabus pechiis, albo corio teclis et clavalis.
35 (Cf. 60). Ilem, aliud martirologium, in tenuissimo volumine, non tectum.
36 (Cf. 58). Ilem, martirologium velus, in duabus pechiis.
37. Ilem, unum ordinarium, compositum a domino Radulpho deRolojelo.
38 (Cf. 56). Item, aliud ordinarium vêtus, tenue, coopertum asseribus nudis.
39. Item, ordinarium ecclesie Romane, in veleri volumine, grosso, non tecto.
IXTRODUCTIOX. Lwxiil
40 (Cf. 54 ou 55). Ilem, ordi njarium novuin, composilum per doini- num Johannem Monachi, incathenatum in choro.
41 (Cf. 57). lleiii, aliiid parvian, retio altare incathenaluiu.
42 (Cf. GG). Item, librum organicum, pulchrum, qui fuit magistri Fir- mini ad Lalus, canloris.
43 (Cf. GS). Iletn, alium organicum, qui fuit dominiRaduI phi Barbitonsoris.
44 (Cf. G"). Item, alium organicum, qui fuit magistri Pétri do Cruce.
45 (Cf. 77?). Item, uuum volumen ab anliquis, continens Job, Hesler, Esdras, Macliabeorum et Cantica canlicorum, in quo legitur suo lempore.
4G (Cf. 75). Item, volumen novum, in quo continenlur epistole Pauli, Epistole canonice, Actus aposlolorum, Apocalipsis, liber Regum et quinque libri Salomonis.
47 (Cf. 74). Item, PentateuciiniMoysi, clavatum,in quo legitur suo tempera.
48 (Cf. 7G). Item, quatuor magnos Prophelas et XII parvos, in uno volumine, de grossa litera, non glosatos, in quo legitur suo lempore.
49. Ilem, volumen omeliarum, continens sermones qui Icguntur domi- nicis diebus a Sepluagesima usque ad Pascba.
50 (Cf. 47). Item, omeliarium novum, in quo legitur dominicis diebus per totum annum.
51 (Cf. 51). Ilem, volumen omeliarum, grossum, satis novum.
52 (Cf. 50). Item, aliud volumen omeliarum, in quo continenlur ser- mones et omelie de communi sanctorum.
53 (Cf. 52). Item, duo volumina omeliarum, vêlera.
54 (Cf. 53). Item, omelias lerouimi super Marcum, in volumine corio cooperto [rubeo].
55. Ilem, duo volumina magna passionum sanctorum, in quibus legitur suo lempore.
5G. Ilem, librum parvum in quo continenlur passiones aliquorum et Cantica canlicorum doinini Sabinensis.
57. Item, volumen novum passionum martirum, albo corio lectum, quod incipit in vigilia IJ. Andrée appostoli et finit in feslo Gervasii et Prothasii, martirum, cuui quibusdam addilionibus novis.
58 (Cf. G9). Item, duos libros antiquos, bonos, de passionibus sanctorum,
59 (Cf. 70). Ilem, librum dialogorum B. Gregorii.
GO (Cf. 78). Ilem, habemus Bibliam, in duabus peciis.
Gl (Cf. 79). Item, Bibliam, in duobus voluminibus, quorum unum est rubeum et allerum viridum. — J. de Antompno habel], note marginale.
62 (Cf. 80). Item, Bibliam, in volumine non teclo corio.
G3(Cf.8l). Ilem, Bibliam, in duoI)us vol u mini bu s, albo corio tectis et clavatis.
G't (Cf. 8G). Item, epislolas Pauli, non glosatas, in veteri volumine, clavalo.
G5 (Cf. 87). Ilem, volumen de anliquis, in quo continenlur epistole Pauli, Epistole canonice, Actus aposlolorum, Apocalipsis, liber Regum et quinque libri Salomonis.
GG (Cf. 8(S). Item, epislolas Pauli, non glosatas, et evangelium Johannis, glosalum, non bene ordinatum cum Actibus aposlolorum et Apocalipsi, in uno volumine, albo corio teclo.
i.xxxiv IXTRODUCTION.
07 (Cf. 89). Ilem, epistolas Pauli, glosalas, in parvo vokimine, tecto albo coiio.
G8 (Cf. 40). Item, unum Psalterium, pulchrura, glosatum, in duobus voluininihiis.
t)9 (Cf. 110). Item, unum Psalterium, parvum, glosatum, in volumine non leclo corio.
70 (Cf. 98, 99 et 108). Item, Cassi[o](lorum super Psalterium, in tribus pechiis, cooperlum albo corio.
71 (Cf. 100). Item, Augustinum super terciam partem Psalterii, in volumine albo corio leclo.
72. Ilern, Augustinum de verbis Domini et Pauli aposloli, in volumine tecto albo corio.
73 (Cf. 102). Item, exposiliones Gregorii super Psalmos et super Pro- plietas, in volumine tecto albo corio.
74 (Cf. 83). Item, quatuor libres Regum et duos Paralipomenon, glo- salos, in pulchro volumine, tecto albo corio.
75 (Cf. 84). Item, Ysaiam, Jberemiam, glosatos, in albo volumine.
76 (Cf. 103). Item, exposiliones Gregorii super Ezechielem et Ambrosiî super Lucam.
77. Item, quedam scripta super quatuor evangelistas, in parvo volumine, in asseribus nigris, absque corio.
78 (Cf. 101). Item, librum Origonis super Propbetas.
79 (Cf. 106). Item, librum Senece de naluris rerum, albo corio lectum. 80. Ilem, Ruffinum super Numéros et Bedam et Leviticum, in uno volu- mine, tecto albo corio.
81 (Cf. 107). Item, Solinum de mirabilibus mondi et silu terrarum, in tenuissimo volumine, tecto albo corio. — [G. de Maisnilio babetj, note marginale, relative à cet article et aux deux suivants.
82. Item, tercium et quartum libros Sententiarum, in minimo volumine, tecto albo corio.
83 (Cf. 82). Item, Josue, Judicum, Ruth, Esdram, Neemiam, Thobiam, Judith, Hesler et Machabeorum, glosatos, in uno volumine, leclo albo coria.
84. Item, librum magnum Augustin! de Trinitate.
85 (Cf. 91). Item, Boecium de Trinitate, in parvo volumine, tectum albo corio.
86. Item, Summam magistri Guillelmi Allissiodorensis, in albo volumine.
87 (Cf. 97). Item, Papiam, in duobus voluminibus, qui fuit magistri Tbome Greffin, incathenalum.
88 (Cf. 85). Item, Parabolas Salomonis, cuni aliis sermonibus, glosatas, in parvo volumine, non tecto.
89. Item, librum episcopalem, tectum rubeo corio, qui inlitulatur t « Incipil ordo ad faciendum clericum. »
90 (Cf. 96). Item, alium librum intitulalum : « Incipit ordo vel exami- natio in ordinatione episcopi. »
91 (Cf. 95). Item, alium librum intitulalum : « Benedictio in die natalis Domini », tectum rubr(e)o corio, cum camisiis lineis.
INTRODUCTIOX. lxxxv
92 (Cf. 9i). Ilem , alinm libriim, corio virido lectum , intilulalum : « Ovdo seplem ecclesiaslicorum graduiim. »
93 (Cf. 90). Item, Repertoriiim Guill Iini Durandi, cooperlum asseri- bus midis. — [L. de Divione liabet], note niar<T[iria!e.
9-4 (Cf. 18). Item, librum cooperlum rubeo corio, sine asseribus, nota- tum, in qiio sunt passiones et benedictio cerei.
95 (Cf. 92). Item, Summam Brocardi, que incipit de symonia. — [J. de Antoniio habet], note marginale.
9G (Cf. loi). Item, babemus librum Ricardi de Sancto Victorc, in uno volumine, tcctum albo corio, clavalo, cujus prologus incipit : « Accipe, <;arissimp. .. »
97 (Cf. 90). Item, librum episcopalem , qui incipit : « Reconsiliatio ecclesie viohUe. »
98 (Cf. 105). Item, epislole Senece ad Paulum et Lucillum, qui incipit in secundo folio : « sum cum omnibus ».
II. I.WF.XTAIRE DE 1420 (12 FÉVRIER-6 AVUII.)
1 (Cf. 15^). Ilem, due postes pro te\tibus evangeliorum, de opère valde piilcro et deaurato, in parte de ciipro et aigento, in quarum una est ymago Salvatoiis, in manu sinisira librum tononlis et cum dexlra benedicentis, cum IIII'"' evangelistis, operis elevali, in IIII'"" cornibus figuralis; et in alia poste est ymago B. Marie virginis, scdentis supra sedem, cuui corona in capite et (juatuor angclis in Illl"' angulis, quorum inferiores tenent candj- labra et duo superion^s tburibula.
2. Primo, unum collectarium, sine nota, cujus secundum folium incipit, in secunda columpna : « te per bec. »
3. Item, unum missale adbrevialum, incipit in secunda linea prime pagine primi folii : " tiiam et veni. »
4. Item unum breviarium, in magno volumine, notatum, cujus secundum folium incipit : « -tiludincm. »
Invenlorium liùrorum. 5 (Cf. 10). Primo, unum valde pulcrum missale, novum, sine nota, prc-
' Bernard do Clievcnon, évèiiuo d'.Aniicns, ('-lait mort au moment do la rédiiclion de cet inienlairc; d'autre part, il soniMo, d'après le nis. 517 d'Amiens, qno ce document a jadis porté une cote fixant sa date à l'aiinée 1419; nous en concluons que l'inventaire a été rédigé entre le 11 foirior 1420, date du décès de Bernard de Cliovenon, et le jour de Pâques de la même année.
* lléférence à l'inventaire précédent.
Lxxwi IXTRODUCTIOX.
fationibus exceplis, de aiiro et asiiro piilcre illuminalum; post kalendarium incjpil in sccunda linca seciindi folii : « ejiis ipse. » E\ dono rcverendi Patris in Clirislo domini .Tohannis de Cercemont, episcopi Anihianensis.
G. Item, iiniim missale, de lillera peroplima, in duo!)iis voluminibiis, sine epistolis et evangeliis, ciijiis prima pars, post kalendarium, incipit in secnnda linea secnndi folii : « populus Syon »; aliud volumen, post kalen- darium, incipit in secunda linea secundi folii : « -ta velamine. »
7. Item, unum grossum missale, notatum et bonum, habens in fine pro- sarium sive troparium ; post kalendarium incipit in secunda linea secundi folii : « adduxerunt. »
8. Item, aliud missale, notatum, sine epistolis et evangeliis, salis bonum et lati voluminis, coopertum corio nigro; post kalendarium incipit in secunda linea : « creatura salis. »
9 (Cf. 9). Item, unum missale, satis bonum, babens in fine epistolas et evangelia, coopertum corio rubeo; et incipit in secunda linea : « quia per, «
10. Item, aliud missale, notatum, sine epistolis et evangeliis, exceplis aliquibus qui sunt in fine, cum asseribus nudis; et post kalendarium incipit in secunda linea : « in te confido. n
11. Item, unum missale, valde antiquum et de littera anliquissima, sine epistolis et evangeliis, coopertum corio albo et incipit in lercia linea « qua te aspirante » ; quasi inulilis est.
12. Item, aliud missale, parvi voluminis, sine epistolis et evangeliis, coo- pertum de corio rubeo ; et post kalendarium incipit in secunda linea : c( erubescam neque. »
13. Item, evangelistarium, cum postibus de argento lectis : in poste dexlra est ymago Salvatoris, erecta, cum 1111°'" ev[a]ngelistis in species hominis, aquile, vituliet leonis; et in poste sinistra est ymago crucifixi pen- denlis in cruce, cum ymaginibus B. Marie etB. .fohannis evangeliste, operis elevati; et incipit in secunda linea secundi folii : « sermones quos ».
14. Item, unum pulcrum evangelistarium, novum, de grossa lillera et bona, illuminalum pulcre de auro, et incipit in secunda linea secundi folii : « facile semittas. »
15. Item, prima pars evangelistarii, que durât a dominica prima Adventus usque ad Pascha; habet postes argenteas pulcras : in poste dexlra est ymago crucifix! pendentis in cruce, cum ymaginibus B. Marie et B. Johannis evan- geliste, operis elevati; et in sinistra poste est ymago Salvatoris pedes tenenlis supra leonem ; et incipit in secunda linea : « cum apro|)in-. »
16. Item, aller textus evangeliorum, babens solum sexdecim folia scripta, babens postes argenteas valde soUemnes : in posle dexlra est tabernaculum, elevalum, et subtus tabernaculum est ymago crucifixi, cum ymaginibus B. Marie virginis et B. Johannis evangeliste, et circa tabernaculum sunt duo angeli, solem et lunam tenentes; sed amotus est lapis loco lune, et similiter deficiunt lapides in pede crucifixi; et in posle sinistra est ymago Salvatoris sedenlis in sede; et in circuitu est opus delitatum, cum lapi- dibus preciosis; et incipit in secunda linea nigra primi folii: « erat apud. »
IXTRODUCTIOM. Lxxxvii
17. Ilom, unum evangelistaiium, salis anliquiim, quod incipit in secuntla linea sccunde colutnpne : « le miclii, »
18 (Cf. 91). Item, uniis texlus evangelioriim , salis bonus, coopertiis corio quasi rubeo, habens circa principiiini benediclionem cerei paschalis, notalani, el incipit in secunda linea : « sancliun altare tuuin. »
19. Item, aller textns evangelioriim, antique el maie litière, sine asse- ribiis et quasi inulilis; incipit in secunda linea in nigro : « ter .Fbesu Maria. ><
:20 (Cf. 12). Item, texlus epistolarum et evangcliorum, in uno parvo volumine, cooperlo corio (albo) nigro, de liltera salis gra[ci]li; incipit in secunda linea in nigro : « jani vos. »
21. Item, quidam liber parvi voliiminis, habens in ulraque poste crucei^ de anliqiio ebore operalam, cum alitiuibus laminis argcnli, hal)i'ns in prin- cipio aliqiia evangelia el circa linem est ordinarius ecclesie Ambianensis; cl incip,il in secunda linea secundi folii : « malrem suam. »
22 (Cf. G, 17), Item, unum epislolariuni, novum, cum poslibus argenlo tectis : in poste dexlra est ymago 15. Maiie virginis, in tabernaculo, filium tenentis; et in poste sinislra est ymago Salvaloiis sedenlis cum 1111°' evan- gelistis; el incipit in secunda linea secundi folii : « -nés patrum. »
23. Item, aliud epislolaiium, novum et de bona liltera salis; incipit in secunda linea secunde columpne primi folii : « jam nos. »
2-4, Item, unum epislolarium, velus, mediocri s] voluminis, quod incipit in secunda linea secundi folii : « -dendum eum. »
25 (Cf. 18 à 20). Item, unum gradale, notalum, de grossa nota, quod incipit in secimda linea secundi folii : « -vil monumenla. »
2(3 (Cf. 18 à iO). Item, aliud gradale, novum, notalum, de nota et litleri quasi consimiiibus precedenli, quod incipit in secunda linea nigra secundi folii : « hune libellum. n
27 (Cf. 18 à 20). Item, aliud gradale, antiquum, notalum, nota gracili, quod incipit in secunda linea secundi folii : « animam meam. »
28 (Cf. 18 ;\ 20). Item, aliud gradale, antiquum, nota el liltera consimi- iibus precedenli, quod incipit in secunda linea : « meam Deus. n
29 (Cf. 18 à 20). Item, aliud gradale, nolatum, salis bonum, habens prosas in fine, cooperlum corio aibo, clavalo; incipit in secunda linea : € mens in le. n
30 (Cf. 18 h 20). Ilem, aliud gradale, anliquissîmum, parvi voluminis, et quasi inutile; incipit in secunda linea secundi folii : « minus dabil. »
31 (Cf. 18 à 20). Item, unum Iroparium sive piosarium, notalum, de grossa nota; et incipit in secunda linea rubea primi folii : « fiai de .Ad- ventu. 1
32 (Cf. 18 à 20). Item, aliud troparium, notatum, nota et liltera consi- miiibus precedenli tropario; ([uod incipit in secunda linea secundi folii : u si claudatur. »
33. Item, unum breviarium, complolum, grossum, sed non latum, nota- tum, nota gracili, incathenatum rétro altare; incipit in secundi linea : « non abiit. »
34. Item, unum responsorium, grossum, nolatum, nota salis minuta,
Lxxxviii INTRODUCTION.
cooperlum corio albo et clavato; incipil in secunda linea : « nos et impe- riiim. »
3."). Item, aiiiid «jiossum responsoiium, comploliiin, nota incdiocri, albo corio coopertum et clavatiini ; incipit in si'cimda linea nigra, posl kalen- dariiim : « -met do- », et habct in Cnc liymnos notatos et collectas.
36. Item, aliiid grossum, novnm et pulcinm responsoiium , in tribus voluniinibus, notatuni, giossanola; cujiis primiim volumen est coopertum corio albo, et clavatum, incipit in secunda linea : « minus »; — secundum volumen, coopertum et clavotum ni aliud, incipit in secund;i linea : " allé- luia »; — et lercium volumen, continens commune sanclorum, liymnos, capitula et collectas, coopertum et clavatum ut alla duo, incipit in secunda linea nigra : « per manus apostolorum. » — [Dominus Johannes de Hoisy, episcopus Ambianensis, habel médium responsorium], note interlinéaire.
37 (Cf. 31). llem, unum psalterium, cum anthiplionis et liymnis notatis et, in fine, colleclario, incathenalum rétro altare; incipit in secunda linea seenndi lolii : « -bit in tempore. »
38. Item, aliud psalterium, cum anlhipbonis et hymnis notatis ac col- lectario in fine ; post kalendarium incipit in secunda linea primi folii : « -remus. »
39 (Cf. 32). liera, aliud psalterium, novum, de hona litlera, cum anti- phonis et hymnis ferialibus notatis; posl kalendarium incipit in secunda linea secundi folii : « -lentie non sedil. »
40 (Cf. C8). Item, unum psalterium, glosatum, in duobus voluminibus, pulcberrimum, quorum primum volumen, non cooperlum de corio nisi parum juxta ligaturam, incipit in secunda linoa : « llevelatione constet » ;
— aliud volumen, coopertum de corio albo, incipit in secunda linea : « titu- lus in finem. »
41 (Cf. 28 à 30). Item, unum collectarium, novum, de grossa littera, cum olficio defunctorum ciica fmem; post kalendarium incipit in secunda linea : « qui venlurus «, et secundo folio.
4''2 (Cf. 28 à 30). Item, collectTrium, vêtus, habens in fine lecliones def- functorum ; post kalendarium incipil in secunda linea secundi folii : « -ritalis nequicie. »
43 (Cf. 28 à 30). Item, aliud collectarium, anliquum, babens in princi- pio kalendarium, et post ipsum kalendarium incipit in secunda linea nigra primi folii : « -lis per Deum. »
44. Item, unum aliud breviarium, notalum, in duobus voluminibus, quo- rum primum volumen incipit in secunda linea, post kalendarium : « jure beatns » ; — aliud vero incipit in secunda linea secundi folii : « ...vullus. «
— Addition postérieure.
45. llem, tria volumi[n]a legendarum sanclorum, de bona et quasi eadem litlera : primum volumen continens legendain a vigilia S. Andrée usque ad vigiliam 15. .lobannis Baptiste, coopertum corio albo, clavato, quod incipit in secunda linea in nigro : « stabal Johannes "; — secundum volumen con- linet legendam a vigilia B. Joliannis Baptiste usque ad octavas Nativilatis B. Marie virginis, coopertum corio albo, clavato, et incipit in secunda linea
IXTUODUCÏIOX. LKXXix
priini folii iii nigio : « Heiotlis régis « ; — et leicium voliinien conlinet legendain ab oclavis naliviialis B. Marie virginis usqiie ad feslimi H. Lini, pape et niartyris, coopiulum ut alia, et incipit in secunda liiiea primi folii : « seculoriim. »
4G. Item, qnodam legcndaiiiim omeliaram et sermoniim, medioctis volu- minis et de salis l)ona litlera, cooi)eiliiin coiio albo et clavalo; incipit in secunda linea : « sublevass!?t oculos » -, non est coinpletum per lotum annum.
47 (Cf. 50). Item, legendarium, de boiia liltera, continens onielias domi- nicales per lotum annum, coopertiim corio albo, clavalo; incipit in secunda linea nigra : « -ria Magdalene. >;
48. Item, aliud paivum leg 'ndariiim, conlinens legendam triuni vel IIÎI'"' sanclorum et exposilionem Canlici canlicorum circa finem ; incipit in secunda linea nigra : « morum pont-. »
49. Item, duo volumina omeliarum et sermonum, de salis bona litlera, cooperta corio albo et clavalo, quorum primum vohimen conlinet legen- dam a vigilia B. Andrée usque ad nativitalera B. Jobannis Baptiste; incipit in secunda linea nigra : « et ex discipulis )i ; — seciindum volumen conlinet legendam a nativitate B. Jobannis Bipliste usque ad fcslum B. Martini bye- nialis; incipit in secunda linea nigra : « régis Judée. »
50 (Cr. 52). Item, aliud volumen legendarum de communi sanctorum, lali, sed non spici voluminis, coopertum corio albo, et de litlera salis bona; incipit in secunda linea : « gloriain Dei. »
51 (Cf. 51). Item, librum onipliaium, grossi voluminis, et de bona liltera, coopertum corio albo, clavalo, conlinens legendam omeliarum el sermonum a vigilia naliviialis Domini usque ad octabas Pasclie; incipit in secunda linea nigra : « essel despons-. »
52 (Cf. 53). Item, duo volumina omeliarum vêlera, cooperta albo corio, clavalo, quorum una pars incipit in secunda linea : « vespere sabbati » ; et alia pars non babet principium, et incipit in secunda linea : « ego s.im. »
53 (Cf. 5i). Item, omelias Ilioronimi super Malbeum, in voluniine coo- perlo corio rubeo; incipit in secunda linta nigra : u patrilamilias. »
54 (Cf. 40). Item, unum ordinarium, grossum, novum, incathenatum in eboro, in parle sinistra; i)ost kalendarium et proemium, in secunda linea secundi folii incipit : « individiie, »
55 (Cf. 40). Ileni, umun ordinarium, grossum, vêtus, el quasi reproba- tum, in dexlra paite cbori, iiicalbenalum ; post kalendarium incipit in secunda linea primi folii : u -vidue incipil. »
56 (Cf. 38). Item, aliud ordinarium, velus, tenue, coopertum asseribus nudis; habet in suo principio benediclionem aque; incipit in secunda linea ordinarii : « scias quando. »
57 (Cf. 41). Item, ;iliiid ordinarium, parvi voluminis, incalbiMialum relio allare; quod incipit in secunda linea primi folii : « datus sicut. »
58 (Cf. 3G). Ilem, matrologium, in duobus voluminibus, cujus prima pars durât a januario ustpie ad augustum, el habet in fine obiluarium illius temporis ; posl kalendarium incipit in secunda linea secundi folii : u -stilu-
xc INTRODUCTION.
cionem » ; et seciinda pars, que durât ab augusto usque ad januarium, et hahel in fine obituarium illius tcmporis ; post kalendarium incipit in secunda linea scciindi folii : « ohcdire noiuerit. ))
50 (Cf. 3i). Item, aliud matrologium, satis grossum, et de liltera com- pelenti, coopertum corio albo ; incipit in secunda linea in nifi[ro : « -tis chrislianissimus », et durât a kalendis januarii usque ad kalendas augusti, et liabel in fine obitus.
60 (Cf. 35). Item, aliud malrologiuni, non spissi vohiniinis, habens in principio canones Niceni consilii; et durât ab octavo kalendas augusli usque ad nono kalendas januarii; incipit in secunda linea in nigro : « presbilero, non diacono » ; cooperto corio albo, clavalo.
61. Item, quidam libellas, cum postibus nudis, conlincns obitus ecclesie Ambianensis; incipit in secunda linea, non computando primum folium : « ex mutacione liltere. "
6!2 (Cf. 22). Item, unum parvum processionarium, tcmporis paschalis, notatum, cum postibus pictis et cornu desuper picturam, habens postes circundatas argento, et per médium, in modum crucis; incipit in secunda linea secundi folii : « -strum cito. »
63 (Cf. 21). Item, quidam liber novus, notatus, in quo precenlor et canlor regunt cliorum in feslivitatibus magnis; incipit in secunda linea rubea primi folii ; « majorum sollemnitalum, »
64 (Cf. 22). Item, IIIl°'' processionarin, sine poslibns, continenlia paucos quaternos : primum incipit in secunda linea primi folii : « dicuntur »; — secundum incipit in secunda linea primi folii : « -clesia Ambianens- 'i ; — tercium incipit in tercia linea primi folii: « Purificalionis béate » ; — et quartum incipit in tercia linea primi folii : « -sto Purificationis. »
65 (Cf. 23), Item, sex parvi quaterni continentes officium sepeliendi : primum incipit in tercia linea nigra primi folii : " hujus seculi »; — secun- dum incipit in secunda linea nigra : « -Il tui « ; — ■ tercium incipit in secunda linea nigra : « -muli tui » ; — quartum incipit in quarta linea nigra : « libéra eam « ; — quintum incipit in linea tercia nigra : « seculi vocare », — et sexlum incipit in tercia linea nigra : « -gastulo bujusmodi. »
66 (Cf. 42). Ilem, quidam liber novus, notatus, organicus, de auro pulcre illuminatus; incipit in quarta linea primi folii : « mi fait souvent frémir. »
67 (Cf. 44). Ilem, aller liber organicus, notatus, qui vocatur magislri Pétri de Cruce ; post kalendarium incipit in prima linea littere primi folii : « Deus in adjutorium. n
68 (Cf. 43). Item, quidam liber orginicus, mediocris voluminis, notatus nota communi; incipit in tercia linea secundi folii : « Gloria Patri. »
69 (Cf. 58). Item, quidam libellus, notatus, habens inter cetera passiones notatas, cooperlus, sine postibus, de pelle rubea; incipit in secunda linea primi folii : « tuo initium, n
70 (Cf. 59). Item, liber dyalogorum Gregorii, in quo legitur in quadrage- sima; incipit in secunda linea secundi folii : « valide procellis. »
71. Item, quidam liber novus, parvi voluminis, de bona littera, continens in sui principio absolulionem faciendam in Cena Domini, et in fine bene-
IXTRODUCTION. Xf^i
dictionem fonlinm baptismalium ; incipit in secunda linea rubea primi folii : « -mini post. n
72. Item, e\ dono quondam magistri Guillelmi Barberii, canonici et pii- marii ecclesie hujns, liber qui dicitur Catholicon, in grosso voluniine, de littera salis bona, incalhenatus rétro altare; incipit in secunda linea rubea primi folii : « hoc jubar. »
73. llem, ex dono dicti magistri, Spéculum ecclesie, in voluniine mediocri, de litteia satis bona, incalhenatum rétro allare; incipit in secunda linea primi folii : « officii rébus. »
74 (Cf. 47). Item, pars prima Biblie, in mediocri voluniine, de littera satis antiqua, contincns bystoriam a Genesi usque ad « audite celi que loquor »; cooperla corio albo, clavato ; incipit in secunda linea nigra : u presagio fufurorum. n
75 (Cf. 46). Item, alia pars Biblie, grossi voluminis et de grossa littera, habens in princi[)io epistolas Pauli et in fine librum Sapienlie, cooperta corio albo, clavato; incipit in secunda linea nigra : ;< servus. »
76 (Cf. 48). Item, alia pars Biblie, grossi voluminis et de grossa littera, habens in principio Ysayam et in fine Malachyam prophelas, cooperta corio albo, clavato; incipit in secunda linea in nigro : « propliete. n
77 (Cf. 45?). Item, alia pars Bi b]lie, mediocri s] voluminis, de littera salis antiqua, continens libros Job et .Machabeorum, et in fine quandam expositionem super Canlica canlicorum, cooperta corio albo, clavato ; incipit in secunda linea nigra : « nomine Job. «
78 (Cf. 60). Item, una Bihlia piilcra, in duobus voluininibus, grossis, cooperlis corio albo; et incij)il primiim volumen in secunda linei litière nigre : « suis tua »; — aliud volumen incipit in secunda linea litière nigre : « -doro épis-. »
79 (Cf. 61). Item, alia Blblia, in diiolius voluuiinihus, litière gracilis et maie legibilis, quorum primum, cooperlum de rubeo, incipit in secunda linea nigra ; « munuscula perferens »; — aliud volumen, cooperlum de viridi, incipit in secunda linea : « et non aurum. ;-
80 (Cf. 62). Item, quedam Biblia, de gracili littera, satis tamen bona, cum asseribus sine cooperlura; et incipit in secunda linea primi folii : « detulit suavissimas. »
81 (Cf. 63). Item, alia Biblii, in dnobiis voluniinihus, de corio albo coopertis et clavatis, quorum prima pars non habet proemium galliatum, et incipit in secunda linea nigra libri Genesis : « terra autem »; — et secunda pars, in cujus principio est Vsaias propheta, incipit in secunda linea nigra : « viderit osse. n
82 (Cf. 83). Item, Josue, Judicum, Ruth, Hesdram, Neemiam, Thobiam, Judith, Hesler et Machabeorum, glosatos, in uno voluniine, lecto albo corio; incipit in secunda linea glose primi folii : « grandi fcnore. n
83 (Cf. 74). Item, quatuor libros Regum et duos Paralipomenon, glosa- tos, in pulcro voluniine, cum asseribus nudis ; incipit in tercia linea primi folii, in glosa : « testalur quia ebraice. »
84 (Cf. 75). llem, Vsaiam et Jheremiam, glosatos, in pulchro volumine.
xcii IX'TRODUCTIOX.
ciim asseiibus midis; incipil in tercia linea primi folii, in lextii : a -tro estimcl COS. »
85 (Cf. 8S). Item, quidam libellus, liltore gracilime, habens in principio Parabolus Salomonis , glosalas , el est quasi inutilis ; incipit in secunda linea, in glosa : « Osée, Ainos, i
80 (Cf. Gi). Ilem, epislole Paiili, non rrlosale, in veferi volumine, cla- vato , de litlera anliqiia; incipit in secunda linea secundi folii : « queni prius superavit. »
87 (Cf. 65). Item, volumen, de anliquis, in quo conlinentur epislole Pauli, Epislole canonice, Aclus apostolorum, Apocalipsis, liber Regum et qiiinque libri Salomonis; incipit in secunda linea secundi folii : u propter quod tradidit « ; coopertum de albo et clavalum.
8S (Cf. 60). Item, c|)islolas Pauli, non jrlosalas, el erangelium Johannis, glosatum, non bene ordinalum, cum Aclibus apostolorum, et Apocalipsis, in uno volumine, albo corio tecto; incipit in secunda linea : « -gelium Dei. »
89 (Cf. 67). Ilem, epistolas Pauli, glosalas, in parvo volumine, leclo albo corio; incipit in socundi linea : « -catus apostolus. »
90 (Cf. 93). Ilem, Reperlorinm Guillelmi Durandi, cum asseribus nudis; incipit in spcunda linea : « Clii'isto Palri. »
91 (Cf. 85). Ilem, Boecium da Trinilale, in parvo volumine, tecto albo corio; incipit in secunda linea primi folii : » sont multorum. »
92 (Cf. 95). Ilem, Summa Brocardi, sine asseribus, in quinque quaternis, non ligalis; incipit in secunda linea : « sit bereticus. »
93. Item, libellus de ordine judiciorum, cum asseribus, maie ligatus; incipil in secunda lin^a nigra : « proprie facullalem. »
91 (Cf. 92). Ilem, alium librum, corio viridi teclum, intitulatiim : " Ordo seplcm ecclesiasticorum graduum » ; incipit in secunda linea nigra : « nos- Irum Jhesum. »
95 (Cf. 91). Item, librum benediclionum episcopalium, in parle notatum, et habet aliquam parlem pontificalis ; cooperlus est corio rubeo, cum cami- sia linea; incipit in secunda linea nigra, duobus primis foliis non compu- latis : u Deus cujus. »
96 (Cf. 90, 97). Item, quidam liber pontificalis, cooperlus corio albo, qui inlilulalur : u ad confirmandum » ; incipit in secunda linea, duobus etiam primis foliis non computatis : « superveniat. »
97 (Cf. 87). Ilem, Papias, magni voluminis, in duas partes divisus; pri- mum volumen incipit in secunda linea secundi folii : « candorem abies » ; alia pars ipsius Papie, que incipit ab litlera K et durât usque ad litteram Z, el non compulando se\ prima folia que non videntur esse de libre; incipit, in secunda linea secundi folii : « canibus consideretur. »
98 (Cf. 70). Ilem, Cassi[o]dorus, supra primam partem Psallerii, coo- perlus corio albo; incipit in secunda linea rubea primi folii : « exlimavi- mus affigendas. »
99 (Cf. 70). Item, super secundam parlem Psallerii, cooperlus albo corio; incipit in secunda linea rubea primi folii : « certis exlimavimus. »
100 (Cf. 71). Item, Augustinus super terciam partem Psallerii, in volu-
IXTRODUGTIOX. xciti
mine tcclo corio all)o; iiici[)it in secunda linca coltimpne secundo primi folii : u qiiod pL-riqne. "
101 (Cf. 78). Item, Oiijjines super Prophetas, de litlera satis anliqiia, coopertiis albo corio; incipit in lercia linca primi folii, non compiilando primum foliiini quod prccedil, scriplum soliim in una coluinpna : « e;]yplia opéra facienles. "
102 (Cf. 73). Item, exposiliones super Psalnios et super Proplielas, in voluiiiiiie lecto albo corio; incipit, post 1111°'' folia rubricaruin, in secunda linpa secunde coliimpne primi folii : « ne lapsis per. »
103 (Cf. 70). Item, exposiliones Gregorii super Kzechielem et Anibrosii super Lucam, in uno volumine, de littera j^racili, anliqua et maie Icgibili; incipit in secunda linea secundi folii : u quod adventum illius. »
104 (Cf. 90). Item, librum Ricaidi de Sanclo Victoi(ic)e, in uno volu- mine, lecto albo corio et clavalo, cujus prologus incipit : « Accipe, karis- sîme n, el etiam incipit in secunda linea secundi folii : « misteriis. n
105 (Cf. 98). Item, epislole Senece ad Lucillum, cooperte corio albo; in principio siint epislole Pauli ad Senecain et Senece ad Paulum, et in fine Proverbia Senece; incipiunt in secunda linea secunde columpne : « cerle aliquando » ; et in islo volumine plnres libri conlinentur, et finiunl in penul- limo folio : « banc aiiquando in me. »
lOG (Cf. 79). Item, Seneca de naturis rerum, cum tragediis Senece; inci- pit in secunda linea secundi folii : « Credibile est ergo :>, et finitur in fine pennilimi folii : « mecum misère plangite génies. »
107 (Cf. 81). llem , Solinus de mirabilibiis mundi et situ terrarum; incipit in secunda linea secunde columpne primi folii : « nala orbis dis- linetione », et finitur in pinullimo folio : « insulam affirmant. »
108 (Cf. 70). Itc-m, Cassiodorus super lerciara et ullimam parlem Psal- lerii; incipit in secundo folio, in prima linea : u aliénas ut proprias », et linilur in penullimo folio, in prima columpna : « beatus Jobanncs. »
100. Item, liber Hugulioiiis, de gracili liltera, legiiatis quondam per mngislium Radulpbum de ihaya; incipit in secunda linea secunde columpne primi folii : « terra non tantum. »
110 (Cf. 69). Item, Psalterium, glosatum, pulcrum, cujus secundum folium incipit in secunda linea, in glosa : « bis prescriptus ».
111. llem, epislole Pauli, glosate, quarum secundum folium incipit in secunda linea glose : « majus confutans », quas dédit dominus Johannes Ilicbardi, que incathenantur relro altare.
ll!2. llem, Legenda aurea, bene et pulcre illuminata, incalhenata rétro altare, que incipit in tercio folio, in secunda linea : « omnibus pec- cati. »
113. Item, unum breviarium, in duobus voluminibus, incalbenatum in choro a parte sinistra; cujus una pars incipit in secundo folio, post kaleii. darium : « -cium justicie »; altéra vero pars incipit in secundo folio, post kalendarium : « ostendit nobis. »
114. Item, una Legenda aurea, cooperta corio rubeo, clavalo, incatbc- nala in cboro, a parle sinistra; cujus secundum folium, post tabulam,
xciv IXTUODUCTION.
incipit : « usque ad Nativitatem »; ex dono dooiini Hugonis le Cauderonnier, quondain cariLoris ecclesie Ainbianensis.
115. Item, ex dono dicli cantoris, ununi pan uni jornale, pulcrum et Lene illurninatum, incathenatuui in dicto choro el eadem parle, cujus secun- diiin folium, post kalendarium, incipit : " secundiim ejus. »
IIG. Item, unuin pulcrum breviarium, grossum, incalbenatum relro allare, cujus secundum folium incipit in secunda linea : « sanclo suc. »
117. Item, unum magnum breviarium, pulcrum, incalbenatum in choro a parle dextra, cujus secundum folium incipit in prima linea, posl kalen- darium : « ad eum. »
118. Item, Matbeus, Marchus, Lucas et Johannes, glosati, incalhenati in choro a j)arte dexlra, cujus secundimi folium, posl tabulam, incipit : « et fratres ejus »; ex dono magislri Jobannis de Rainneval, canonici ecclesie Ambianensis.
119. Item, liber amphorismorum Ypocralis, cujus secundum folium incipit, in textu, in tertia linea : u signifîcat. »
120. Item, quidam liber mediciue, cujus secundum folium incipit : u cappillorum amissio. »
121. Item, unus liber raissalis; incipit in prima pagina secundi folii : « In iilo tempore. » — [Dominus P. Sargueli habelj, noie marginale, cancellée.
122. Item, unum Decrelum, pulcrum, incipiens in textu, in octavo folio : « Humanum genus », et in penullimo folio, in fine : u humoribus labo- rantes. »
123. Ilem, quedam Decretales, pulchre, incipienles in quinlo folio, post tabulam, in rubro : " Incipit liber primus » , et in ullimo folio : « indignum. « — [H. Ilousselly habi't], noie marginale.
124. Ilem, una pulcra Biblia, bene illuminata, que incipit in secunda linea secundi folii, in prima columpna : « quartus vero. »
125. Item, Matbeus et Marchus, glosali, incipientes, in secundo folio, in lextu : " -peranlis Dei. »
126 (Cf. 34). Item, unum matrologium, pulcherrimum, in duobus volu- minibus, de pulchra liltera formata, cujus prima pars incipit in secundo folio, in prima columpna : " prima » ; secunda vero pars incipit in secundo folio : « et céleri episcopi. »
127. Item, Auguslinus de civitate Dei, in grossa et antiqua liltera, maie formata; incipit in secunda linea secundi folii : " mulier quid loqueretur. »
128. Item, liber meta[plii]sice; incipit in secundo folio :